FME vissi um risavaxnar skuldbindingar en gerði ekkert

STRAX á árinu 2004 komst þáverandi starfsmaður Fjármálaeftirlitsins að þeirri niðurstöðu í samantekt hvorki Kaupþing né Landsbankinn hefðu tengt stórar áhættuskuldbindingar, þ.e lánveitingar, saman á réttan hátt, m.a að því er varðar Baug Group og tengda aðila. Þetta kemur fram í áttunda kafla skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis um útlán íslensku bankanna.

Í minnisblaði starfsmanns FME voru færð fyrir því rök að Kaupþing hefði átt að telja skuldbindingar fleiri fyrirtækja með skuldbindingum Baugs Group hf. við útreikning á stórum áhættuskuldbindingum. Voru færð rökfyrir því í samantektinni að stórar áhættuskuldbindingar á Baug Group og tengda aðila næmu 67,5 prósent af lögbundnu eigin fé Kaupþings.

Sambærileg vinnugögn v ar að finna um skuldbindingar Baugs Group og tengdra aðila gagnvart Landsbankanum. Í gögnum starfsmannsins voru færð rök fyrir því að áhættuskuldbindingar á Baug Group og tengda aðila hefðu numið 44,4 prósent af eigin fé bankans hinn 30. Júní 2004. Báðir bankarnir virðast hafa brotið reglur um flokkun stórra áhættuskuldbindinga, því bankarnir töldu ekki með lánveitingar til félaga sem rannsóknarnefnd Alþingis telur að hafi verið tengdir.

Rannsóknarnefndin lítur svo á að þær athugasemdir sem þáverandi starfsmaður FME kom fram með árið 2004 hafi verið mjög mikilvægar og gefið Fjármálaeftirlitinu tilefni til að rannsaka fjárhagsleg tengsl ofangreindra aðila til hlítar og eftir atvikum grípa til viðeigandi valdheimilda.

Málunum var hins vegar hvorki fylgt eftir gagnvart Kaupþingi banka né Landsbankanum af hálfu FME með viðeigandi valdheimildum. Samkvæmt þeim gögnum sem rannsóknarnefnd Alþingis hefur undir höndum virðist þessi vinna hafa fallið niður eftir að starfsmaðurinn lét af störfum hjá FME. Var hún tekki tekin upp fyrr en síðla árs árið 2007, eða um tveimur árum eftir að Jónas Fr. Jónsson tekur við stöðu forstjóra Fjármálaeftirlitsins. Aðspurður í skýrslutöku hjá rannsóknarnefndinni um stórar áhættuskuldbindingar bankanna segir Jónas Fr. Jónsson m.a. orðrétt:„Ég verð var við þessa hluti um stórar áhættuskuldbindingar, þetta sé atriði sem skipti máli, þetta sé atriði sem þurfi að taka á á markaðnum og ég byrja strax að ræða það, ég byrja strax að setja vinnu í gang en því miður, þá kannski verður hún ekkert effektíf fyrr en við förum í þessa útlánaskoðun 2007."