Fleiri en markaðurinn leggja við hlustir

Meginvextir bankans eru nú 7,75 prósent. Greiningardeildir Landsbankans og Íslandsbanka spá báðar 0,25 prósentustiga hækkun á morgun. Gangi það eftir fara vextirnir í átta prósent.

Vaxtatalan verður þó ekki eina fréttaefnið. Verðbólga mældist 5,3 prósent í júlí og athyglin mun ekki síður beinast að því hvort peningastefnunefnd boði frekari hækkanir.

Forsenda Seðlabankans undir

Ný efnahagsspá bankans gæti haft talsverða þýðingu fyrir stöðuna á vinnumarkaði. Í Peningamálum í maí var gert ráð fyrir að endurskoðunarákvæði kjarasamninganna yrði virkjað en að samningunum yrði ekki sagt upp. Grunnspáin byggði á því að aðilar næðu samkomulagi um viðbrögð við forsendubrestinum.

Samkvæmt forsenduákvæði samninganna þurfa tvö verðbólguviðmið að bresta svo uppsagnarheimild opnist. Ársverðbólga í ágúst þarf að fara yfir 4,7 prósent og verðbólga frá mars til ágúst jafnframt að vera meiri en 4,4 prósent á ársgrundvelli.

Nýjustu spár benda til þess að það gæti gerst. Landsbankinn spáir 5,5 prósenta ársverðbólgu og Íslandsbanki 5,6 prósentum. 

Stjórn VR hefur sagt uppsögn óhjákvæmilega komi ekkert nýtt til, en félagið sé reiðubúið til viðræðna. Þorsteinn Víglundsson, formaður Samtaka iðnaðarins, telur hins vegar ekki forsendur til uppsagnar þar sem kaupmáttur hafi aukist.

Það gæti því orðið fréttnæmt hvort Seðlabankinn haldi fram fyrri forsendu sinni um að samningarnir standi og hvaða áhrif bankinn telur mögulega uppsögn hafa á verðbólgu og vexti.

Halldór býst við Ásgeiri „af fullum þunga“

Þá verða aðeins tíu dagar frá vaxtaákvörðuninni þar til þjóðaratkvæðagreiðslan um ESB-viðræður fer fram.

Halldór Benjamín Þorbergsson, einn stofnenda Áfram Íslands, sagðist í júlí gera ráð fyrir að seðlabankastjóri myndi beita sér „af fullum þunga“ þegar nær drægi atkvæðagreiðslunni. Halldór lýsti krónunni sem eins konar ventli í sveiflukenndu íslensku hagkerfi og sagði atvinnuleysi geta aukist án hennar.

Ásgeir hefur sjálfur sagt að upptaka evru gæti dregið úr gjaldeyrisáhættu, viðskiptakostnaði og vaxtamun. Á móti þyrfti að efla önnur hagstjórnartæki þegar sjálfstæð peningastefna hyrfi, að því er fram kom í erindi hans um gjaldmiðilsmálin.

Hann hefur jafnframt sagt að krónan sé ekki orsök þrálátrar verðbólgu og að laga þurfi vinnumarkaðslíkanið áður en hægt verði að taka upp evru. Vandinn leysist ekki sjálfkrafa með nýjum gjaldmiðli, sagði hann í viðtali við Innherja í maí.

Ekki er gefið að Ásgeir ræði þjóðaratkvæðagreiðsluna á morgun. Ummæli hans um launaþróun, kjarasamningana og rætur hárra vaxta gætu engu að síður ratað beint inn í kosningabaráttuna.