„Biðlisti“ Rannveig Haraldsdóttir skrifar 1. júlí 2026 07:15 Þetta einfalda samsetta orð. Orð sem ég hef séð og heyrt ótal sinnum án þess að átta mig á því hvað það ber í skauti sér í raun og veru. Að átta sig á því að baki þessu orði eru tugir, hundruð, ef ekki þúsundir, kvalinna og veikra Íslendinga sem hafa verið sviptir eðlilegu lífsmynstri og eiga enga lækningu í vændum næstu mánuðina eða árin. Afleiðingin er fólk sem getur ekki notið lífsins, getur ekki stundað vinnuna sína og jafnvel ekki framkvæmt venjulegar daglegar athafnir. Fólk sem á enga aðra kosti í stöðunni en að taka lyf og verkjatöflur með tilheyrandi aukaverkunum. Fjölskyldur og ástvinir sem þjást við að horfa upp á kvalir og vanlíðan ástvina sinna. Lausnin er til staðar Á sama tíma heyrir maður forstjóra Sjúkratrygginga halda því fram að ástandið sé nú ekki svo slæmt og að allt sé á góðri leið, að biðtíminn sé að minnka, biðlistarnir að styttast og að unnið sé að samningum við einkaaðila sem eru í raun þeir einu sem geta unnið á biðlistum. Samt veit maður betur. Fullkomin aðstaða, búin nýjustu og bestu lækningatækjum, stendur auð og okkar færustu sérfræðingar eru verkefnalausir. Sjúkratryggingar láta ekki einu sinni svo lítið að svara bréfum og fyrirspurnum. Á sama tíma er Landspítalinn yfirfullur, með langa biðlista og sérfræðinga, lækna og hjúkrunarfólk á barmi bugunar vegna álags. Biðlistinn lengist Á hverju ári eru um 300 manns sem þurfa á brjósklos- og öðrum baktengdum aðgerðum að halda, en einungis er úthlutað fjármagni fyrir 100 aðgerðir sem á svo að dreifa yfir árið. Þá eru einungis eftir um 200 manns á biðlistanum fyrir næsta ár. Það að fjársvelta kerfið með þessum hætti mun hafa í för með sér enn meiri kostnað sem birtist í alls konar myndum: andlegu og líkamlegu álagi, örorku og ófyrirséðum skaða. Hvað mynduð þið gera? Undirrituð er ein af þeim sem bíða. Ég hef greitt mína skatta og skyldur í meira en hálfa öld og taldi mig eiga vel inni fyrir þessari þjónustu. En nei, því einn af flokkum í hagræðingartillögum ríkisstjórnarinnar er „heilbrigðisþjónusta og lyf“. Þú verður bara að bíta á jaxlinn í eitt ár í viðbót og þrauka áfram á biðlista. Nema fyrir þau sem eru svo heppin að geta greitt vel á aðra milljón til að komast í aðgerð án þátttöku Sjúkratrygginga Íslands. Þetta er staðan. Svo ég spyr ráðamenn: Hvað myndir þú gera ef móðir þín þyrfti nauðsynlega á aðgerð að halda og væri á þessum biðlista? Höfundur er grunnskólakennari á eftirlaunum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sjúkratryggingar Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Skoðun Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Sjá meira
Þetta einfalda samsetta orð. Orð sem ég hef séð og heyrt ótal sinnum án þess að átta mig á því hvað það ber í skauti sér í raun og veru. Að átta sig á því að baki þessu orði eru tugir, hundruð, ef ekki þúsundir, kvalinna og veikra Íslendinga sem hafa verið sviptir eðlilegu lífsmynstri og eiga enga lækningu í vændum næstu mánuðina eða árin. Afleiðingin er fólk sem getur ekki notið lífsins, getur ekki stundað vinnuna sína og jafnvel ekki framkvæmt venjulegar daglegar athafnir. Fólk sem á enga aðra kosti í stöðunni en að taka lyf og verkjatöflur með tilheyrandi aukaverkunum. Fjölskyldur og ástvinir sem þjást við að horfa upp á kvalir og vanlíðan ástvina sinna. Lausnin er til staðar Á sama tíma heyrir maður forstjóra Sjúkratrygginga halda því fram að ástandið sé nú ekki svo slæmt og að allt sé á góðri leið, að biðtíminn sé að minnka, biðlistarnir að styttast og að unnið sé að samningum við einkaaðila sem eru í raun þeir einu sem geta unnið á biðlistum. Samt veit maður betur. Fullkomin aðstaða, búin nýjustu og bestu lækningatækjum, stendur auð og okkar færustu sérfræðingar eru verkefnalausir. Sjúkratryggingar láta ekki einu sinni svo lítið að svara bréfum og fyrirspurnum. Á sama tíma er Landspítalinn yfirfullur, með langa biðlista og sérfræðinga, lækna og hjúkrunarfólk á barmi bugunar vegna álags. Biðlistinn lengist Á hverju ári eru um 300 manns sem þurfa á brjósklos- og öðrum baktengdum aðgerðum að halda, en einungis er úthlutað fjármagni fyrir 100 aðgerðir sem á svo að dreifa yfir árið. Þá eru einungis eftir um 200 manns á biðlistanum fyrir næsta ár. Það að fjársvelta kerfið með þessum hætti mun hafa í för með sér enn meiri kostnað sem birtist í alls konar myndum: andlegu og líkamlegu álagi, örorku og ófyrirséðum skaða. Hvað mynduð þið gera? Undirrituð er ein af þeim sem bíða. Ég hef greitt mína skatta og skyldur í meira en hálfa öld og taldi mig eiga vel inni fyrir þessari þjónustu. En nei, því einn af flokkum í hagræðingartillögum ríkisstjórnarinnar er „heilbrigðisþjónusta og lyf“. Þú verður bara að bíta á jaxlinn í eitt ár í viðbót og þrauka áfram á biðlista. Nema fyrir þau sem eru svo heppin að geta greitt vel á aðra milljón til að komast í aðgerð án þátttöku Sjúkratrygginga Íslands. Þetta er staðan. Svo ég spyr ráðamenn: Hvað myndir þú gera ef móðir þín þyrfti nauðsynlega á aðgerð að halda og væri á þessum biðlista? Höfundur er grunnskólakennari á eftirlaunum.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar