Hvað fá for­eldrar í Kópa­vogi fyrir 450 þúsund króna barnaskatt?

Umræða þingmanna og bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í kjölfar kynningar útspils Samfylkingarinnar um samstillt átak í málaflokki leikskólans og barnafjölskyldna, sem og í kjölfar ræðu formanns þann 1. maí sl., hafa verið kostuleg. Þau hafa reynt af öllu afli að gera það tortryggilegt að forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar – jafnaðarflokks Íslands, hafi á því sterka skoðun hvernig Sjálfstæðisflokkurinn hefur útfært stefnu sína í leikskólamálum í Kópavogi, næststærsta sveitarfélagi Íslands. Sömuleiðis hafa þau gagnrýnt það að Samfylkingin hafi metnað til að lýsa því yfir að lögfesta eigi leikskólastigið og börnum tryggð leikskólavist að loknu fæðingarorlofi. Það er góð ástæða fyrir því að formaður Samfylkingarinnar bendir á Kópavog, því þar vekur þróunin ugg hjá mörgum. Þar hefur sú grundvallarbreyting orðið að átta tíma vistun fyrir tvö börn á leikskóla kostar að jafnaði 450.000 krónum meira en fyrir fjölskyldu í Reykjavík. Þetta kjósum við jafnaðarmenn að kalla barnaskattinn í Kópavogi, og við höfnum honum alfarið.

Leikskólinn er stórt jafnaðarmál

Það er heilbrigðismerki íslensks samfélags að leikskólamálin fá jafn mikla athygli í umræðunni og raun ber vitni. Stór hluti kjósenda vill að kerfið virki vel fyrir alla hópa og lætur það sig varða – jafnvel þótt hvorki þau né aðstandendur þeirra eigi börn á leikskólaaldri. Þá lætur fólk það sig líka máli skipta að aðstæður kennara og starfsfólks sé viðunandi, enda veit fólk að mönnunarvandi leikskólanna verður ekki leystur nema fleiri velji að leggja fyrir sig kennslu og aðbúnaður sé eins og best verður á kosið. Að þessu vill Samfylkingin stefna að án þess að senda foreldrum reikninginn líkt og gert hefur verið í Kópavogi. Tillögur okkar byggja meðal annars á tillögum frá aðgerðahópi um brúun bilsins. Hópurinn var skipaður fulltrúum verkalýðshreyfingarinnar, atvinnurekenda, kennara, ríkis og sveitarfélaga eftir síðustu kjarasamninga á almennum vinnumarkaði.

Það eru til aðrar leiðir til að tryggja góðar starfsaðstæður

Leiðin sem farin hefur verið í Kópavogi er ekki alslæm, og fjöldi kennara sem þar starfar – sem einhver hafa flutt sig um set til starfa í bænum frá öðrum sveitarfélögum – lýsa betri starfsaðstæðum. Það er ástæðulaust og í raun óábyrgt að horfa framhjá því. Við getum hins vegar sett markið hærra og búið þannig um haginn að kennarar geti búið við jafn góðar starfsaðstæður og raun ber vitni (og jafnvel betri) ef ríki og sveitarfélög taka höndum saman með skipulegu og raunhæfu plani um að leikskólinn verði lögfestur að norrænni fyrirmynd, sveitarfélögum tryggður tekjustofn í lögum til að fjármagna hann og unnið verði að því markvisst að fjölga kennurum og starfsfólki á gólfinu. Við neitum því að gefast upp og halda því fram að eina leiðin til þess sé að láta foreldra bera byrðarnar af breytingum, hvort sem það felst í því að láta fólk greiða barnaskatt eða svipta þau tíma til að sinna fullu starfi vegna aukins álags á heimilin. Gjaldaleið Sjálfstæðisflokksins er jafnframt uppgjöf sem egnir saman foreldrum og starfsfólki leikskóla.

Samfylkingin í Kópavogi ætlar að lækka leikskólagjöld en halda í það sem reynist vel

Við höfum talað skýrt fyrir því að við viljum lækka kostnað barnafólks í Kópavogi. Við höfum gagnrýnt gjaldskrána og þá staðreynd að þau sem að þurfa mest á þjónustunni að halda þurfi að greiða mest, sem og að tekjutengingarnar séu ekki að grípa þá hópa sem á því þurfa nægilega vel.

