Öryggisvottaðir leikvellir: Úlfur í sauðagæru

Hvers vegna líta allir leikvellir út nú til dags eins og þeir séu hannaðir af lögfræðingum. Það eru sætisbelti á rólunum, þykkt lag af fallefni úr gúmí eða plastkurli. Agnarsmáar rennibrautir og klifurgrindur sem henta í mesta lagi börnum í leikskóla. Öryggishyggjan er allsráðandi. En hvort er heilbrigðara ef staldrað er við og hugsað. Hvernig bregst ónæmiskerfi ungviðisins við algjörlega gerilsneiddu leikumhverfi. Ef við setjum þetta í samhengi, hvort væri barni betra, að japla á sandi eða gleypa gúmíkurl. Hvernig læra börn að meta áhættu ef engin áhætta er fyrir hendi. Það er eðlileg varúðarráðstöfun að klæða keðjur á rólum svo ekki sé hætta á að þær vefjist um háls, en ekki að setja á þær belti svo enginn leið sé að stökkva úr þeim. Börn þurfa að læra að passa sig og athafna sig í umhverfi sínu á öruggan hátt. En það er ekki gert með því að snuða þau um krefjandi ástæður. Mér er minnisstætt viðtal við fyrrverandi bæjarstjóra Álftanes þar sem við samrunann við Garðabæ þurfti að rífa niður ÖLL leiktæki í bæjarfélaginu því þau vöru ekki öryggisvottuð. Einnig kemur til hugar fíaskóið kringum trékofann í vesturbænum sem Reykjavíkurborg hugðist rífa niður af öryggisástæðum þó blessunarlega hafi það ekki gengið eftir þökk sé öflugum mótmælum barnanna sem kofann byggðu og foreldra þeirra. Því þau voru auðvitað fullfær um að meta aðstæður. Og þar liggur vandinn, öryggishyggjan snýst upp í andhverfu sína og hættir að mæta þörfum þeirra sem hún á að þjóna því hvernig á að læra að umgangast umhverfi sitt af öryggi og virðingu ef ekkert liggur við. Kerfið sem er svo upptekið að passa að enginn sé ábyrgur fyrir engin líkama eða gjörðum getur ekki búið til þroskandi umhverfi sem börn þurfa til að vaxa úr grasi. Því ef áhætta liggur fyrir þá er engin endurgjöf frá umhverfinu og það rænir þroska. Veitum börnum ábyrgð og treystum þeim til að reka sig á. Að klifra í trjánum, ganga í skólann eða á æfingu. 

Börn geta hluti, ef við bara leyfum þeim það.

Höfundur er kennari.