Aðför að verðmætasköpun Guðveig Lind Eyglóardóttir skrifar 25. febrúar 2026 13:46 Ég var ánægð að heyra í upphafi kjörtímabilsins að sitjandi ríkisstjórn ætlaði að kenna sig við verðmætasköpun. Verðmætasköpun sem myndi felast í því að efla byggðir landsins, styðja við vöxt fyrirtækja, auka gjaldeyristekjur, efla innviði, skapa störf og auka hagsæld. Í dag hef ég aftur á móti vaxandi áhyggjur af skilningsleysi þessara flokka á því hvað drífur atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni áfram. Það eru stórkostleg vonbrigði að ekkert hafi þokast áfram á þessari verðmætasköpunarvegferð sem ríkisstjórn Viðreisnar, Samfylkingarinnar og Flokks fólksins kynnti. Þvert á móti virðist stefnan hjá þeim vera sú að veikja markvisst bæði fyrirtæki og byggðir landsins. Sú aðför hefur hreinlega komið úr öllum skúmaskotum frá sitjandi ríkisstjórn. Skattlagning úr öllum áttum. Ríkisstjórnin ætlar að treysta á skattahækkanir við stjórn ríkisfjármála en sér ekki hversu alvarleg langtímaáhrif þessi stefna mun valda. Skattahækkanir eins og afnám samsköttunar hjóna og sambúðarfólks, hærri vörugjöld á bíla og kílómetragjöld sem eru hreinn landsbyggðarskattur. Það er öllum ljóst að þessar aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafa haldið uppi verðbólgu og háu vaxtarstigi í landinu sem bitnar á fjölskyldum og fyrirtækjum. Þá hafa álögur á fyrirtæki skapað erfiðara rekstarumhverfi. Hærri veiðigjöld eru þegar farin að bitna á afleiddri starfsemi í sjávarbyggðum og teygja sig um allt land. Atvinnuleysi hefur aukist og ástandið hefur farið hratt versnandi. Þá er það grafalvarleg staða að sú orðræða sem ríkisstjórnin hefur um okkar helstu útflutningsgreinar eins og sjávarútveg og ferðaþjónustu er farin að skapa ranghugmyndir í hugum fólks um þessar mikilvægu atvinnugreinar. Það er miður að ríkisstjórnin sé stöðugt að skrímslavæða fólk og fyrirtæki sem halda uppi atvinnulífi um allt land og skapa mikilvægar tekjur fyrir þjóðarbúið. Nýjasta atlagan. Nýjasta atlagan að landsbyggðinni felst svo í frumvarpi til laga um jöfnun atkvæðavægis. Jöfnun atkvæðavægis hefur þann tilgang að fjölga þingmönnum Höfuðborgarsvæðisins og suðvesturhornsins og fækka þingmönnum annarra kjördæma. Frá upphafi hefur á Alþingi Íslendinga verið fylgt því sjónarmiði að fulltrúalýðræði byggi ekki aðeins á fjölda atkvæða að baki hverjum fulltrúa heldur einnig að íbúar um land allt eigi rödd á löggjafarsamkomunni. Á því sjónarmiði byggja einnig löggjafarsamkomur fjölda annarra lýðræðisríkja. Landsbyggðin, þar sem raunhagkerfið býr. Verðmætasköpun þjóðarbúsins á að mestu leyti uppruna sinn utan þéttbýlasta svæðis landsins svo sem í ferðaþjónustu, matvæla- og orkuframleiðslu. Sú verðmætasköpun er forsenda lífskjara á Íslandi og skatttekna ríkissjóðs. Nærtækasta dæmið er 40 milljarða innspýting í ríkissjóð frá Kerecis sem snýr nú halla á ríkissjóði í afgang. Fram undan er mikið verk að tryggja áframhaldandi verðmætasköpun í sátt við nærsamfélög um land allt. Í því samhengi hefur aldrei verið mikilvægara en nú að fækka ekki röddum hinna dreifðu byggða á Alþingi Íslendinga. Það er ljóst að sú keðja aðgerða sem sitjandi ríkisstjórn vinnur nú að mun til lengri tíma litið stórskaða hagkerfið. Ég biðla til allra þingmanna sem sitja á löggjafarþinginu að horfa á heildarmyndina til lengri tíma og taka sér stöðu með byggðum landsins, þar sem raunhagkerfið býr. Höfundur er forseti sveitarstjórnar Borgarbyggð. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Byggðamál Guðveig Lind Eyglóardóttir Mest lesið Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon skrifar Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson skrifar Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Sjá meira
