Grænlendingar fá fría læknisþjónustu í Danmörku Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 4. september 2026 07:43 Nokkrir ráðherrar í ríkisstjórn Danmerkur, Ida Auken heilbrigðisráðherra til vinstri og Mette Frederiksen forsætisráðherra hægra megin. EPA/MADS CLAUS RASMUSSEN Heilbrigðisráðherrar Danmerkur og Grænlands hafa komist að samkomulagi um að Grænlendingar geti nálgast fría læknisþjónustu í Danmörku. Hingað til hafa Grænlendingar þurft að sækja um sérstök leyfi til að nálgast læknisþjónustu í Danmörku en Grænlendingar hafa stýrt eigin heilbrigðismálum síðan árið 1992. Í umfjöllun danska ríkisútvarpsins kemur fram að um 1300 Grænlendingar sæki læknisþjónustu til Danmerkur á ári hverju. Haft er eftir heilbrigðisráðherra Danmerkur Ida Auken að Danir muni kosta til 180 milljónum danskra króna til þessa á ári hverju eða 3,4 milljörðum íslenskra króna. „Danmörk er hluti af ríkjasambandinu ásamt Grænlandi. Mér finnst það alveg rétt, nú þegar við höfum sérhæfða hæfni í Danmörku, að við tryggjum þá algerlega jafna meðferð og tryggjum að Danmörk greiði sinn hluta af því,“ segir Auken. Anne Wangenheim heilbrigðisráðherra Grænlands segir að um sögulegan samning sé að ræða. Grænlendingar reka 74 heilsugæslur og spítala í Nuuk. Sérstakt heilbrigðisráð verði stofnað til þess að tryggja að Grænlendingar hljóti sama rétt til þjónustu í Danmörku og Danir. Wangenheim segir að nýi samningurinn nái til ýmissar þjónustu. „Þetta á meðal annars við um snemmgreiningu krabbameins, sem er ábótavant á Grænlandi. Það þýðir að dánartíðnin er mun hærri. Þetta samkomulag er einmitt til að tryggja að við innleiðum kerfi sem gefa okkur sömu tækifæri til sérhæfðra meðferða,“ segir hún. Grænlendingar hafi hingað til eytt 1,8 milljarði danskra króna í heilbrigðisþjónustu. Nýr samningur geti orðið til þess að peningum verði betur varið í þjónustuna á Grænlandi. Mikill styr hefur staðið um stöðu Grænlands, þá sérstaklega í upphafi ársins þegar Donald Trump Bandaríkjaforseti lýsti því ítrekað yfir að hann vildi að Grænland yrði hluti af Bandaríkjunum. Danir hafa allir götur síðan þvertekið fyrir það að láta þá drauma rætast og hafa meðal annars fjölgað í herliði sínu á Grænlandi. Danmörk Grænland Hótanir Bandaríkjanna vegna Grænlands Mest lesið Viðreisn heldur starfsfólkinu en Jón fær 1,3 milljónir til þingstarfa Innlent Hafi íhugað að gefast upp síðustu vikur Innlent Maður hnoðaður til lífs í Sundhöllinni Innlent Ísland.is-svindlið bjóði hættunni heim Innlent Saka Ingu um skæting og helberan dónaskap Innlent Lækkar eigin laun Innlent Jarðskjálftinn 5,2 að stærð Innlent Vill funda með Trump og Xi um örlög Úkraínu Erlent Þúsundir hvetja til úttektar og ríkissaksóknari íhugar áfrýjun Innlent Íbúarnir höfðu betur Innlent Fleiri fréttir Fara fram á útgöngubann í nokkrum frönskum borgum Sakaðir um að svelta 190 börn til dauða Hótar að auka viðbúnað á landamærunum Miðflokkurinn fær umboðið Borgir geti sett á útivistarbann: „Nemandi hefur misst höndina“ Prestur lést þegar róðukross féll á hann Senda far til að kanna uppruna Fóbosar Ók viljandi á ástralska þingkonu Vill funda með Trump og Xi um örlög Úkraínu Neyðarlending eftir sprengjuhótun Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post Sjá meira
Í umfjöllun danska ríkisútvarpsins kemur fram að um 1300 Grænlendingar sæki læknisþjónustu til Danmerkur á ári hverju. Haft er eftir heilbrigðisráðherra Danmerkur Ida Auken að Danir muni kosta til 180 milljónum danskra króna til þessa á ári hverju eða 3,4 milljörðum íslenskra króna. „Danmörk er hluti af ríkjasambandinu ásamt Grænlandi. Mér finnst það alveg rétt, nú þegar við höfum sérhæfða hæfni í Danmörku, að við tryggjum þá algerlega jafna meðferð og tryggjum að Danmörk greiði sinn hluta af því,“ segir Auken. Anne Wangenheim heilbrigðisráðherra Grænlands segir að um sögulegan samning sé að ræða. Grænlendingar reka 74 heilsugæslur og spítala í Nuuk. Sérstakt heilbrigðisráð verði stofnað til þess að tryggja að Grænlendingar hljóti sama rétt til þjónustu í Danmörku og Danir. Wangenheim segir að nýi samningurinn nái til ýmissar þjónustu. „Þetta á meðal annars við um snemmgreiningu krabbameins, sem er ábótavant á Grænlandi. Það þýðir að dánartíðnin er mun hærri. Þetta samkomulag er einmitt til að tryggja að við innleiðum kerfi sem gefa okkur sömu tækifæri til sérhæfðra meðferða,“ segir hún. Grænlendingar hafi hingað til eytt 1,8 milljarði danskra króna í heilbrigðisþjónustu. Nýr samningur geti orðið til þess að peningum verði betur varið í þjónustuna á Grænlandi. Mikill styr hefur staðið um stöðu Grænlands, þá sérstaklega í upphafi ársins þegar Donald Trump Bandaríkjaforseti lýsti því ítrekað yfir að hann vildi að Grænland yrði hluti af Bandaríkjunum. Danir hafa allir götur síðan þvertekið fyrir það að láta þá drauma rætast og hafa meðal annars fjölgað í herliði sínu á Grænlandi.
Danmörk Grænland Hótanir Bandaríkjanna vegna Grænlands Mest lesið Viðreisn heldur starfsfólkinu en Jón fær 1,3 milljónir til þingstarfa Innlent Hafi íhugað að gefast upp síðustu vikur Innlent Maður hnoðaður til lífs í Sundhöllinni Innlent Ísland.is-svindlið bjóði hættunni heim Innlent Saka Ingu um skæting og helberan dónaskap Innlent Lækkar eigin laun Innlent Jarðskjálftinn 5,2 að stærð Innlent Vill funda með Trump og Xi um örlög Úkraínu Erlent Þúsundir hvetja til úttektar og ríkissaksóknari íhugar áfrýjun Innlent Íbúarnir höfðu betur Innlent Fleiri fréttir Fara fram á útgöngubann í nokkrum frönskum borgum Sakaðir um að svelta 190 börn til dauða Hótar að auka viðbúnað á landamærunum Miðflokkurinn fær umboðið Borgir geti sett á útivistarbann: „Nemandi hefur misst höndina“ Prestur lést þegar róðukross féll á hann Senda far til að kanna uppruna Fóbosar Ók viljandi á ástralska þingkonu Vill funda með Trump og Xi um örlög Úkraínu Neyðarlending eftir sprengjuhótun Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post Sjá meira