Vandamálið að „verðbólgan hættir ekkert“ Bjarki Sigurðsson skrifar 4. febrúar 2026 12:21 Ásgeir Jónsson er seðlabankastjóri. Vísir/Vilhelm Peningastefnunefnd Seðlabankans hefur ákveðið að halda stýrivöxtum óbreyttum í 7,25 prósentum. Seðlabankastjóri segir aukna verðbólgu ekki gefa tilefni til hækkunar. Laun hækki þó of hratt sem hefur mikil áhrif á efnahaginn. Stýrivextir voru lækkaðir um miðjan nóvember þegar síðasta ákvörðun nefndarinnar var kynnt. Óvíst var fyrir kynninguna í morgun hver niðurstaðan yrði, en greiningadeildir viðskiptabankanna voru ósammála í sínum spám. Íslandsbanki og Arion spáðu óbreyttum vöxtum, en Landsbankinn spáði því að vextirnir yrðu hækkaðir um 0,25 prósentustig. Verðbólga hafi aukist umfram væntingar en hún mælist nú 5,2 prósent. Aukninguna má rekja að miklu leyti til hækkunar opinberra gjalda. Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri segir það mat nefndarinnar að verðbólgumælingin hefði ekki verið nógu slæm til að grípa til hækkunar vaxta. „Vextirnir eru mjög háir, þeir eru 7,25 prósent. Þetta háa vaxtastig leiðir til þess að hagkerfið er að kólna. Við erum að sjá atvinnuleysi vaxa og vinnumarkaðinn kólna. Nefndin ræddi viðbrögð ef þetta héldi áfram, það er ef við sæjum vísitölu neysluverðs hækka frekar. Við stöndum alveg reiðubúin til þess að bregðast við,“ segir Ásgeir. En í Peningamálum gerið þið ráð fyrir því að verðbólgan muni hjaðna á næstu mánuðum. „Við búumst ekki við því að þetta verðbólguástand gangi áfram. Það stafar af því að við ályktum að við munum sjá hagkerfið kólna, aukið atvinnuleysi, kólnun á vinnumarkaði. Þannig við eigum erfitt með að sjá að þetta haldi áfram, en auðvitað getum við ekki útilokað það,“ segir Ásgeir. Staða íslenska hagkerfisins sé mjög góð þrátt fyrir að laun hækki of hratt og vöruverð hækki í takt við það. „Við getum orðað það þannig að ég held að erlendar þjóðir muni ekki líta á okkar vandamál sem mjög stórvægileg. Það er margt í lagi hjá okkur sem er ekki í lagi annars staðar. Það hefur gengið vel með ansi margt en það hefur gengið illa að halda aftur af verðhækkunum. Það er vandamálið sem við sitjum uppi með á Íslandi. Að verðbólgan hættir ekkert,“ segir Ásgeir. Efnahagsbrot Seðlabankinn Verðlag Íslenska krónan Fjármál heimilisins Mest lesið Félag Höllu fær fimmtíu milljónir í arð Viðskipti innlent Fjögurra milljarða hagnaður hjá Emblu Medical Viðskipti innlent Áhrifavaldur losar sig við steinefni Viðskipti innlent Áfram lækkar íbúðaverð að raunvirði Viðskipti innlent Fengið 375 milljónir endurgreiddar vegna Trump-tolla Viðskipti innlent Ekki króna í þrotabúi Lucky records Viðskipti innlent ESB framlengir sérlausn Íslands vegna losunarheimilda Viðskipti innlent Úrvalsdekk hönnuð fyrir Tesla og hátækni rafbíla nú fáanleg á Íslandi Samstarf „Þessi framlenging var ekki sjálfgefin“ Viðskipti innlent Ímyndaðu þér ef yfirmaðurinn væri eins og Trump Atvinnulíf Fleiri fréttir Félag Höllu fær fimmtíu milljónir í arð Icelandair tapaði fjórum milljörðum en samt með mettekjur Crowberry fjárfestir í Jónsbók Fengið 375 milljónir endurgreiddar vegna Trump-tolla Áfram lækkar íbúðaverð að raunvirði Fleiri færðu lögheimili í ár Fjögurra milljarða hagnaður hjá Emblu Medical Fannar stofnar ráðgjafafyrirtæki Greenfish og samtök evrópskra útgerða kortleggja hrossamakríl Áhrifavaldur losar sig við steinefni „Nauðsynlegt að fá varanlega lausn“ Ekki króna í þrotabúi Lucky records „Þessi framlenging var ekki sjálfgefin“ ESB framlengir sérlausn Íslands vegna losunarheimilda Daníel Þór frá Kviku til Reita Húsnæðislán séu síðasta vígið en það muni falla Valgeir Örn af skjánum til Landsnets Þrjú ný í eigendahópinn á BBA//Fjeldco Ætla að opna verslunarkjarna á Korputúni Eru greiðsludreifingar virkilega jafn hentugar og allir segja? Höfðar til ábyrgðar olíufélaga og segir verðið nú þegar óeðlilegt Atvinnulausum verkamönnum fjölgar um fjörutíu prósent Tækifæri fylgi flugi frá Kína en einnig hættur Upptaka evru myndi ekki einungis hafa áhrif á vexti Opna fjórðu SPAR-verslunina á morgun Rammagerðin leitar nauðasamninga Sameinaður sjóður ætti rúma þúsund milljarða Bláa lónið eykur hlut sinn í þremur baðlónum Dóra Björt ráðin deildarstjóri Hækkun á heilsugæslu auki verðbólgu í ágúst Sjá meira
