Vill tvöfalda umsvif Samkeppniseftirlitsins Jakob Bjarnar skrifar 22. júlí 2026 15:35 Páll Gunnar Pálsson forstjóri Samkeppniseftirlitsins segir það mikla áskorun að gæta að samkeppnissjónarmiðum í örríki á borð við Ísland. vísir/arnar Páll Gunnar Pálsson forstjóri Samkeppniseftirlitsins segir eftirlitið vanbúið til að taka á þeim mikilvægu verkefnum sem stofnunin standi frammi fyrir. Páll Gunnar var gestur Bítisins í morgun og þeir Sigmar Vilhjálmsson og Heimir Karlsson spurðu hann spjörunum úr. Segir þau alltof fá hjá Samkeppniseftirlitinu Umsjónarmenn hófu leik á því að spyrja hreinlega út í það hvort það væri nokkur möguleiki á eðlilegri samkeppni hjá örþjóð eins og Íslandi? „Jú, ég hugsa það nú og þetta er mikil áskorun. Við erum úti í miðju Atlantshafi, flutningsleiðir eru langar og svo framvegis. Það er ekkert auðvelt að framleiða matvæli á Íslandi. Svo erum við með sérstaka krónu sem fælir erlenda fjárfesta frá þannig að markaðir eru oft lokaðir líka. Við erum fá.“ Páll Gunnar sagði keppinauta fáa, þeir vissu mikið hver um annan og ættu því tiltölulega auðvelt með að átta sig á því hvað það myndi þýða að sækja markaðshlutdeild hjá keppinautunum. Ýmislegt bætist við, svo sem einsleitt eignarhald á fyrirtækjum, þannig að þetta verður alltaf áskorun. Þá sagði Páll Gunnar það enga spurningu að við svona aðstæður væri samráð milli fyrirtækja miklu auðveldara en á stærri mörkuðum. „Þess vegna hafa fyrir dómsstólum komið fram álitsgerðir matsmanna um að samráð sé sérlega skaðlegt.“ Gagnrýni einhliða á Samkeppniseftirlitið Samráð á einu sviði hefur mikil smitáhrif og mikil áhrif á mörgum sviðum. Páll var inntur eftir gagnrýni sem heyrst hefur um að Samkeppniseftirlitið sé ljár í þúfu og þvælist fyrir. „Gagnrýni á Samkeppniseftirlitið endurspeglar að hagsmunirnir eru miklir. Og auðvitað eru hér fyrirtæki líka, og ef maður hugsar frá þeirra sjónarhóli þá er oft erfitt að ná fram stærðarhagkvæmni í litlu samfélagi. Stóru fyrirtækin eru oft að pressa á Samkeppniseftirlitið, að leyfa samruna og svo framvegis, og út úr því kemur þessi umræða. En þetta er bara önnur hliðin á peningum.“ Páll Gunnar segir að minna heyrist í litlum og meðalstórum fyrirtækjum sem eru að reyna að komast inn á markaðinn; að það þurfi að efla samkeppniseftirlit. Hann segir stofnunina undirmannaða. Þau séu nú 25, aðeins fleiri núna tímabundið. „Það er auðvitað alltof lítið. Við þyrftum að vera að lágmarki 40 til 50 til að geta sinnt okkar lögbundna hlutverki almennilega.“ Páll Gunnar fór yfir stöðuna og nefndi meðal annars að fyrirtæki sem vilja ná fram samruna, þau vilja minna samkeppniseftirlit. „Þið sjáið það ef þið farið inn á samráðsgáttina, hverjir senda inn umsóknir. Þar er aflið,“ sagði Páll og var þá að tala um Samtök atvinnulífsins meðal annars. Samkeppnismál Atvinnurekendur Kaup og sala fyrirtækja Mest lesið Endanlega ljóst að forsenduákvæðið haldi ekki Neytendur Aðeins 50 hafa nýtt sér meðeignarúrræðið: „Þetta eru fimmtíu sem hafa komist í eigið húsnæði“ Viðskipti innlent „Nú verða allir að líta í eigin barm“ Viðskipti innlent Verðbólga eykst enn Viðskipti innlent Áhrifavaldur losar sig við steinefni Viðskipti innlent Drægnitölurnar komu út í plús Samstarf Starbucks kemur í stað Kaffitárs Viðskipti innlent Innkalla tengiltvinnbíla vegna eldhættu Neytendur Ekki króna í þrotabúi Lucky records Viðskipti innlent Ímyndaðu þér ef yfirmaðurinn væri eins og Trump Atvinnulíf Fleiri fréttir Laun hækka umfram verðbólgu Starbucks kemur í stað Kaffitárs „Nú verða allir að líta í eigin barm“ Verðbólga eykst