Má gefa börnunum sínum peninga? Björn Berg skrifar 30. júní 2026 07:02 Björn Berg Gunnarsson svarar lesendum Vísis aðra hverja viku. Hægt er að senda honum spurningu í spurningaforminu hér fyrir neðan. Vísir/Vilhelm 71 árs kona spyr: „Má maður gefa börnunum sínum 2 milljónir og hvernig er það skattlagt?“ Þetta er algeng spurning, en því miður eru þessi mál afar sérkennileg hér á landi. Ég vísa alltaf beint á endurskoðendur eða skattalögfræðinga þegar fólk hefur áhuga á að gefa börnunum sínum peningagjafir, enda er mikilvægt að vera réttu megin við lögin og það getur verið snúið að átta sig á hvar mörkin liggja. Björn Berg fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru. Hvað má gefa mikið? Í stuttu máli eru aðeins tækifærisgjafir skattfrjálsar hér á landi. Enginn virðist þó vita hve dýrar þær mega vera eða hve háar fjárhæðir foreldrar mega gefa börnunum sínum. Auðvitað er verulega óþægilegt að fá ekki að vita nákvæmlega hvað skattayfirvöld telja tækifærisgjöf, en þannig er þetta nú. Þetta veldur því að um samfélagið læðist hvísluleikur þar sem fólk segist hafa heyrt allar mögulegar fjárhæðir og eins og svo oft áður verður kaffistofan stórhættuleg, ætli fólk að sækja sér ábyrgar upplýsingar þangað. Hvernig er gjöfin skattlögð? Þú nefnir tvær milljónir króna. Ef við gefum okkur að skatturinn telji það of ríflega tækifærisgjöf verða börnin rukkuð um tekjuskatt og útsvar, sem getur verið svimandi hátt hlutfall, eða allt að 46,29%. Því er yfirleitt bent á fyrirframgreiddan arf, en þér er velkomið að gefa börnunum þínum peninga með þeim hætti, ef greiddur er 10% erfðafjárskattur. Ágætt er að hafa í huga að við fyrirframgreiðslu gilda ekki þau skattfrelsismörk sem fylgja uppgjöri dánarbús, en það er þó skárra að ríkið hirði 10% en nær helming gjafarinnar. Á fáum gjafapökkum stendur nefnilega „Frá mömmu til elsku Evu minnar og Daða fjármálaráðherra“. Góðar upplýsingar um fyrirframgreiddan arf má nálgast hér. Einnig er gott að leita til lögmanna eða annarra sem sérhæfa sig í erfðamálum. Hvers vegna má ekki gefa peningana sína? Erfitt er að átta sig á því hvers vegna foreldrum er gert svo dýrt að aðstoða börnin sína, hvert svo sem tilefnið kann að vera. Svona er þetta ekki í löndunum í kringum okkur. Norðmenn greiða engan skatt af peningagjöfum, frekar en í Svíþjóð. Í Danmörku má hvert foreldri færa hverju barni sínu allt að eina og hálfa milljón króna á ári án skatts og í Finnlandi má hvert barn fá um 1,1 milljón króna frá foreldrum sínum á þriggja ára fresti. Hærri fjárhæðir kosta 8% skatt (í stað allt að 46,29% hér). Í Bandaríkjunum má einstaklingur fá um 2,4 milljónir króna á ári í gjöf, en þar eru ævilöng skattfrelsismörk svo há að fæstir verða nokkru sinni skattlagðir vegna gjafa. Farðu varlega Ég er ekki sérfræðingur í skattamálum en hef rætt við nógu marga endurskoðendur og lögmenn til að átta mig á hve mikilvægt það er að fólk í þinni stöðu vandi sig. Ráðfærðu þig endilega við reyndan sérfræðing sem sér til þess að allt sé gert með réttum og löglegum hætti. Fjármálin með Birni Berg Fjármál heimilisins Börn og uppeldi Tengdar fréttir Tekur því að spara á verðtryggðri bók? 64 ára karlmaður spyr: „Sæll Björn. Ef þú geymir fé á verðtryggðum bankareikningi, er þá eðlilegt að greiða fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni? Reikningseigandi er ekki að hagnast neitt á því að geyma féð, það á eingöngu að halda sínu verðgildi. Er að hugsa þetta út frá barnabörnum sem eru að byrja að spara fyrir fasteign. Get ég með góðu móti ráðlagt barnabörnunum að leggja inn á verðtryggða reikninga, ef reikningurinn heldur ekki verðgildi sínu þar sem þú greiðir 22% fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni?“ 5. maí 2026 07:03 Hvað spara börnin mín á því að sleppa bílakaupum? 44 ára kona spyr: Sæll Björn. Ég er móðir ungra háskólanema. Getur þú reiknað fyrir þau hvað þau myndu spara á ári við það að kaupa ekki og reka ekki bíl? Jafnvel tekið dæmi um hve mörgum árum það gæti seinkað því að þau ættu fyrir útborgun í íbúð? 21. apríl 2026 07:02 Hvað á að gera við fermingarpeningana? 40 ára kona spyr: „Við erum að ferma dóttur okkar og veltum fyrir okkur hvað við eigum að gefa henni og hvað gera eigi við þá peninga sem hún mun fá að gjöf?“ 8. apríl 2026 07:04 Mest lesið Forstjórinn sem myndi velja að klæðast rauðu út ævina ef... Atvinnulíf Prís neitar að frysta verð en heldur verði áfram lágu Neytendur Atvinnulausum Íslendingum fjölgaði um 700 á einu ári Viðskipti innlent Rigning, rok, gular viðvaranir – og við ætlum að keyra á 110% Atvinnulíf Hvar fæ ég bestu vextina til skamms tíma? Viðskipti innlent Meira um atvinnuleysi: „Tækifærin eru líka mörg á landsbyggðinni“ Atvinnulíf Norðlensk framleiðsla sem er að slá í gegn á Íslandi Samstarf Verulegur samdráttur hjá Isavia Viðskipti innlent Fleiri valkostir í Bónus með Salling Samstarf Mikill munur á afkomu almannatengla Viðskipti innlent Fleiri fréttir Atvinnulausum Íslendingum fjölgaði um 700 á einu ári Verulegur samdráttur hjá Isavia 50skills tryggir 729 milljónir í fjármögnun Mikill munur á afkomu almannatengla Vill að ríkissáttasemjari fái auknar valdheimildir í kjaradeilu Selja fyrir 400 milljónir í Síldarvinnslunni Setja upp fjörutíu smáhýsi í Þjórsárdal Sextán starfsmönnum sagt upp á Siglufirði Vilja að 23 lóðir verði seldar undan Vatnsendaerfingja Launahækkanir gætu orðið upptaktur að harðri lendingu Tíu milljarðarnir sem ráðherra segir hafa farið til bílaleiga Sonja ráðin viðskiptastjóri hjá OK Atvinnuleysi jókst á ný í ágúst Bein útsending: Kynna yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar Skýr merki um kólnandi vinnumarkað og hægari umsvif Breytingar í stjórn SVÞ og Örn ráðinn verkefna- og tengslastjóri Bein útsending: Manneskjan í miðju umbreytinga „Er tilgangurinn sérhagsmunir Viðreisnar?“ Fá rúman hálfan milljarð í vasann við söluna Horfur á húsnæðismarkaði versna Íslenskir skattgreiðendur niðurgreiði losun erlendra ferðamanna Bein útsending: Kynna niðurstöður septembertalningar HMS Ráðin fagstjóri ferðaþjónustu hjá Íslandsstofu Verkfallið skaði orðspor Íslands Ágúst til ADVEL Hvar fæ ég bestu vextina til skamms tíma? Kristinn Örn tekur við Teya á Íslandi Nauðasamningur Rammagerðarinnar samþykktur: Bjóða 25 aura á krónuna Þreifingar um lausn en framhaldið óákveðið Bændur æfir vegna pitsaostsins Sjá meira
Þetta er algeng spurning, en því miður eru þessi mál afar sérkennileg hér á landi. Ég vísa alltaf beint á endurskoðendur eða skattalögfræðinga þegar fólk hefur áhuga á að gefa börnunum sínum peningagjafir, enda er mikilvægt að vera réttu megin við lögin og það getur verið snúið að átta sig á hvar mörkin liggja. Björn Berg fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru. Hvað má gefa mikið? Í stuttu máli eru aðeins tækifærisgjafir skattfrjálsar hér á landi. Enginn virðist þó vita hve dýrar þær mega vera eða hve háar fjárhæðir foreldrar mega gefa börnunum sínum. Auðvitað er verulega óþægilegt að fá ekki að vita nákvæmlega hvað skattayfirvöld telja tækifærisgjöf, en þannig er þetta nú. Þetta veldur því að um samfélagið læðist hvísluleikur þar sem fólk segist hafa heyrt allar mögulegar fjárhæðir og eins og svo oft áður verður kaffistofan stórhættuleg, ætli fólk að sækja sér ábyrgar upplýsingar þangað. Hvernig er gjöfin skattlögð? Þú nefnir tvær milljónir króna. Ef við gefum okkur að skatturinn telji það of ríflega tækifærisgjöf verða börnin rukkuð um tekjuskatt og útsvar, sem getur verið svimandi hátt hlutfall, eða allt að 46,29%. Því er yfirleitt bent á fyrirframgreiddan arf, en þér er velkomið að gefa börnunum þínum peninga með þeim hætti, ef greiddur er 10% erfðafjárskattur. Ágætt er að hafa í huga að við fyrirframgreiðslu gilda ekki þau skattfrelsismörk sem fylgja uppgjöri dánarbús, en það er þó skárra að ríkið hirði 10% en nær helming gjafarinnar. Á fáum gjafapökkum stendur nefnilega „Frá mömmu til elsku Evu minnar og Daða fjármálaráðherra“. Góðar upplýsingar um fyrirframgreiddan arf má nálgast hér. Einnig er gott að leita til lögmanna eða annarra sem sérhæfa sig í erfðamálum. Hvers vegna má ekki gefa peningana sína? Erfitt er að átta sig á því hvers vegna foreldrum er gert svo dýrt að aðstoða börnin sína, hvert svo sem tilefnið kann að vera. Svona er þetta ekki í löndunum í kringum okkur. Norðmenn greiða engan skatt af peningagjöfum, frekar en í Svíþjóð. Í Danmörku má hvert foreldri færa hverju barni sínu allt að eina og hálfa milljón króna á ári án skatts og í Finnlandi má hvert barn fá um 1,1 milljón króna frá foreldrum sínum á þriggja ára fresti. Hærri fjárhæðir kosta 8% skatt (í stað allt að 46,29% hér). Í Bandaríkjunum má einstaklingur fá um 2,4 milljónir króna á ári í gjöf, en þar eru ævilöng skattfrelsismörk svo há að fæstir verða nokkru sinni skattlagðir vegna gjafa. Farðu varlega Ég er ekki sérfræðingur í skattamálum en hef rætt við nógu marga endurskoðendur og lögmenn til að átta mig á hve mikilvægt það er að fólk í þinni stöðu vandi sig. Ráðfærðu þig endilega við reyndan sérfræðing sem sér til þess að allt sé gert með réttum og löglegum hætti.
Björn Berg fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru.
Fjármálin með Birni Berg Fjármál heimilisins Börn og uppeldi Tengdar fréttir Tekur því að spara á verðtryggðri bók? 64 ára karlmaður spyr: „Sæll Björn. Ef þú geymir fé á verðtryggðum bankareikningi, er þá eðlilegt að greiða fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni? Reikningseigandi er ekki að hagnast neitt á því að geyma féð, það á eingöngu að halda sínu verðgildi. Er að hugsa þetta út frá barnabörnum sem eru að byrja að spara fyrir fasteign. Get ég með góðu móti ráðlagt barnabörnunum að leggja inn á verðtryggða reikninga, ef reikningurinn heldur ekki verðgildi sínu þar sem þú greiðir 22% fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni?“ 5. maí 2026 07:03 Hvað spara börnin mín á því að sleppa bílakaupum? 44 ára kona spyr: Sæll Björn. Ég er móðir ungra háskólanema. Getur þú reiknað fyrir þau hvað þau myndu spara á ári við það að kaupa ekki og reka ekki bíl? Jafnvel tekið dæmi um hve mörgum árum það gæti seinkað því að þau ættu fyrir útborgun í íbúð? 21. apríl 2026 07:02 Hvað á að gera við fermingarpeningana? 