Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Frank Booker eldri látinn Körfubolti Fékk skauta í augað á Ólympíuleikunum Sport Íslenskir barir skoða næturopnun á stórleikjum HM Fótbolti Doc Zone: Trylltust af fögnuði er Orri bætti við öðru marki sínu Fótbolti Snorri beið spenntur eftir ræðu Dags og er sammála honum Handbolti O'Reilly með tvennu og City andar ofan í hálsmál Arsenal Enski boltinn Sex gull af sex mögulegum: Sögulegur sigur Klæbo á Vetrarólympíuleikunum Sport Á nærbuxunum úti í snjókomunni Fótbolti „Mér gæti ekki verið meira sama um stöðuna í ensku úrvalsdeildinni“ Enski boltinn Chelsea fór illa að ráði sínu gegn Burnley Enski boltinn Fleiri fréttir Búin í aðgerð og ber sig vel eftir að hafa fengið skauta í augað Enn lengist rúmlega aldar bið Breta eftir krullugulli O'Reilly með tvennu og City andar ofan í hálsmál Arsenal Þorsteinn Leó með fjögur í fjórða sigri Porto í röð Púðurskot hjá Viggó og áfram gengur ekkert hjá Göppingen Madrídingar fengu á sig sigurmark í uppbótartíma Bournemouth nálgast Evrópusætin Hornspyrnur Dimarcos gerðu gæfumuninn í sjöunda sigri Inter í röð Þórdís gerði gömlu félögunum grikk og endurkoma hjá Þrótturum Valsarar skoruðu fjögur og Njarðvíkingar enn ósigraðir Þórsarar upp úr fallsæti Chelsea fór illa að ráði sínu gegn Burnley Tómas Bent og félagar með fimm stiga forskot í Skotlandi „Eðlilega tekur landsliðsþjálfarinn eftir því“ Íslenskir barir skoða næturopnun á stórleikjum HM Valskonur völtuðu yfir Stjörnuna Lærisveinar Fàbregas lögðu Juventus að velli Uppgjör: Fram - ÍR 26-34 | Öruggur og mikilvægur sigur ÍR Eyjakonur höfðu betur í Suðurlandsslagnum Doc Zone: Trylltust af fögnuði er Orri bætti við öðru marki sínu Milner orðinn sá leikjahæsti í sögu ensku úrvalsdeildarinnar Hildur lagði upp mark í stórsigri Madrid CFF Stjarnan á toppinn með sigurmarki Samúels Kára Frank Booker eldri látinn Sex gull af sex mögulegum: Sögulegur sigur Klæbo á Vetrarólympíuleikunum Arnar tilnefndur sem besti þjálfari ENBL deildarinnar Íslensk félög greiddu yfir fimm milljónir í sektir Slær niður veggi í HSÍ eftir viðburðaríkan fyrsta mánuð í starfi „Hægt að ná langt með því að vera hress og skemmtilegur“ Snorri beið spenntur eftir ræðu Dags og er sammála honum Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Frank Booker eldri látinn Körfubolti Fékk skauta í augað á Ólympíuleikunum Sport Íslenskir barir skoða næturopnun á stórleikjum HM Fótbolti Doc Zone: Trylltust af fögnuði er Orri bætti við öðru marki sínu Fótbolti Snorri beið spenntur eftir ræðu Dags og er sammála honum Handbolti O'Reilly með tvennu og City andar ofan í hálsmál Arsenal Enski boltinn Sex gull af sex mögulegum: Sögulegur sigur Klæbo á Vetrarólympíuleikunum Sport Á nærbuxunum úti í snjókomunni Fótbolti „Mér gæti ekki verið meira sama um stöðuna í ensku úrvalsdeildinni“ Enski boltinn Chelsea fór illa að ráði sínu gegn Burnley Enski boltinn Fleiri fréttir Búin í aðgerð og ber sig vel eftir að hafa fengið skauta í augað Enn lengist rúmlega aldar bið Breta eftir krullugulli O'Reilly með tvennu og City andar ofan í hálsmál Arsenal Þorsteinn Leó með fjögur í fjórða sigri Porto í röð Púðurskot hjá Viggó og áfram gengur ekkert hjá Göppingen Madrídingar fengu á sig sigurmark í uppbótartíma Bournemouth nálgast Evrópusætin Hornspyrnur Dimarcos gerðu gæfumuninn í sjöunda sigri Inter í röð Þórdís gerði gömlu félögunum grikk og endurkoma hjá Þrótturum Valsarar skoruðu fjögur og Njarðvíkingar enn ósigraðir Þórsarar upp úr fallsæti Chelsea fór illa að ráði sínu gegn Burnley Tómas Bent og félagar með fimm stiga forskot í Skotlandi „Eðlilega tekur landsliðsþjálfarinn eftir því“ Íslenskir barir skoða næturopnun á stórleikjum HM Valskonur völtuðu yfir Stjörnuna Lærisveinar Fàbregas lögðu Juventus að velli Uppgjör: Fram - ÍR 26-34 | Öruggur og mikilvægur sigur ÍR Eyjakonur höfðu betur í Suðurlandsslagnum Doc Zone: Trylltust af fögnuði er Orri bætti við öðru marki sínu Milner orðinn sá leikjahæsti í sögu ensku úrvalsdeildarinnar Hildur lagði upp mark í stórsigri Madrid CFF Stjarnan á toppinn með sigurmarki Samúels Kára Frank Booker eldri látinn Sex gull af sex mögulegum: Sögulegur sigur Klæbo á Vetrarólympíuleikunum Arnar tilnefndur sem besti þjálfari ENBL deildarinnar Íslensk félög greiddu yfir fimm milljónir í sektir Slær niður veggi í HSÍ eftir viðburðaríkan fyrsta mánuð í starfi „Hægt að ná langt með því að vera hress og skemmtilegur“ Snorri beið spenntur eftir ræðu Dags og er sammála honum Sjá meira