Samfylkingin í Kópavogi boðar ekki stórar breytingar á leikskólakerfinu eins og það lítur út í dag. Við viljum halda í 30 tíma gjaldfrjálsa vistun og skráningardaga. Við boðum lækkun á gjaldskránni, 100% systkinaafslátt og lögfestingu á réttinum til leikskólavistar. Það er ekki tilviljun að við leggjum áherslu á systkinaafsláttinn, enda kemur hann til móts við þær fjölskyldur sem eiga erfiðast með að mæta hárri gjaldskrá og er jafnframt sú leið sem hefur minnst áhrif á mönnun. Þá er það einnig mikilvægur hluti af okkur stefnu að fara í markvissar aðgerðir til að styrkja og bæta leikskólaumhverfið.

Leikskólinn er ekki slæmur staður til að vera á

Við höfnum jafnframt yfirlýsingum um að fullur leikskóladagur sé ógn við velferð og farsæld barna, líkt og víða er haldið fram núna. Það sama heyrðist á sínum tíma þegar almennu leikskólakerfi var komið á á 10. áratugnum í kjölfar forgöngu félagshyggjufólks í Reykjavík, undir forystu Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur. Við leyfum okkur að fullyrða að fæst viljum við aftur koma á því tvöfalda kerfi sem þá þekktist, þar sem aðeins sum börn áttu rétt á fullri leikskólagöngu. Það má nefnilega aldrei gleymast að leikskólar eru ekki eingöngu dagvistun. Leikskólastigið er fyrsta skólastigið sem við eigum að standa vörð um. Leikskólinn er menntastofnun sem skapar grunninn að öllu framtíðarnámi barna, á að vera griðarstaður þeirra og síðast en ekki síst er hann félagslegt jöfnunartæki og lykilþáttur í inngildingu barna af ólíkum uppruna, að ekki sé minnst á þau börn sem alast upp við ótryggar aðstæður.

Samfylkingin þorir að taka ábyrgð

Sjálfstæðisflokkurinn og aðrir fulltrúar hægriafla hér á landi boða engar raunverulegar lausnir á framangreindum áskorunum sem geta skapað samfélagssátt um leikskólastigið. Við kjörnir fulltrúar og frambjóðendur Samfylkingarinnar ætlum að bjóða upp á stórhuga stjórnmál og lausnir í þessu sjálfsagða baráttumáli okkar jafnaðarfólks. Við flýjum ekki undan ábyrgð. Við þorum að vera metnaðarfull í okkar stjórnmálum og við viljum láta okkur þennan málaflokk varða, sem og aðra sem falla undir sterka, almenna velferðarþjónustu í þessu landi.

Leikskólamálin og brúun bilsins eftir fæðingarorlof eru meðal þeirra verkefna sem ríki og sveitarfélög verða að leysa saman. Hér þarf skýra verkstjórn og kjósendur í sveitarstjórnarkosningum um land allt geta reitt sig á að kjörnir fulltrúar Samfylkingarinnar munu ekki láta ógert að stíga inn í stór velferðarmál sem hafa verið vanrækt vegna innbyrðis deilna eða samtalsleysis milli ríkis og sveitarfélaga. Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur hefur sýnt það í verki að hún er óhrædd við að axla ábyrgð. Hér verður að nefna samkomulag við Samband íslenskra sveitarfélaga um uppbyggingu hjúkrunarheimila og þjónustu við börn með fjölþættan vanda, sem og húsnæðispakka ríkisstjórnarinnar sem mun m.a. leiða af sér stórátak í uppbyggingu almennra leiguíbúða í Reykjavík. Það er vert að segja frá því að þar hefur Sjálfstæðisflokkurinn skilað auðu í Kópavogi, og hafnar samstarfi við óhagnaðardrifin leigufélög á borð við Bjarg.

Það skilar árangri þegar ríki og sveitarfélög ákveða að ganga í takt og leysa vandamálin í sameiningu. Það mætti ætla að allir stjórnmálaflokkar á Íslandi sæju ótvíræða kosti við það. Við vekjum athygli á því, að ef marka má viðbrögð kjörinna fulltrúa við því að forsætisráðherra láti sig velferðarmál varða, virðist Sjálfstæðisflokkurinn vera alfarið mótfallinn því að auka þetta samstarf og að passa upp á það sem við eigum hérna saman.

Dagbjört Hákonardóttir er þingmaður Samfylkingarinnar í Reykjavíkurkjördæmi norður. Eydís Inga Valsdóttir skipar 2. sætið á framboðslista Samfylkingarinnar í Kópavogi fyrir bæjarstjórnarkosningar þann 16. maí nk.