Nú á þjóðin leik – já til að sjá 29. ágúst

Endanleg ákvörðun um inngöngu Íslands í Evrópusambandið er í höndum þjóðarinnar. Það hefur alltaf legið fyrir. Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst aftur á móti um það hvort teknar verði upp aðildarviðræður við Evrópusambandið á nýjan leik. Ekki er verið að kjósa um aðild að ESB í þessari atkvæðagreiðslu. Verði það niðurstaða kjósenda að hefja á ný aðildarviðræður þá munu formlegar aðildarviðræður fara í gang. Leiði þær viðræður til þess að samningar náist þá verður aðildarsamningur lagður fyrir þjóðina í annarri þjóðaratkvæðagreiðslu og sú atkvæðagreiðsla mun þá snúast um inngöngu í ESB.

Þessi einföldu sannindi er mikilvægt að árétta vegna þess að margir talsmenn nei hreyfingarinnar og sérhagsmunaafla í landinu hafa reynt að flækja málið og reynt að stilla því upp með þeim hætti að atkvæðagreiðslan núna í ágúst snúist um inngöngu í ESB. Svo er alls ekki og mikilvægt að halda því til haga svo kjósendur nýti atkvæði sitt á réttum forsendum 29. ágúst.

Ýmislegt sagt til að rugla umræðuna

Í umræðunni hefur því m.a. verið haldið fram að ekki verði aftur snúið þegar aðildarumsókn hefur verið lögð fram og að aðildarviðræðunum fylgi aðlögun að regluverki ESB. Lengst gekk þó fyrrverandi forseti lýðveldisins, Ólafur Ragnar Grímsson, þegar hann reyndi að grafa undan þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst með því að halda því fram að engin trygging væri fyrir því að seinni kosningin um aðildarsamning myndi fara fram. Hér er langt gengið í áróðursstríðinu og látið að því liggja að ákveðnir stjórnmálamenn séu svo bíræfnir að þeir muni troða landinu inn í ESB fram hjá þjóðarvija – hvað sem tautar og raular.

Ákvörðun um inngöngu er í höndum þjóðarinnar

Engin þessar fullyrðinga stenst nokkra skoðun. Ekkert ríki hefur gengið í ESB nema að undangenginni þjóðaraktvæðagreiðslu og þjóðarvilji hafi legið ljós fyrir. Norðmenn hafa tvisvar fellt aðildarsamning í þjóðaratkvæðagreiðslu og Bretar, aðildarþjóð frá 1973, samþykktu í þjóðaratkvæðagreiðslu árið 2016 að ganga úr ESB sem raungerðist svo að lokum árið 2020. Engum heilvita stjórnmálamanni dettur það til hugar að bera ekki endanlegan aðildarsamning undir þjóðina. Þetta sýnir svo ekki verður um villst að endanleg ákvörðun um inngöngu í ESB er í höndum þjóðarinnar eins og tilfellið er hjá öllum 27 fullvalda ríkjum Evrópusambandsins og Íslandi og Noregi.

Fáum allar staðreyndir á borðið

Nýtum því tækifærið 29. ágúst og samþykkjum að fara í aðildarviðræður. Könnum það til fulls hvort full aðild færi okkur eitthvað umfram aukaaðildina að ESB í gegnum EES samninginn. Það verður ekki gert nema að fá allar staðreyndir á borðið í gegnum aðildarviðræður og í kjölfarið með aðildarsamningi sem lagður verður fyrir þjóðina í þjóðaratkvæðagreiðslu.

Segjum því já 29. ágúst – til að sjá!

Höfundur er bæjarfulltrúi Samfylkingarinnar í Hafnarfirði