Segir vanda Icelandair djúp­stæðari en samningar flug­manna

Málefni Icelandair hafa verið talsvert til umræðu undanfarnar vikur vegna kjaradeilna félagsins við flugvirkja og flugmenn. Bogi Nils Bogason forstjóri Icelandair hefur sagt að aflýsingar á áætlunarferðum Icelandair vegna áhafnarskorts séu tilkomnar vegna samstilltra aðgerða flugmanna.

Því hafa flugmenn neitað heldur segja þessar aflýsingar alfarið á ábyrgð Icelandair sem ætli sér að treysta á að halda flugáætlun með því að kaupa frídaga af flugmönnum. Icelandair segir hins vegar ríka hefð fyrir sölu frídaga og það sé hluti af kjarasamningum flugmanna. Flugmenn hafi síðast hafnað sölu frídaga árið 2014, þegar þeir voru í kjaradeilu við Icelandair.

Skúli Mogensen skrifar á Facebook að óskandi væri að vandamál félagsins væru eingöngu núverandi samningar við flugmenn en staðan sé að hans mati ekki svo einföld.

Hann segir vandann bæði stærri og dýpri og vísar til afkomu Icelandair undanfarin ár. Á meðan mörg stór flugfélög hafi skilað methagnaði eftir heimsfaraldurinn hafi uppgjör Icelandair ítrekað verið undir væntingum stjórnenda og markaðarins.

„Þessa þróun er erfitt að skrifa á svokallaðar f-stéttir — flugmenn, flugliða og flugvirkja — þó að sjálfsagt megi bæta ýmislegt þar líka,“ skrifar Skúli.

Einfalda þurfi flugflotann

Skúli segir eitt stærsta vandamál Icelandair vera samsetningu flugflotans. Félagið reki um 50 flugvélar af ólíkum gerðum, meðal annars Boeing 737 MAX, Airbus A321LR, Boeing 757, Boeing 767 og Dash 8-vélar.

Slík fjölbreytni kalli á mismunandi þjálfun flugmanna, flugliða og vélvirkja, ólíka varahluti, meira flækjustig í skipulagi og dýrari yfirumsjón. Fyrir lítið flugfélag á alþjóðlegan mælikvarða sé slíkur rekstur að hans mati gríðarlega kostnaðarsamur.

Hann segir að algjört forgangsatriði eigi að vera að einfalda flotann verulega og velja annaðhvort Boeing MAX eða Airbus sem framtíðarvél félagsins.

Segir félagið þurfa að selja rekstur utan kjarnans

Skúli telur einnig að Icelandair sé með of mörg járn í eldinum. Hann nefnir sérstaklega fraktflug, leigustarfsemi, ferðaskrifstofu, rekstur flugherma, fasteignir, innritunar- og handlingsstarfsemi og innanlandsflug sem dæmi um einingar sem falli utan kjarnastarfseminnar.

Að hans mati ætti að selja slíkar einingar og setja fókusinn á alþjóðaflug til og frá Íslandi.

Hann tekur þó fram að hann sé ekki að tala fyrir því að félagið verði „bútað niður“ til að taka verðmæti út úr rekstrinum. Þvert á móti eigi að nýta söluandvirði rekstrareininga utan kjarnastarfseminnar til að fjármagna endurnýjun flugflotans.

Skúli segir mikið af öflugu og reynslumiklu fólki starfa hjá Icelandair, þar á meðal flugmenn, en félagið hafi reynt að gera of mikið á of mörgum sviðum. Það hafi bitnað á rekstrinum.

Hann telur að með skýrari fókus og einfaldari rekstri sé hægt að byggja upp arðbært félag til framtíðar, þótt slíkar breytingar yrðu sársaukafullar til skamms tíma.

„Nauðsynlegt er að taka eitt skref aftur á bak áður en hægt er að taka tvö skref áfram,“ skrifar Skúli.

Hann segist skrifa færsluna vegna verulegra áhyggja af stöðu Icelandair og þeim áhrifum sem áframhaldandi veik staða félagsins gæti haft á ferðaþjónustu á Íslandi og lífsgæði landsmanna almennt.