enn Aðeins 50 hafa nýtt sér meðeignarúrræðið: „Þetta eru fimmtíu sem hafa komist í eigið húsnæði“ Kaupverð undir 80 milljónum í 60 prósent kaupsamninga Selur eftir þrjátíu og fimm ára rekstur Vill tvöfalda umsvif Samkeppniseftirlitsins Atvinnuleysi fimm prósent í júní Sviptingar í stjórn Amaroq Félag Höllu fær fimmtíu milljónir í arð Icelandair tapaði fjórum milljörðum en samt með mettekjur Crowberry fjárfestir í Jónsbók Fengið 375 milljónir endurgreiddar vegna Trump-tolla Áfram lækkar íbúðaverð að raunvirði Fleiri færðu lögheimili í ár Fjögurra milljarða hagnaður hjá Emblu Medical Fannar stofnar ráðgjafafyrirtæki Greenfish og samtök evrópskra útgerða kortleggja hrossamakríl Áhrifavaldur losar sig við steinefni „Nauðsynlegt að fá varanlega lausn“ Ekki króna í þrotabúi Lucky records „Þessi framlenging var ekki sjálfgefin“ ESB framlengir sérlausn Íslands vegna losunarheimilda Daníel Þór frá Kviku til Reita Húsnæðislán séu síðasta vígið en það muni falla Valgeir Örn af skjánum til Landsnets Þrjú ný í eigendahópinn á BBA//Fjeldco Ætla að opna verslunarkjarna á Korputúni Eru greiðsludreifingar virkilega jafn hentugar og allir segja? Sjá meira
Páll Gunnar var gestur Bítisins í morgun og þeir Sigmar Vilhjálmsson og Heimir Karlsson spurðu hann spjörunum úr. Segir þau alltof fá hjá Samkeppniseftirlitinu Umsjónarmenn hófu leik á því að spyrja hreinlega út í það hvort það væri nokkur möguleiki á eðlilegri samkeppni hjá örþjóð eins og Íslandi? „Jú, ég hugsa það nú og þetta er mikil áskorun. Við erum úti í miðju Atlantshafi, flutningsleiðir eru langar og svo framvegis. Það er ekkert auðvelt að framleiða matvæli á Íslandi. Svo erum við með sérstaka krónu sem fælir erlenda fjárfesta frá þannig að markaðir eru oft lokaðir líka. Við erum fá.“ Páll Gunnar sagði keppinauta fáa, þeir vissu mikið hver um annan og ættu því tiltölulega auðvelt með að átta sig á því hvað það myndi þýða að sækja markaðshlutdeild hjá keppinautunum. Ýmislegt bætist við, svo sem einsleitt eignarhald á fyrirtækjum, þannig að þetta verður alltaf áskorun. Þá sagði Páll Gunnar það enga spurningu að við svona aðstæður væri samráð milli fyrirtækja miklu auðveldara en á stærri mörkuðum. „Þess vegna hafa fyrir dómsstólum komið fram álitsgerðir matsmanna um að samráð sé sérlega skaðlegt.“ Gagnrýni einhliða á Samkeppniseftirlitið Samráð á einu sviði hefur mikil smitáhrif og mikil áhrif á mörgum sviðum. Páll var inntur eftir gagnrýni sem heyrst hefur um að Samkeppniseftirlitið sé ljár í þúfu og þvælist fyrir. „Gagnrýni á Samkeppniseftirlitið endurspeglar að hagsmunirnir eru miklir. Og auðvitað eru hér fyrirtæki líka, og ef maður hugsar frá þeirra sjónarhóli þá er oft erfitt að ná fram stærðarhagkvæmni í litlu samfélagi. Stóru fyrirtækin eru oft að pressa á Samkeppniseftirlitið, að leyfa samruna og svo framvegis, og út úr því kemur þessi umræða. En þetta er bara önnur hliðin á peningum.“ Páll Gunnar segir að minna heyrist í litlum og meðalstórum fyrirtækjum sem eru að reyna að komast inn á markaðinn; að það þurfi að efla samkeppniseftirlit. Hann segir stofnunina undirmannaða. Þau séu nú 25, aðeins fleiri núna tímabundið. „Það er auðvitað alltof lítið. Við þyrftum að vera að lágmarki 40 til 50 til að geta sinnt okkar lögbundna hlutverki almennilega.“ Páll Gunnar fór yfir stöðuna og nefndi meðal annars að fyrirtæki sem vilja ná fram samruna, þau vilja minna samkeppniseftirlit. „Þið sjáið það ef þið farið inn á samráðsgáttina, hverjir senda inn umsóknir. Þar er aflið,“ sagði Páll og var þá að tala um Samtök atvinnulífsins meðal annars.