Ég var ánægð að heyra í upphafi kjörtímabilsins að sitjandi ríkisstjórn ætlaði að kenna sig við verðmætasköpun. Verðmætasköpun sem myndi felast í því að efla byggðir landsins, styðja við vöxt fyrirtækja, auka gjaldeyristekjur, efla innviði, skapa störf og auka hagsæld. Í dag hef ég aftur á móti vaxandi áhyggjur af skilningsleysi þessara flokka á því hvað drífur atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni áfram. Það eru stórkostleg vonbrigði að ekkert hafi þokast áfram á þessari verðmætasköpunarvegferð sem ríkisstjórn Viðreisnar, Samfylkingarinnar og Flokks fólksins kynnti. Þvert á móti virðist stefnan hjá þeim vera sú að veikja markvisst bæði fyrirtæki og byggðir landsins. Sú aðför hefur hreinlega komið úr öllum skúmaskotum frá sitjandi ríkisstjórn. Skattlagning úr öllum áttum. Ríkisstjórnin ætlar að treysta á skattahækkanir við stjórn ríkisfjármála en sér ekki hversu alvarleg langtímaáhrif þessi stefna mun valda. Skattahækkanir eins og afnám samsköttunar hjóna og sambúðarfólks, hærri vörugjöld á bíla og kílómetragjöld sem eru hreinn landsbyggðarskattur. Það er öllum ljóst að þessar aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafa haldið uppi verðbólgu og háu vaxtarstigi í landinu sem bitnar á fjölskyldum og fyrirtækjum. Þá hafa álögur á fyrirtæki skapað erfiðara rekstarumhverfi. Hærri veiðigjöld eru þegar farin að bitna á afleiddri starfsemi í sjávarbyggðum og teygja sig um allt land. Atvinnuleysi hefur aukist og ástandið hefur farið hratt versnandi. Þá er það grafalvarleg staða að sú orðræða sem ríkisstjórnin hefur um okkar helstu útflutningsgreinar eins og sjávarútveg og ferðaþjónustu er farin að skapa ranghugmyndir í hugum fólks um þessar mikilvægu atvinnugreinar. Það er miður að ríkisstjórnin sé stöðugt að skrímslavæða fólk og fyrirtæki sem halda uppi atvinnulífi um allt land og skapa mikilvægar tekjur fyrir þjóðarbúið. Nýjasta atlagan. Nýjasta atlagan að landsbyggðinni felst svo í frumvarpi til laga um jöfnun atkvæðavægis. Jöfnun atkvæðavægis hefur þann tilgang að fjölga þingmönnum Höfuðborgarsvæðisins og suðvesturhornsins og fækka þingmönnum annarra kjördæma. Frá upphafi hefur á Alþingi Íslendinga verið fylgt því sjónarmiði að fulltrúalýðræði byggi ekki aðeins á fjölda atkvæða að baki hverjum fulltrúa heldur einnig að íbúar um land allt eigi rödd á löggjafarsamkomunni. Á því sjónarmiði byggja einnig löggjafarsamkomur fjölda annarra lýðræðisríkja. Landsbyggðin, þar sem raunhagkerfið býr. Verðmætasköpun þjóðarbúsins á að mestu leyti uppruna sinn utan þéttbýlasta svæðis landsins svo sem í ferðaþjónustu, matvæla- og orkuframleiðslu. Sú verðmætasköpun er forsenda lífskjara á Íslandi og skatttekna ríkissjóðs. Nærtækasta dæmið er 40 milljarða innspýting í ríkissjóð frá Kerecis sem snýr nú halla á ríkissjóði í afgang. Fram undan er mikið verk að tryggja áframhaldandi verðmætasköpun í sátt við nærsamfélög um land allt. Í því samhengi hefur aldrei verið mikilvægara en nú að fækka ekki röddum hinna dreifðu byggða á Alþingi Íslendinga. Það er ljóst að sú keðja aðgerða sem sitjandi ríkisstjórn vinnur nú að mun til lengri tíma litið stórskaða hagkerfið. Ég biðla til allra þingmanna sem sitja á löggjafarþinginu að horfa á heildarmyndina til lengri tíma og taka sér stöðu með byggðum landsins, þar sem raunhagkerfið býr. Höfundur er forseti sveitarstjórnar Borgarbyggð.
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar