Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Greindi allt fíaskóið í Grindavík: „Augljóst að hann er ekki að slást við dómarann“ Körfubolti Tiger var hissa á handtökunni og hringdi í Trump forseta Golf Hafdísi blöskraði valið: „Konur sem fá ekki blómin sem þær eiga skilið“ Handbolti Stóra boxkvöldinu í Gamla bíói slegið á frest Sport Sérfræðingarnir svara: Telja að ungu KR-ingarnir slái í gegn Íslenski boltinn Mickelson neyðist til að sleppa Masters Golf Besta-spáin 2026: Vilja segja upp áskriftinni Íslenski boltinn Gæti Guardiola tekið við Ítölum? Fótbolti „Bara sorry, ég sé þetta ekki gerast“ Körfubolti Ólympíugullverðlaunahafi í átján mánaða bann Sport Fleiri fréttir Sakaði Luke Littler um dónaskap Sonur Schwarzenegger vann fyrstu keppnina sína Besta-spáin 2026: Vilja segja upp áskriftinni Tiger var hissa á handtökunni og hringdi í Trump forseta Sérfræðingarnir svara: Telja að ungu KR-ingarnir slái í gegn Ólympíugullverðlaunahafi í átján mánaða bann Greindi allt fíaskóið í Grindavík: „Augljóst að hann er ekki að slást við dómarann“ Hafdísi blöskraði valið: „Konur sem fá ekki blómin sem þær eiga skilið“ Dagskráin í dag: Úrslitakeppnin í körfu og hvaða lið ætla í ensku úrvalsdeildina? Gæti Guardiola tekið við Ítölum? Mickelson neyðist til að sleppa Masters Stóra boxkvöldinu í Gamla bíói slegið á frest „Fallegt að sjá liðið stíga saman upp og taka skref áfram“ Mæta meisturum Arsenal eftir sigur í framlengingu Uppgjörið:Valur - Keflavík 75-78| Keflavík stelur heimavellinum í fyrsta leik Orri öflugur en staða Sporting viðkvæm „Allt í einu var munurinn orðinn alltof mikill“ Ásgeir Karl og Tristan Máni unnu brons á EM Elín Klara markahæst og undanúrslit blasa við Íslenskur sigurvegari á fyrstu leiktíð Evrópubikarsins Naumt forskot hjá Janusi og félögum Niðurlægðu Real og mæta Glódísi Tindastóll - ÍR 108-99 | Stólarnir veittu fyrsta höggið Uppgjörið: Haukar - Afturelding 32-24 | Hafnfirðingarnir sendu Aftureldingu í sumarfrí Skoruðu í Reykjavík og unnu í Hafnarfirði Vill vera lengi hjá „stórliðinu“ Tottenham „Bara sorry, ég sé þetta ekki gerast“ Meistarakeppni kvenna í fótbolta aflýst vegna veðurs Flautað af í Árbæ vegna snjókomu Hraunar yfir Enzo: „Farðu í burtu“ Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Greindi allt fíaskóið í Grindavík: „Augljóst að hann er ekki að slást við dómarann“ Körfubolti Tiger var hissa á handtökunni og hringdi í Trump forseta Golf Hafdísi blöskraði valið: „Konur sem fá ekki blómin sem þær eiga skilið“ Handbolti Stóra boxkvöldinu í Gamla bíói slegið á frest Sport Sérfræðingarnir svara: Telja að ungu KR-ingarnir slái í gegn Íslenski boltinn Mickelson neyðist til að sleppa Masters Golf Besta-spáin 2026: Vilja segja upp áskriftinni Íslenski boltinn Gæti Guardiola tekið við Ítölum? Fótbolti „Bara sorry, ég sé þetta ekki gerast“ Körfubolti Ólympíugullverðlaunahafi í átján mánaða bann Sport Fleiri fréttir Sakaði Luke Littler um dónaskap Sonur Schwarzenegger vann fyrstu keppnina sína Besta-spáin 2026: Vilja segja upp áskriftinni Tiger var hissa á handtökunni og hringdi í Trump forseta Sérfræðingarnir svara: Telja að ungu KR-ingarnir slái í gegn Ólympíugullverðlaunahafi í átján mánaða bann Greindi allt fíaskóið í Grindavík: „Augljóst að hann er ekki að slást við dómarann“ Hafdísi blöskraði valið: „Konur sem fá ekki blómin sem þær eiga skilið“ Dagskráin í dag: Úrslitakeppnin í körfu og hvaða lið ætla í ensku úrvalsdeildina? Gæti Guardiola tekið við Ítölum? Mickelson neyðist til að sleppa Masters Stóra boxkvöldinu í Gamla bíói slegið á frest „Fallegt að sjá liðið stíga saman upp og taka skref áfram“ Mæta meisturum Arsenal eftir sigur í framlengingu Uppgjörið:Valur - Keflavík 75-78| Keflavík stelur heimavellinum í fyrsta leik Orri öflugur en staða Sporting viðkvæm „Allt í einu var munurinn orðinn alltof mikill“ Ásgeir Karl og Tristan Máni unnu brons á EM Elín Klara markahæst og undanúrslit blasa við Íslenskur sigurvegari á fyrstu leiktíð Evrópubikarsins Naumt forskot hjá Janusi og félögum Niðurlægðu Real og mæta Glódísi Tindastóll - ÍR 108-99 | Stólarnir veittu fyrsta höggið Uppgjörið: Haukar - Afturelding 32-24 | Hafnfirðingarnir sendu Aftureldingu í sumarfrí Skoruðu í Reykjavík og unnu í Hafnarfirði Vill vera lengi hjá „stórliðinu“ Tottenham „Bara sorry, ég sé þetta ekki gerast“ Meistarakeppni kvenna í fótbolta aflýst vegna veðurs Flautað af í Árbæ vegna snjókomu Hraunar yfir Enzo: „Farðu í burtu“ Sjá meira