Kol­efnis­förgunar­stöð metin með hags­muni í­búa að leiðar­ljósi

Kynningarfundur um kolefnisförgunarstöðina var haldin í Þorlákshöfn í gær. Þar kynntu framkvæmdastjóri Carbfix og Elliði Vignisson, bæjarstjóri Ölfuss, hugmyndir fyrirtækisins um að taka á móti koltvísýringi frá evrópskum iðnfyrirtækjum og binda hann í jarðlög með tækni sem Carbfix þróaði við Hellisheiðarvirkjun í sveitarfélaginu.

Verkefnið er af sama meiði og er til umsagnar í Hafnarfirði en þar hefur það mætt háværri andspyrnu fólks sem hefur fundið því flest til foráttu.

Elliði skrifar í aðsendri grein á Vísi í dag að Ölfuss sé í einstrarki stöðu til meta möguleikann á umfangsmeiri starfsemi Carbfix þar sem sveitarfélagið hafi verið virkur þátttakandi í því frá upphafi á Hellisheiði.

„Þeir möguleikar verða metnir með hagsmuni íbúa að leiðarljósi,“ skrifar Elliði.

Fá íbúa að borðinu strax í upphafi

Carbfix hefur dælt koltvísýringi í jörðu við Hellisheiðarvirkjun frá 2012 og segir Elliði að engir vankantar hafi komið upp gagnvart sveitarfélaginu eða náttúrunni á þeim tíma.

Mikilvægt sé að varpa ljósi á hvaða áhrif verkefnið kunni að hafa á umhverfið og hvernig tryggt verði að vatnsból og önnur náttúruverðmæti verði varin. Kynningarfundurinn hafi verið fyrsta skrefið í að upplýsa íbúa um verkefnið og engar ákvarðanir hafa enn verið teknar.

Viljayfirlýsing á milli sveitarfélagsins, Carbfix, Veitna og hafnarstjórnar Þorlákshafnar verður tekin fyrir á fundi bæjarstjórnar Ölfuss á fimmtudag.

Ása Berglind Hjálmarsdóttir, bæjarfulltrúi Íbúalistans og þingmaður Samfylkingarinnar, sagði í kvöldfréttum í gær að viljayfirlýsingin hefði verið unnin í samstarfi við minnihlutann í bæjarstjórn sem hafi meðal annars lagt áherslu á að sveitarfélagið stæði að upplýsingagjöf um verkefnið og að íbúar gætu kallað eftir íbúakosningu.

Verkefnið væri á algeru frumstigi og bæjarstjórnin hefði lært margt af svonefndu Heidelberg-máli en íbúar Ölfuss höfnuðu áformum um mölunarverksmiðju á vegum fyrirtækisins í íbúakosningu í vetur. 

Nú séu íbúar fengnir strax að borðinu og vel verði staðið að allri upplýsingagjöf. Hún sagði ekkert óeðlilegt við að fólk hefði efasemdir um verkefni af svo stórum skala og allir hefðu fylgst vel með umræðunni um Carbfix í Hafnarfirði.

„Það sem auðvitað mun ráða afstöðu íbúa hér er hvaða áhrif þetta kemur til með að hafa á íbúa, nærumhverfi og aðra hagaðila sem fyrir eru. Það á allt eftir að koma í ljós,“ sagði Ása Berglind.

Sýnt fram á gagnsemi í að binda koltvísýring

Bæði í Hafnarfirði og í Ölfusi er ætlunin að taka á móti koltvísýringi á fljótandi formi í móttökustöðvum. Hann yrði svo fluttur með leiðslum til niðurdælingarborholna þar sem honum yrði dælt niður í jarðlög þar sem hann binst nær varanlega. Koltvísýringurinn kæmi frá iðnaðarferlum í Evrópu þar sem erfitt er að koma í veg fyrir losun, en ekki bruna á jarðefnaeldsneyti. 

Í Hafnarfirði hafa sumir íbúar haldið því fram að til standi að dæla niður „mengun“ frá útlöndum. Koltvísýringurinn er þó ekki hættulegur mönnum að öðru leyti en vegna þeirrar hnattrænu hlýnunar sem hann veldur ef hann sleppur út í andrúmsloftið.

Ása Berglind sagði að það lægi fyrir að Carbfix hefði sýnt fram á gagnsemi sína í að binda kolefni sem væri nauðsynleg aðgerð til þess að taka á loftslagsvandanum. Carbfix geri ráð fyrir að því sem verður dælt niður verði 99 prósent hreinn koltvísýringur og að snefilefni sem kunni að vera í vökvanum hafi valdi ekki skaða.

Staðsetning fyrir förgunar- og móttökustöðina í Ölfusi liggur ekki fyrir. Upplýsingafulltrúi Carbfix sagði við Vísi í síðustu viku að nær hvaða svæði sem er kæmi til greina fyrir borholurnar utan vatnsverndarsvæða í sveitarfélaginu. Móttökustöðin þyrfti annað hvort að vera við höfnina í Þorlákshöfn eða mögulega fyrir utan bæinn.