Stýrivextir voru lækkaðir um miðjan nóvember þegar síðasta ákvörðun nefndarinnar var kynnt. Óvíst var fyrir kynninguna í morgun hver niðurstaðan yrði, en greiningadeildir viðskiptabankanna voru ósammála í sínum spám. Íslandsbanki og Arion spáðu óbreyttum vöxtum, en Landsbankinn spáði því að vextirnir yrðu hækkaðir um 0,25 prósentustig. Verðbólga hafi aukist umfram væntingar en hún mælist nú 5,2 prósent. Aukninguna má rekja að miklu leyti til hækkunar opinberra gjalda. Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri segir það mat nefndarinnar að verðbólgumælingin hefði ekki verið nógu slæm til að grípa til hækkunar vaxta. „Vextirnir eru mjög háir, þeir eru 7,25 prósent. Þetta háa vaxtastig leiðir til þess að hagkerfið er að kólna. Við erum að sjá atvinnuleysi vaxa og vinnumarkaðinn kólna. Nefndin ræddi viðbrögð ef þetta héldi áfram, það er ef við sæjum vísitölu neysluverðs hækka frekar. Við stöndum alveg reiðubúin til þess að bregðast við,“ segir Ásgeir. En í Peningamálum gerið þið ráð fyrir því að verðbólgan muni hjaðna á næstu mánuðum. „Við búumst ekki við því að þetta verðbólguástand gangi áfram. Það stafar af því að við ályktum að við munum sjá hagkerfið kólna, aukið atvinnuleysi, kólnun á vinnumarkaði. Þannig við eigum erfitt með að sjá að þetta haldi áfram, en auðvitað getum við ekki útilokað það,“ segir Ásgeir. Staða íslenska hagkerfisins sé mjög góð þrátt fyrir að laun hækki of hratt og vöruverð hækki í takt við það. „Við getum orðað það þannig að ég held að erlendar þjóðir muni ekki líta á okkar vandamál sem mjög stórvægileg. Það er margt í lagi hjá okkur sem er ekki í lagi annars staðar. Það hefur gengið vel með ansi margt en það hefur gengið illa að halda aftur af verðhækkunum. Það er vandamálið sem við sitjum uppi með á Íslandi. Að verðbólgan hættir ekkert,“ segir Ásgeir.
Efnahagsbrot Seðlabankinn Verðlag Íslenska krónan Fjármál heimilisins Mest lesið Félag Höllu fær fimmtíu milljónir í arð Viðskipti innlent Fjögurra milljarða hagnaður hjá Emblu Medical Viðskipti innlent Áhrifavaldur losar sig við steinefni Viðskipti innlent Áfram lækkar íbúðaverð að raunvirði Viðskipti innlent Fengið 375 milljónir endurgreiddar vegna Trump-tolla Viðskipti innlent Ekki króna í þrotabúi Lucky records Viðskipti innlent ESB framlengir sérlausn Íslands vegna losunarheimilda Viðskipti innlent Úrvalsdekk hönnuð fyrir Tesla og hátækni rafbíla nú fáanleg á Íslandi Samstarf „Þessi framlenging var ekki sjálfgefin“ Viðskipti innlent Ímyndaðu þér ef yfirmaðurinn væri eins og Trump Atvinnulíf Fleiri fréttir Félag Höllu fær fimmtíu milljónir í arð Icelandair tapaði fjórum milljörðum en samt með mettekjur Crowberry fjárfestir í Jónsbók Fengið 375 milljónir endurgreiddar vegna Trump-tolla Áfram lækkar íbúðaverð að raunvirði Fleiri færðu lögheimili í ár Fjögurra milljarða hagnaður hjá Emblu Medical Fannar stofnar ráðgjafafyrirtæki Greenfish og samtök evrópskra útgerða kortleggja hrossamakríl Áhrifavaldur losar sig við steinefni „Nauðsynlegt að fá varanlega lausn“ Ekki króna í þrotabúi Lucky records „Þessi framlenging var ekki sjálfgefin“ ESB framlengir sérlausn Íslands vegna losunarheimilda Daníel Þór frá Kviku til Reita Húsnæðislán séu síðasta vígið en það muni falla Valgeir Örn af skjánum til Landsnets Þrjú ný í eigendahópinn á BBA//Fjeldco Ætla að opna verslunarkjarna á Korputúni Eru greiðsludreifingar virkilega jafn hentugar og allir segja? Höfðar til ábyrgðar olíufélaga og segir verðið nú þegar óeðlilegt Atvinnulausum verkamönnum fjölgar um fjörutíu prósent Tækifæri fylgi flugi frá Kína en einnig hættur Upptaka evru myndi ekki einungis hafa áhrif á vexti Opna fjórðu SPAR-verslunina á morgun Rammagerðin leitar nauðasamninga Sameinaður sjóður ætti rúma þúsund milljarða Bláa lónið eykur hlut sinn í þremur baðlónum Dóra Björt ráðin deildarstjóri Hækkun á heilsugæslu auki verðbólgu í ágúst Sjá meira