Samkeppnismál Atvinnurekendur Kaup og sala fyrirtækja Mest lesið Endanlega ljóst að forsenduákvæðið haldi ekki Neytendur Aðeins 50 hafa nýtt sér meðeignarúrræðið: „Þetta eru fimmtíu sem hafa komist í eigið húsnæði“ Viðskipti innlent „Nú verða allir að líta í eigin barm“ Viðskipti innlent Verðbólga eykst enn Viðskipti innlent Áhrifavaldur losar sig við steinefni Viðskipti innlent Drægnitölurnar komu út í plús Samstarf Starbucks kemur í stað Kaffitárs Viðskipti innlent Innkalla tengiltvinnbíla vegna eldhættu Neytendur Ekki króna í þrotabúi Lucky records Viðskipti innlent Ímyndaðu þér ef yfirmaðurinn væri eins og Trump Atvinnulíf Fleiri fréttir Laun hækka umfram verðbólgu Starbucks kemur í stað Kaffitárs „Nú verða allir að líta í eigin barm“ Verðbólga eykst enn Aðeins 50 hafa nýtt sér meðeignarúrræðið: „Þetta eru fimmtíu sem hafa komist í eigið húsnæði“ Kaupverð undir 80 milljónum í 60 prósent kaupsamninga Selur eftir þrjátíu og fimm ára rekstur Vill tvöfalda umsvif Samkeppniseftirlitsins Atvinnuleysi fimm prósent í júní Sviptingar í stjórn Amaroq Félag Höllu fær fimmtíu milljónir í arð Icelandair tapaði fjórum milljörðum en samt með mettekjur Crowberry fjárfestir í Jónsbók Fengið 375 milljónir endurgreiddar vegna Trump-tolla Áfram lækkar íbúðaverð að raunvirði Fleiri færðu lögheimili í ár Fjögurra milljarða hagnaður hjá Emblu Medical Fannar stofnar ráðgjafafyrirtæki Greenfish og samtök evrópskra útgerða kortleggja hrossamakríl Áhrifavaldur losar sig við steinefni „Nauðsynlegt að fá varanlega lausn“ Ekki króna í þrotabúi Lucky records „Þessi framlenging var ekki sjálfgefin“ ESB framlengir sérlausn Íslands vegna losunarheimilda Daníel Þór frá Kviku til Reita Húsnæðislán séu síðasta vígið en það muni falla Valgeir Örn af skjánum til Landsnets Þrjú ný í eigendahópinn á BBA//Fjeldco Ætla að opna verslunarkjarna á Korputúni Eru greiðsludreifingar virkilega jafn hentugar og allir segja? Sjá meira
Aðeins 50 hafa nýtt sér meðeignarúrræðið: „Þetta eru fimmtíu sem hafa komist í eigið húsnæði“ Viðskipti innlent
Aðeins 50 hafa nýtt sér meðeignarúrræðið: „Þetta eru fimmtíu sem hafa komist í eigið húsnæði“ Viðskipti innlent