Inn­viðir grunn­skólanna í for­gang í Kópa­vogi

Stundum virðist talað um grunnskólann eins og hann eigi að vera ein heildstæð menntastofnun sem öll börn passi í, one size fits all.

En svo knýr raunveruleikinn á dyr á morgnana: fötluð börn, börn sem eru nýflutt til landsins, börn sem glíma við fjölþættan vanda, börn sem þurfa ró og skýr mörk, börn sem þurfa aukið öryggi og börn sem þurfa meira rými til að blómstra á eigin forsendum.

Og þá er eðlilegt að við spyrjum okkur: Fyrir hverja eru grunnskólar í Kópavogi?

Það mæðir gríðarlega mikið á skólasamfélaginu þessa dagana. Réttmætt ákall um aukna hlustun, skilning og aðgerðir. Kerfið er því miður ekki að ná utan um fjölbreytileikann sem við búum við, eins og staðan er í dag.

Skóli án aðgreiningar hefur gert ótrúlega margt gott. Til að mynda rofið einangrun, aukið þátttöku og bætt lífsgæði margra barna með fötlun. Hugmyndafræðin hefur vissulega sannað gildi sitt, en hún nær þó ekki utan um öll börn, og það er allt í lagi að viðurkenna það.

Ekki annað hvort eða – heldur bæði og

Sum börn þurfa mjög sérhæfða umgjörð sem verður einfaldlega ekki leyst innan almenns skólastarfs, þrátt fyrir góðan vilja kennara og annars starfsfólks.

Umræðan um skólamál ætti því ekki að snúast um hvort við veljum nærskóla eða sérúrræði, heldur að hafa raunverulegt rými fyrir hvort tveggja. Úrræði eiga að byggjast á þörfum barnsins og við þurfum að gæta þess að festast ekki í hugmyndafræðilegri rörsýn.

Allt of margir foreldrar barna sem þurfa sértækan stuðning verja í dag ómældum tíma og orku í að elta uppi þjónustu sem ætti að vera sjálfsögð. Við þurfum að byrja á að hlusta á reynslu og þarfir fjölskyldna og tryggja að kerfið virki í framkvæmd. Síðan þarf fagfólkið að fá skýrt umboð og raunveruleg úrræði til að útfæra lausnir út frá bestu þekkingu og reynslu.

Raunverulegt jafnvægi með fjölbreyttum leiðum

Bæjaryfirvöld í Kópavogi þurfa að leiða þetta samtal og leita raunhæfra og faglegra lausna um hvernig við mætum ólíkum þörfum okkar fjölbreytta barnahóps.

Sérskólar eru ein leið. Til dæmis hafa Brúarskóli, Klettaskóli og Arnarskóli gegnt mikilvægu hlutverki fyrir þau börn sem þar stunda nám og fjölskyldur þeirra. En við verðum líka að horfast í augu við að miklu færri komast að í sérhæfð úrræði en þurfa. Afleiðingin er sú að börn og fjölskyldur sitja of oft eftir í óvissu og álagið færist inn í hverfisskólana, þar sem starfsfólk reynir að brúa bilið án þess að alltaf séu til staðar næg úrræði, fjármagn og fagfólk.

Þess vegna þurfum við að efla hverfisskólana með því að skapa rými til að bregðast við áskorunum, hvort sem þær tengjast hegðun, þroska, tengslum, líðan eða geðheilsu barna. Lykilatriðið í þeirri vinnu er þverfaglegt samstarf. Sérfræðingar vinni með kennurum inni í skólunum, í stað þess að allt falli á herðar kennarans eins og svo oft gerist.

Fyrstu skrefin hafa nú þegar verið stigin í þessa átt en svo að þetta virki eins og ætlast er til þarf að tryggja nægt fjármagn í útfærsluna. Þverfaglegt samstarf verður að vera nægilega aðgengilegt til að draga úr því að kennarar og skólastjórnendur séu stöðugt að slökkva elda.

Prófkjör Viðreisnar í Kópavogi fer fram rafrænt laugardaginn 7. febrúar 2026. Ef þú vilt hafa áhrif hvet ég þig til að taka þátt og kjósa. Frestur til að skrá sig í flokkinn er út daginn í dag, 4. febrúar.

Höfundur er frambjóðandi til oddvita Viðreisnar í Kópavogi.