40 ára kona spyr: „Við erum að ferma dóttur okkar og veltum fyrir okkur hvað við eigum að gefa henni og hvað gera eigi við þá peninga sem hún mun fá að gjöf?“ 8. apríl 2026 07:04 Mest lesið Forstjórinn sem myndi velja að klæðast rauðu út ævina ef... Atvinnulíf Prís neitar að frysta verð en heldur verði áfram lágu Neytendur Atvinnulausum Íslendingum fjölgaði um 700 á einu ári Viðskipti innlent Rigning, rok, gular viðvaranir – og við ætlum að keyra á 110% Atvinnulíf Hvar fæ ég bestu vextina til skamms tíma? Viðskipti innlent Meira um atvinnuleysi: „Tækifærin eru líka mörg á landsbyggðinni“ Atvinnulíf Norðlensk framleiðsla sem er að slá í gegn á Íslandi Samstarf Verulegur samdráttur hjá Isavia Viðskipti innlent Fleiri valkostir í Bónus með Salling Samstarf Mikill munur á afkomu almannatengla Viðskipti innlent Fleiri fréttir Atvinnulausum Íslendingum fjölgaði um 700 á einu ári Verulegur samdráttur hjá Isavia 50skills tryggir 729 milljónir í fjármögnun Mikill munur á afkomu almannatengla Vill að ríkissáttasemjari fái auknar valdheimildir í kjaradeilu Selja fyrir 400 milljónir í Síldarvinnslunni Setja upp fjörutíu smáhýsi í Þjórsárdal Sextán starfsmönnum sagt upp á Siglufirði Vilja að 23 lóðir verði seldar undan Vatnsendaerfingja Launahækkanir gætu orðið upptaktur að harðri lendingu Tíu milljarðarnir sem ráðherra segir hafa farið til bílaleiga Sonja ráðin viðskiptastjóri hjá OK Atvinnuleysi jókst á ný í ágúst Bein útsending: Kynna yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar Skýr merki um kólnandi vinnumarkað og hægari umsvif Breytingar í stjórn SVÞ og Örn ráðinn verkefna- og tengslastjóri Bein útsending: Manneskjan í miðju umbreytinga „Er tilgangurinn sérhagsmunir Viðreisnar?“ Fá rúman hálfan milljarð í vasann við söluna Horfur á húsnæðismarkaði versna Íslenskir skattgreiðendur niðurgreiði losun erlendra ferðamanna Bein útsending: Kynna niðurstöður septembertalningar HMS Ráðin fagstjóri ferðaþjónustu hjá Íslandsstofu Verkfallið skaði orðspor Íslands Ágúst til ADVEL Hvar fæ ég bestu vextina til skamms tíma? Kristinn Örn tekur við Teya á Íslandi Nauðasamningur Rammagerðarinnar samþykktur: Bjóða 25 aura á krónuna Þreifingar um lausn en framhaldið óákveðið Bændur æfir vegna pitsaostsins Sjá meira
Tekur því að spara á verðtryggðri bók? 64 ára karlmaður spyr: „Sæll Björn. Ef þú geymir fé á verðtryggðum bankareikningi, er þá eðlilegt að greiða fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni? Reikningseigandi er ekki að hagnast neitt á því að geyma féð, það á eingöngu að halda sínu verðgildi. Er að hugsa þetta út frá barnabörnum sem eru að byrja að spara fyrir fasteign. Get ég með góðu móti ráðlagt barnabörnunum að leggja inn á verðtryggða reikninga, ef reikningurinn heldur ekki verðgildi sínu þar sem þú greiðir 22% fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni?“ 5. maí 2026 07:03
Hvað spara börnin mín á því að sleppa bílakaupum? 44 ára kona spyr: Sæll Björn. Ég er móðir ungra háskólanema. Getur þú reiknað fyrir þau hvað þau myndu spara á ári við það að kaupa ekki og reka ekki bíl? Jafnvel tekið dæmi um hve mörgum árum það gæti seinkað því að þau ættu fyrir útborgun í íbúð? 21. apríl 2026 07:02
Hvað á að gera við fermingarpeningana? 40 ára kona spyr: „Við erum að ferma dóttur okkar og veltum fyrir okkur hvað við eigum að gefa henni og hvað gera eigi við þá peninga sem hún mun fá að gjöf?“ 8. apríl 2026 07:04