Stórasta Árborg í heimi? Guðný Björk Pálmadóttir skrifar 29. apríl 2026 07:01 Árborg er það sveitarfélag sem hefur vaxið hvað hraðast á undanförnum árum og íbúum fjölgað langt umfram áætlanir. Sú þróun sýnir að Árborg er eftirsóttur staður til búsetu, enda hvergi betra að vera. En örum vexti fylgja líka vaxtaverkir. Það er erfitt að vanda til verka þegar maður er stöðugt skrefi á eftir og þarf sífellt að bregðast við í stað þess að móta næstu skref. Nú er kominn tími til að við hættum að elta vöxtinn og byrjum að stýra ferðinni. Átt þú sæti við borðið? Skipulag og innviðauppbygging eru ekki bara formlegheit á blaði. Þetta eru mál sem hafa áhrif á daglegt líf fólks, lífsgæði og samfélagsanda áratugi fram í tímann. Þess vegna verðum við að spyrja okkur: hver á að hafa áhrif á þessar ákvarðanir og hvenær á samtalið að eiga sér stað? Að mínu mati kemur almenningur of seint inn í ferlið, eftir að meginstefnan hefur þegar verið ákveðin. Þá snýst samráð fyrst og fremst um að gera athugasemdir við tilbúnar tillögur í stað þess að taka þátt í mótun þeirra. Aukið gagnsæi og samráð við íbúa getur breytt þessari aðferð og gefið fólkinu sem raunverulega býr á svæðinu alvöru rödd við borðið. Hefur þú, kæri íbúi, skoðun á málinu? Íbúar Árborgar búa yfir gríðarlegri þekkingu á sínu nærumhverfi. Þeir vita og þekkja á eigin skinni: hvar þjónustu vantar, hvar börn og ungmenni vantar bætt svæði til útivistar og leikja, hvar álag er orðið of mikið á samgöngur og innviði, og hvar tækifæri til umbæta eru í þeirra nærumhverfi. Þetta er þekking sem horft er fram hjá þegar ákvarðanir eru teknar. Í dag eru þessar ákvarðanir einhliða og ekki í samráði og samtali við þá sem ætla að nota svæðið. Aukið íbúalýðræði í skipulagsmálum er skynsöm lausn. Þetta snýst ekki um að allir geti verið sammála, heldur um að ákvarðanir séu teknar með opnum hætti og á upplýstum grunni. Gagnsætt ferli býr til dýpri skilning og meiri sátt um niðurstöður, jafnvel þegar um erfiðar ákvarðanir er um að ræða. Valkostagreining og kosning Í stórum málum sem snerta framtíð samfélagsins ætti íbúum að gefast raunverulegt tækifæri til að taka þátt í vali og ákvörðunum. Viðreisn mun beita sér fyrir því að í stórum málum verði gerð valkostagreining sem hægt sé að bera undir íbúa með kosningu. Þetta eru mál eins og uppbygging íþróttasvæða, útivistarsvæða, staðsetning næsta skóla og annað sem hefur raunveruleg áhrif á líf fólks. Þetta eru ákvarðanir sem fólkið sjálft á að geta sagt sína skoðun á, en ekki ákvörðun sem liggur á herðum örfárra aðila. Stærð Árborgar mælist ekki aðeins í íbúafjölda „Stórasta Árborg í heimi“ snýst ekki um að vera stærst á kortinu, heldur um að vera öflugt samfélag með sterkum innviðum og skýra framtíðarsýn. Það krefst þess að við tökum skipulag og ákvarðanatöku alvarlega og treystum íbúum til að vera virkir þátttakendur í mótun bæjarins. Nú er tíminn til að stíga skrefið frá því að elta vöxtinn yfir í að stýra honum. Og það gerum við best saman. Höfundur skipar annað sæti á lista Viðreisnar í Árborg. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Árborg Viðreisn Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen Skoðun Gulur september, bylting fíflanna Jóna Hlíf Halldórsdóttir Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson skrifar Skoðun Gulur september – styðjum hvert annað Soffía Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hatur í garð gyðinga Árni Már Jensson skrifar Skoðun Samtal getur bjargað lífi Alma D. Möller skrifar Skoðun Erum við Íslendingar hópheimskir? Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun 200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög – en á kostnað hverra? Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæfan sem við tökum ekki eftir Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Gulur september, bylting fíflanna Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar Skoðun Kominn tími til að tengja Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Orðaval mótar líðan okkar og upplifun Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Snúum vörn í sókn Bjarni Fritzson,Hafrún Kristjánsdóttir,Magnea Gná Jóhannsdóttir,Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Niðurskurður í borginni - mannvirðing? Skúli Helgason skrifar Skoðun Stjórnvöld þurfa að tala skýrar um ETS Hrafnhildur Bragadóttir skrifar Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Sjá meira
Árborg er það sveitarfélag sem hefur vaxið hvað hraðast á undanförnum árum og íbúum fjölgað langt umfram áætlanir. Sú þróun sýnir að Árborg er eftirsóttur staður til búsetu, enda hvergi betra að vera. En örum vexti fylgja líka vaxtaverkir. Það er erfitt að vanda til verka þegar maður er stöðugt skrefi á eftir og þarf sífellt að bregðast við í stað þess að móta næstu skref. Nú er kominn tími til að við hættum að elta vöxtinn og byrjum að stýra ferðinni. Átt þú sæti við borðið? Skipulag og innviðauppbygging eru ekki bara formlegheit á blaði. Þetta eru mál sem hafa áhrif á daglegt líf fólks, lífsgæði og samfélagsanda áratugi fram í tímann. Þess vegna verðum við að spyrja okkur: hver á að hafa áhrif á þessar ákvarðanir og hvenær á samtalið að eiga sér stað? Að mínu mati kemur almenningur of seint inn í ferlið, eftir að meginstefnan hefur þegar verið ákveðin. Þá snýst samráð fyrst og fremst um að gera athugasemdir við tilbúnar tillögur í stað þess að taka þátt í mótun þeirra. Aukið gagnsæi og samráð við íbúa getur breytt þessari aðferð og gefið fólkinu sem raunverulega býr á svæðinu alvöru rödd við borðið. Hefur þú, kæri íbúi, skoðun á málinu? Íbúar Árborgar búa yfir gríðarlegri þekkingu á sínu nærumhverfi. Þeir vita og þekkja á eigin skinni: hvar þjónustu vantar, hvar börn og ungmenni vantar bætt svæði til útivistar og leikja, hvar álag er orðið of mikið á samgöngur og innviði, og hvar tækifæri til umbæta eru í þeirra nærumhverfi. Þetta er þekking sem horft er fram hjá þegar ákvarðanir eru teknar. Í dag eru þessar ákvarðanir einhliða og ekki í samráði og samtali við þá sem ætla að nota svæðið. Aukið íbúalýðræði í skipulagsmálum er skynsöm lausn. Þetta snýst ekki um að allir geti verið sammála, heldur um að ákvarðanir séu teknar með opnum hætti og á upplýstum grunni. Gagnsætt ferli býr til dýpri skilning og meiri sátt um niðurstöður, jafnvel þegar um erfiðar ákvarðanir er um að ræða. Valkostagreining og kosning Í stórum málum sem snerta framtíð samfélagsins ætti íbúum að gefast raunverulegt tækifæri til að taka þátt í vali og ákvörðunum. Viðreisn mun beita sér fyrir því að í stórum málum verði gerð valkostagreining sem hægt sé að bera undir íbúa með kosningu. Þetta eru mál eins og uppbygging íþróttasvæða, útivistarsvæða, staðsetning næsta skóla og annað sem hefur raunveruleg áhrif á líf fólks. Þetta eru ákvarðanir sem fólkið sjálft á að geta sagt sína skoðun á, en ekki ákvörðun sem liggur á herðum örfárra aðila. Stærð Árborgar mælist ekki aðeins í íbúafjölda „Stórasta Árborg í heimi“ snýst ekki um að vera stærst á kortinu, heldur um að vera öflugt samfélag með sterkum innviðum og skýra framtíðarsýn. Það krefst þess að við tökum skipulag og ákvarðanatöku alvarlega og treystum íbúum til að vera virkir þátttakendur í mótun bæjarins. Nú er tíminn til að stíga skrefið frá því að elta vöxtinn yfir í að stýra honum. Og það gerum við best saman. Höfundur skipar annað sæti á lista Viðreisnar í Árborg.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar
Skoðun Snúum vörn í sókn Bjarni Fritzson,Hafrún Kristjánsdóttir,Magnea Gná Jóhannsdóttir,Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar
Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun