Hik komið á lýtalækna í kjölfar bótadóms vegna kynleiðréttingar Hólmfríður Gísladóttir skrifar 6. febrúar 2026 10:50 Áætlað er að um 3.700 einstaklingar átján ára og yngri hafi gengist undir kynleiðréttingaraðgerðir, flestir undir brjóstnám. Getty Samtök lýtalækna í Bandaríkjunum, American Society of Plastic Surgeons, hafa mælst til þess að félagsmenn framkvæmi ekki kynleiðréttingaraðgerðir á sjúklingum yngri en nítján ára. Samtökin segja í yfirlýsingu skorta á rannsóknir á langtímaáhrifum kynleiðréttingaraðgerða ungmenna á borð við brjóstnám og segja vísbendingum hafa fjölgað um mögulega skaðsemi aðgerðanna. Stjórnvöld í Bandaríkjunum hafa fagnað ákvörðun samtakanna sem sigri fyrir „líffræðilegan sannleika“ en aðrir segja hana endurspegla bakslag í réttindabaráttu trans fólks og áhyggjur heilbrigðisstarfsmanna af skaðabótaábyrgð. Yfirlýsing American Society of Plastic Surgeons kemur á hæla ákvörðunar kviðdóms í New York, sem komst að þeirri niðurstöðu á dögunum að kona að nafni Fox Varian, 22 ára, ætti rétt á tveimur milljónum dala í skaðabætur vegna brjóstnáms sem hún gekkst undir þegar hún var sextán ára. Varian er líffræðileg kona sem upplifði kynama á unglingsárum og taldi sig vera trans mann. Eins og fyrr segir gekkst hún í kjölfarið undir brjóstnám en sá síðar eftir því, þar sem hún upplifir sig nú aftur sem konu. Samkvæmt gögnum málsins glímdi Varian við ýmsar andlegar áskoranir á unglingsárum, meðal annars þunglyndi, félagsfælni og átröskun. Þá var hún greind með einhverfu þegar hún var fjórtán ára. Þegar hún var fimmtán ára fór hún að upplifa kynama, breytti nafni sínu í Rowan og fór að binda niður brjóst sín. Hún fór til sálfræðings sem hafði enga reynslu af meðferð trans fólks en lagði til að Varian byrjaði á því að prófa hormónablokkera. Hún krafðist þess hins vegar að fá að ganga undir brjóstnám og var vísað áfram til lýtalæknis níu mánuðum seinna. Segja málið snúast um vankunnáttu læknanna Móðir Varian lýsti því fyrir dómi að hún hefði upplifað þrýsting frá sálfræðingnum, sem hefði sannfært hana um að aðgerðin myndi bæta andlega heilsu dótturinnar. Sérfræðingar hafa bent á að málið snúist í raun og veru um gáleysi læknanna tveggja sem meðhöndluðu Varian; sálfræðinginn og lýtalækninn. Sálfræðingurinn fylgdi til að mynda ekki eftir viðtölum sem Varian átti við ráðgjafa LGBTQ-samtaka en þar kom fram að hún væri enn á báðum áttum varðandi kynvitund sína. Læknarnir hafi hreinlega ekki haft þekkingu til að höndla málið. Lögmaður í Kaliforníu sem fer með mál fjögurra einstaklinga sem hófu kynleiðréttingarferlið en skiptu síðar um skoðun, ef svo má að orði komast, og standa í málaferlum vegna þeirrar læknisfræðilegu meðferðar sem gengust undir, segir mál Varian hins vegar til marks um að kviðdómar séu reiðubúnir til að dæma þeim í vil sem segja hvorki þá sjálfa né foreldra þeirra hafa skilið til fulls hvað kynleiðréttandi meðferð myndi hafa í för með sér. Hér má finna ítarlega umfjöllun New York Times. Bandaríkin Heilbrigðismál Málefni trans fólks Hinsegin Mest lesið Ekki lengur vafi á því hver hinn látni er Innlent Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Erlent Yfirlýsing Landskjörstjórnar: „Fullyrðing Morgunblaðsins er alfarið röng“ Innlent Hóteláform Hreiðars strand vegna vegleysu Innlent Ungir Miðflokksmenn vildu ekki taka þátt í Gleðigöngunni Innlent Umbúðirnar gallaðar og hakkið fer aftur í bakka Innlent Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Innlent Dregur enn frekar úr líkum á samningi með skaðabótakröfu Erlent Fylgdust með rússneskum njósnara gefa útsendara gjöf Erlent Kæra varðhald þriðja mannsins til Landsréttar Innlent Fleiri fréttir Ætla að senda alla sem brutust inn í Ceuta til baka Vill aðskilja bólusetningar gegn mislingum, hettusótt og rauðum hundum Efnt til æfinga í Taívan fyrir umfangsmikið rof á fjarskiptum Assad dæmdur til dauða í heimalandinu Réttað yfir fyrrverandi glæpaforingja vegna morðsins á Tupac Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Dregur enn frekar úr líkum á samningi með skaðabótakröfu Fylgdust með rússneskum njósnara gefa útsendara gjöf Tala látinna komin yfir hundrað Brutu reglur þegar þau tilkynntu óvart andlát konungsins Harður jarðskjálfti skók Kólumbíu og Ekvador Mannfall í drónaárás á olíuhreinsistöð í Tatarstan Frederiksen og Meloni taka höndum saman gegn innflytjendum Heitustu sumarmánuðir í Vestur-Evrópu í sögunni Ætlar að láta frysta egg sín og útilokar ekki forsetaframboð Segir allt að 50 þúsund hermenn frá Norður-Kóreu á leið til Rússlands Handtekinn eftir að kona og barn drukknuðu við Frelsissyttuna Netanjahú hafnar friðaráætlun Trumps Ríflega hundrað og sextíu ungmenni handtekin Forstjórinn ræður hvort upptökur úr búkmyndavélum verði birtar Gefur aftur í skyn að hann vilji embættið á ný Rússar taldir bera ábyrgð á sjálfsprengjudrónanum Heitir því að herða byssulöggjöf í kjölfar árásar Spánverjar taka upp landamæraeftirlit gagnvart Ítalíu Blanche staðfestur sem dómsmálaráðherra Sonur Bidens segir náðunina ekki góða ákvörðun Kampavínið klárt þegar hann beið eftir að morðingjar létu til skarar skríða Gert að greiða tugi milljarða fyrir að passa ekki öryggi barna Sjö látnir eftir skotárás í grunnskóla Biður fjársterka stuðningsmenn um að styðja Vance 2028 Sjá meira
Samtökin segja í yfirlýsingu skorta á rannsóknir á langtímaáhrifum kynleiðréttingaraðgerða ungmenna á borð við brjóstnám og segja vísbendingum hafa fjölgað um mögulega skaðsemi aðgerðanna. Stjórnvöld í Bandaríkjunum hafa fagnað ákvörðun samtakanna sem sigri fyrir „líffræðilegan sannleika“ en aðrir segja hana endurspegla bakslag í réttindabaráttu trans fólks og áhyggjur heilbrigðisstarfsmanna af skaðabótaábyrgð. Yfirlýsing American Society of Plastic Surgeons kemur á hæla ákvörðunar kviðdóms í New York, sem komst að þeirri niðurstöðu á dögunum að kona að nafni Fox Varian, 22 ára, ætti rétt á tveimur milljónum dala í skaðabætur vegna brjóstnáms sem hún gekkst undir þegar hún var sextán ára. Varian er líffræðileg kona sem upplifði kynama á unglingsárum og taldi sig vera trans mann. Eins og fyrr segir gekkst hún í kjölfarið undir brjóstnám en sá síðar eftir því, þar sem hún upplifir sig nú aftur sem konu. Samkvæmt gögnum málsins glímdi Varian við ýmsar andlegar áskoranir á unglingsárum, meðal annars þunglyndi, félagsfælni og átröskun. Þá var hún greind með einhverfu þegar hún var fjórtán ára. Þegar hún var fimmtán ára fór hún að upplifa kynama, breytti nafni sínu í Rowan og fór að binda niður brjóst sín. Hún fór til sálfræðings sem hafði enga reynslu af meðferð trans fólks en lagði til að Varian byrjaði á því að prófa hormónablokkera. Hún krafðist þess hins vegar að fá að ganga undir brjóstnám og var vísað áfram til lýtalæknis níu