Opnaði ættleiðingarskjölin í fyrsta sinn og fann setningu sem breytti öllu

Í skjölunum rakst hún á indverska nafnið sitt, Djebani, og setningu sem sat eftir: að hún hefði verið yfirgefin við fæðingu vegna félagslegra og efnahagslegra ástæðna.

Í dag er Sigrún sjálf tveggja barna móðir og segir móðurhlutverkið hafa opnað nýjar spurningar um eigin uppruna, sjálfsmynd og missi. Hún hefur nú tekið fyrstu skrefin í leit að uppruna sínum en veit ekki hvort sú leit leiði til svara eða nýrra spurninga.

Leit að sjálfsmynd

Sigrún fæddist árið 1987 og dvaldi fyrstu mánuði ævi sinnar á barnaheimili í Kolkata á Indlandi. Hún var sex mánaða gömul þegar hún var ættleidd til Íslands af foreldrum sínum, Brynjari Jóni Stefánssyni og Elínu Árnadóttur. Seinna ættleiddu þau einnig bróður hennar, sem er níu árum yngri en hún og fæddist líka á Indlandi.

„Þegar ég var yngri var ættleiðingin aldrei neitt leyndarmál. Mér var sagt frá þessu mjög snemma og ég vissi að upplýsingar um uppruna minn væru takmarkaðar. Mömmu og pabba var sagt þegar þau sóttu mig að ég hefði verið skilin eftir á tröppunum við barnaheimilið og að það væru líklega mjög fá eða jafnvel engin gögn til um mig. Ég ólst því alltaf upp við þá vitneskju að svörin yrðu kannski aldrei mörg,“ segir hún.

Þrátt fyrir það rifjar hún upp að það hafi stundum verið erfitt að finna sig sem barn.

„Ég man eftir að mér fannst erfitt að vera öðruvísi í útliti og með annan húðlit en flestir aðrir í skólanum. Mig langaði bara að passa inn og vera eins og hinir.“

Með árunum fór hún að velta meira fyrir sér sjálfsmyndinni.

„Ég held að ég hafi alltaf verið að leita að einhverju sem væri mitt eigið. Það er ekki fyrr en á síðustu árum sem ég fór að tengja það við ættleiðinguna og upprunann.“

Sigrún var aðeins tíu ára gömul þegar móðir hennar lést úr krabbameini.

Þegar hún  horfir til baka sér hún betur að það að missa móður sína, konuna sem ættleiddi hana og ól hana upp, hafi líklega verið stærra högg en hún áttaði sig á á þeim tíma.

„Þetta voru miklar breytingar fyrir tíu ára barn. Ég missti mömmu mína og stuttu síðar kynntist pabbi nýrri konu. Þá sameinuðust tvær fjölskyldur og lífið varð allt öðruvísi. Það var auðvitað ekkert óeðlilegt við það, en sem barn var erfitt að skilja allar þessar breytingar og finna sig í nýjum aðstæðum. Ég held að ég hafi lengi ekki skilið hvað þetta hafði mikil áhrif á mig. Ég hafði þegar þurft að byggja upp sjálfsmynd sem ættleitt barn og svo missti ég mömmu mína. Þá þurfti ég einhvern veginn aftur að finna hver ég væri.“

Hún var mjög náin föður sínum á yngri árum og þau áttu sterkt samband í gegnum hestamennsku.

„Ég var mikil pabbastelpa. Við vorum mikið saman í hestunum og hestamennskan varð stór hluti af mér. Þar fann ég kannski ákveðna sjálfsmynd. Ég var „dóttir Binna Stefáns“ og það gaf mér einhvern stað, eitthvað sem var mitt.“

Eftir móðurmissinn breyttist margt og Sigrún man að þá hafi ótal spurningar vaknað innra með henni.

„Ég man að það komu upp margar spurningar í höfðinu á mér, um hver ég væri, hvaðan ég kæmi og hvar ég ætti heima í þessu öllu saman. Ég held að þetta sé eitthvað sem ég hef þurft að vinna mig upp úr með árunum,“ segir hún.

Ég vann kannski aldrei almennilega úr þessum tilfinningum á þessum árum. Ég var dugleg að æfa og vann mjög mikið með námi og hélt mér upptekinni.

Móðurhlutverkið breytti miklu

Sigrún hefur starfað lengi við þjálfun, bæði í handbolta og CrossFit, auk þess að bjóða upp á næringarráðgjöf.

„Að hjálpa öðrum hefur alltaf átt vel við mig. Ég held að það komi að einhverju leyti frá því að ég er næm og hef mikinn áhuga á fólki. Þetta kemur frá hjartanu.“

Hún segir það þó hafa verið stærsta vendipunktinn þegar dóttir hennar kom í heiminn árið 2014.

„Það var ekki fyrr en ég varð sjálf móðir, og þurfti að bera ábyrgð á öðrum einstaklingi og vera til staðar, aðég  fór að vinna almennilega í sjálfri mér. Að eignast barn setur allt í nýtt samhengi. Þá finnur maður hvað tengsl og öryggi skipta miklu máli. Ég fór að hugsa meira um tengsl, uppruna og hvað mótar okkur sem manneskjur. Ég fann líka að ég þurfti að fara að vinna betur í sjálfri mér og skilja eigin sögu betur.

Mamma var jarðsett 18.október árið 1997 og dóttir mín fæddist svo 18.október árið 2014. Maðurinn minn missti móður sína einnig úr krabbameini. Hún hét Sigrún. Dóttir okkar heitir þess vegna Elena Rún því það vísar í þær báðar. Sonur okkar heitir síðan Elvar Elí, sem vísar bæði í mömmu og aðra mjög mikilvæga konu í lífi mínu, Elvu, sem kom inn í líf mitt sem frænka en hefur með tímanum orðið meira og einskonar mamma og amma barnanna minna.“

Púslin fóru að raðast saman

Lengi vel leit Sigrún ekki á æsku sína sem eitthvað óvenjulegt. Hún hafði verið ættleidd og lifði góðu lífi á Íslandi.

„Ég hef alltaf upplifað mig mjög heppna og verið þakklát fyrir lífið mitt. Á sama tíma hef ég áttað mig betur á því með árunum að ættleiðing hefur áhrif á sjálfsmynd og tilfinningar, jafnvel þó að maður tali ekki alltaf um það.“

Hún segir að lestur rannsókna og frásagna annarra ættleiddra hafi hjálpað henni að skilja eigin upplifun betur.

„Ég fór að sjá ákveðin mynstur og tengja hluti saman. Það hjálpaði mér að skilja sjálfa mig betur.“

Nafnið Djebani

Fyrir tæpu ári síðan fékk Sigrún afhend ættleiðingarskjölin sín.

„Ég setti þau fyrst bara inn í skáp og treysti mér ekki strax til að skoða þau. Svo kom einn dagur þar sem ég fann bara að nú væri ég tilbúin.“

Skjölin innihéldu ekki mikið af nýjum upplýsingum en tilfinningarnar sem spruttu upp við að lesa þau komu henni á óvart.

„Þessi skjöl segja mér í rauninni ekkert mikið nýtt, en það var mjög þungt að lesa þau. Ég vissi alltaf að ég hefði verið skilin eftir, en það var öðruvísi að sjá það á blaði. Að sjá að það væri merkt við að ég væri „approximately“ 22 daga gömul. Alls staðar stendur „approximately“ og meira að segja fæðingardagurinn minn er skráður sirka.“

Í skjölunum stendur meðal annars að hún hefði verið yfirgefin við fæðingu vegna „félagslegra og efnahagslegra aðstæðna.“

„Það var mjög sterkt að lesa þetta um sjálfa sig, þótt ég hafi alltaf vitað að upplýsingarnar væru takmarkaðar.“

Eitt af því sem hafði mest áhrif á hana var að sjá indverska nafnið sitt aftur.

„Ég hafði alltaf vitað nafnið mitt, Djebani, en fór núna að skoða betur merkingu þess. Það hreyfði mjög við mér og vakti alls konar tilfinningar.“

Ótal spurningar vakna

Eftir að hafa lesið skjölin fann Sigrún að eitthvað hafði breyst.

Það er eins og eitthvað hafi opnast innra með mér. Nú finn ég meiri forvitni um upprunann minn en ég hef áður fundið.

Hún segir hugsanirnar oft fara af stað þegar hún horfir á eigin börn.

„Maður fer ósjálfrátt að velta fyrir sér hverjum maður líkist og hvaðan ákveðnir eiginleikar koma. Dóttir mín er sérstaklega lík mér að mati margra og þá vakna alls konar hugsanir. Ætli ég sé lík móður minni? Á ég systkini sem líkjast mér? Svona spurningar koma oft upp.“

Til að reyna að komast nær einhverjum svörum hefur hún meðal annars pantað DNA-próf.

„Maður veit aldrei hvað getur komið út úr því. Fólk um allan heim er að skrá sig í svona gagnagrunna og kannski birtist eitthvað einhvern daginn.“

Fékk aðstoð frá ChatGPT

Sigrún ákvað einnig að leita upplýsinga um barnaheimilið þar sem hún dvaldi fyrst eftir fæðingu.

„Ég setti myndir af skjölunum inn í ChatGPT og spurði hvort það væri hægt að finna upplýsingar um barnaheimilið. Þar fékk ég netfang og upplýsingar um að það væri enn starfandi.“

Hún sendi í kjölfarið tölvupóst á stofnunina.

„Ég spurði hvort einhver gömul gögn væru enn til frá þessum tíma og hvort möguleiki væri á að fá frekari upplýsingar um málið mitt.“

Skömmu síðar fékk hún svar.

„Þau sögðust vilja hjálpa mér eins og þau gætu og skildu forvitnina mína. Nú bíð ég bara og sé hvort eitthvað finnist.“

Tók af skarið

Nýlega ákvað Sigrún einnig að opna sig opinberlega um reynslu sína í færslu á Instagram.

„Ég ætlaði í fyrstu ekkert að birta neitt. Ég var bara að skrifa niður hugsanir fyrir sjálfa mig, en svo fann ég að ég væri tilbúin að tala um þetta.“

Viðbrögðin komu henni á óvart.

„Ég fékk ótrúlega falleg skilaboð og mikinn stuðning. Það var mjög gott að finna að fólk tengdi við þetta og skildi það sem ég var að upplifa.“

Full af þakklæti

Saga Sigrúnar er enn með opnum enda.

Hún veit ekki hvort DNA-prófið muni leiða eitthvað í ljós eða hvort fleiri upplýsingar finnist í gömlum skjölum frá Indlandi. Hún veit ekki hvort hún muni nokkurn tímann finna blóðfjölskyldu sína.

„Ég veit ekkert hvert þessi leit leiðir mig. Kannski finn ég eitthvað og kannski ekki. Maður þarf líka að passa hjartað sitt í þessu.“

Þrátt fyrir allar spurningarnar segir hún þó eina tilfinningu standa sterkasta eftir.

„Ég finn fyrst og fremst fyrir miklu þakklæti. Sama hvaða DNA ég hef eða hvaðan ég kem, þá hef ég átt gott líf og fengið ótrúlega mikið. Forvitnin og spurningarnar eru til staðar, en þakklætið er sterkara en allt annað.“