mánuðum seinna. Segja málið snúast um vankunnáttu læknanna Móðir Varian lýsti því fyrir dómi að hún hefði upplifað þrýsting frá sálfræðingnum, sem hefði sannfært hana um að aðgerðin myndi bæta andlega heilsu dótturinnar. Sérfræðingar hafa bent á að málið snúist í raun og veru um gáleysi læknanna tveggja sem meðhöndluðu Varian; sálfræðinginn og lýtalækninn. Sálfræðingurinn fylgdi til að mynda ekki eftir viðtölum sem Varian átti við ráðgjafa LGBTQ-samtaka en þar kom fram að hún væri enn á báðum áttum varðandi kynvitund sína. Læknarnir hafi hreinlega ekki haft þekkingu til að höndla málið. Lögmaður í Kaliforníu sem fer með mál fjögurra einstaklinga sem hófu kynleiðréttingarferlið en skiptu síðar um skoðun, ef svo má að orði komast, og standa í málaferlum vegna þeirrar læknisfræðilegu meðferðar sem gengust undir, segir mál Varian hins vegar til marks um að kviðdómar séu reiðubúnir til að dæma þeim í vil sem segja hvorki þá sjálfa né foreldra þeirra hafa skilið til fulls hvað kynleiðréttandi meðferð myndi hafa í för með sér. Hér má finna ítarlega umfjöllun New York Times.
Bandaríkin Heilbrigðismál Málefni trans fólks Hinsegin Mest lesið Ekki lengur vafi á því hver hinn látni er Innlent Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Erlent Yfirlýsing Landskjörstjórnar: „Fullyrðing Morgunblaðsins er alfarið röng“ Innlent Hóteláform Hreiðars strand vegna vegleysu Innlent Ungir Miðflokksmenn vildu ekki taka þátt í Gleðigöngunni Innlent Umbúðirnar gallaðar og hakkið fer aftur í bakka Innlent Vaktin: Almyrkvi á sólu á Íslandi Innlent Dregur enn frekar úr líkum á samningi með skaðabótakröfu Erlent Fylgdust með rússneskum njósnara gefa útsendara gjöf Erlent Kæra varðhald þriðja mannsins til Landsréttar Innlent Fleiri fréttir Ætla að senda alla sem brutust inn í Ceuta til baka Vill aðskilja bólusetningar gegn mislingum, hettusótt og rauðum hundum Efnt til æfinga í Taívan fyrir umfangsmikið rof á fjarskiptum Assad dæmdur til dauða í heimalandinu Réttað yfir fyrrverandi glæpaforingja vegna morðsins á Tupac Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Dregur enn frekar úr líkum á samningi með skaðabótakröfu Fylgdust með rússneskum njósnara gefa útsendara gjöf Tala látinna komin yfir hundrað Brutu reglur þegar þau tilkynntu óvart andlát konungsins Harður jarðskjálfti skók Kólumbíu og Ekvador Mannfall í drónaárás á olíuhreinsistöð í Tatarstan Frederiksen og Meloni taka höndum saman gegn innflytjendum Heitustu sumarmánuðir í Vestur-Evrópu í sögunni Ætlar að láta frysta egg sín og útilokar ekki forsetaframboð Segir allt að 50 þúsund hermenn frá Norður-Kóreu á leið til Rússlands Handtekinn eftir að kona og barn drukknuðu við Frelsissyttuna Netanjahú hafnar friðaráætlun Trumps Ríflega hundrað og sextíu ungmenni handtekin Forstjórinn ræður hvort upptökur úr búkmyndavélum verði birtar Gefur aftur í skyn að hann vilji embættið á ný Rússar taldir bera ábyrgð á sjálfsprengjudrónanum Heitir því að herða byssulöggjöf í kjölfar árásar Spánverjar taka upp landamæraeftirlit gagnvart Ítalíu Blanche staðfestur sem dómsmálaráðherra Sonur Bidens segir náðunina ekki góða ákvörðun Kampavínið klárt þegar hann beið eftir að morðingjar létu til skarar skríða Gert að greiða tugi milljarða fyrir að passa ekki öryggi barna Sjö látnir eftir skotárás í grunnskóla Biður fjársterka stuðningsmenn um að styðja Vance 2028 Sjá meira