Lungnaígræðsla ekki lækning heldur sjúkdómaskipti Rafn Ágúst Ragnarsson skrifar 6. júní 2026 13:00 Gunnar Guðmundsson er lungnalæknir á Landspítalanum. Vísir/Samsett Heilsu krónprinsessu Noregs hefur hrakað verulega undanfarna mánuði vegna lungnasjúkdóms og í gær var greint frá því að hún væri á biðlista fyrir ígrætt lunga. Lungnalæknir segir þó ekki hlaupið að því að fá grætt í sig lunga. Mette-Marit krónprinsessa hefur verið mikið í fréttum síðustu misseri og ekki eru þær flestar jákvæðar. Samskipti hennar og barnaníðingsins Jeffrey Epstein vöktu mikla hneykslun í vetur og sömuleiðis réttarhöldin yfir syni hennar Marius Höiby sem er ákærður fyrir fjölda ofbeldis- og kynferðisbrota. Þegar fréttaflutningurinn stóð sem hæst fór svo heilsan að gefa sig. Mette-Marit greindist með svokallaða lungnatrefjun og hefur heilsu hennar hrakað verulega undanfarna mánuði. Lungnatrefjun er sjaldgæfur sjúkdómur og nafnið er sömuleiðis ekki mjög gegnsætt. Teppi súrefnisflæðið Gunnar Guðmundsson lungnalæknir skýrir það þannig út að trefjunin vísi til þess að bandvefur myndist í lungum sem kemur á milli lungnablöðru og háræðar og teppir þannig súrefnisflæðið. Gunnar getur auðvitað ekkert sagt um tilfelli Mette-Maritar en segir sjaldgæft að annars hraustar fimmtugar konur fái sjúkdóminn. Algengastur sé hann hjá karlmönnum yfir sextugu og sérstaklega hjá þeim sem hafa reykt. Ekki sé þó óalgengt að engin skýring liggi beinast við. „Því miður er algengt að þetta greinist seint. Stundum vantar þekkingu til að greina þetta rétt þannig að það er búið að reyna að meðhöndla ýmislegt annað áður en kemur að þessu. Þannig að oft og tíðum eru komnar miklar skemmdir í lungun þegar þetta uppgötvast,“ segir Gunnar. Lyf hægi á en stöðvi ekki trefjamyndun Gunnar segir tvö lyf hægja á þróun sjúkdómsins og að von sé á nýju lyfi á næsta ári. Sé sjúkdómurinn kominn á það stig að sjúklingi er ekki mikið lengra lífs auðið kemur lungnaígræðsla til greina. Norskir miðlar greindu einmitt frá því í dag að Mette-Marit væri komin á biðlista fyrir slíka aðgerð. Að fá grætt í sig lunga er þó ekki gert af léttúð. „Það hentar ekki fyrir marga. Í raun mjög fáa því maður þarf að vera hraustur og ungur til að fara í svona aðgerð og láta það ganga eftir. Það eru ekki nema lítill hluti þeirra sem er með svona sjúkdóma sem í fyrsta lagi þarfnast svona lungnaígræðslu og í öðru lagi er í ástandi til að geta farið í hana. Það er ekki verið að lækna neitt heldur bara skipta um nafn á sjúkdómnum. Þú ferð frá því að vera með lungnatrefjun yfir í að vera með ígrætt lunga. Það í sjálfu sér er sjúkdómsástand,“ segir Gunnar Guðmundsson lungnalæknir. Noregur Kóngafólk Heilsa Mest lesið „Ég læt ekki stilla mér svona upp við vegg“ Innlent Úkraínumenn gáfu Kananum á baukinn Erlent Tókst á við umdeilda rabbínann: „Þú ert hættulegur maður“ Innlent Íbúar flúðu undan tónlistarhátíð Bjarkar Innlent Farage sigraði en Ruslatunnufés greifi hlaut fjórðung atkvæða Erlent Búa sig undir annað áhlaup á Ceuta Erlent Fara fjallabaksleið til að koma nafni Trump á Kennedy-miðstöðina Erlent Tilkynnt um alblóðugan mann á gangi í miðborginni Innlent Vara við að erlendir aðilar gætu náð yfirráðum yfir íslenskum sjávarútvegi Innlent Komu í veg fyrir launmorð á Bandaríkjamanni í Varsjá Erlent Fleiri fréttir Sektaður fyrir að nota þokulúður til að vekja ísbjörn Búa sig undir annað áhlaup á Ceuta Fara fjallabaksleið til að koma nafni Trump á Kennedy-miðstöðina Farage sigraði en Ruslatunnufés greifi hlaut fjórðung atkvæða Komu í veg fyrir launmorð á Bandaríkjamanni í Varsjá Hafa áhyggjur af geðheilsu þúsunda sjóliða Úkraínumenn gáfu Kananum á baukinn Mangione sagður ætla að játa Mannskæð sprenging í stærstu höfn Evrópu Sagður hafa setið fyrir foreldrum sínum áður en hann myrti þau Senda inn liðsauka þar sem landtökumenn sitja um heimili Palestínumanna Handtóku og ákærðu baráttukonu gegn Kú Klúx Klan Stefna Trump vegna sölu á samfélagsmiðlafærslum hans Olíuborunum á Grænlandi frestað eftir viðræður við stjórnvöld Leavitt hættir hjá Trump ICE-liðar fá rafmagnshanska Létu sprengjum rigna á rússneska flotastöð við Svartahaf Ófrjósemi: Gervigreindin notuð til að finna sáðfrumur í geldsæði Farage etur kappi við grínara og aðra furðufugla Blaðamenn og aðrir farþegar notaðir sem tálbeita? Þúsunda saknað og tíminn að renna út Stríðsfangar barðir og beittir kynferðislegu ofbeldi Pútín vildi ekkert fyrir Bandaríkjamann í rússnesku fangelsi Norskir nei-sinnar bæta við sig Ætla að senda alla sem brutust inn í Ceuta til baka Vill aðskilja bólusetningar gegn mislingum, hettusótt og rauðum hundum Efnt til æfinga í Taívan fyrir umfangsmikið rof á fjarskiptum Assad dæmdur til dauða í heimalandinu Réttað yfir fyrrverandi glæpaforingja vegna morðsins á Tupac Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Sjá meira
Mette-Marit krónprinsessa hefur verið mikið í fréttum síðustu misseri og ekki eru þær flestar jákvæðar. Samskipti hennar og barnaníðingsins Jeffrey Epstein vöktu mikla hneykslun í vetur og sömuleiðis réttarhöldin yfir syni hennar Marius Höiby sem er ákærður fyrir fjölda ofbeldis- og kynferðisbrota. Þegar fréttaflutningurinn stóð sem hæst fór svo heilsan að gefa sig. Mette-Marit greindist með svokallaða lungnatrefjun og hefur heilsu hennar hrakað verulega undanfarna mánuði. Lungnatrefjun er sjaldgæfur sjúkdómur og nafnið er sömuleiðis ekki mjög gegnsætt. Teppi súrefnisflæðið Gunnar Guðmundsson lungnalæknir skýrir það þannig út að trefjunin vísi til þess að bandvefur myndist í lungum sem kemur á milli lungnablöðru og háræðar og teppir þannig súrefnisflæðið. Gunnar getur auðvitað ekkert sagt um tilfelli Mette-Maritar en segir sjaldgæft að annars hraustar fimmtugar konur fái sjúkdóminn. Algengastur sé hann hjá karlmönnum yfir sextugu og sérstaklega hjá þeim sem hafa reykt. Ekki sé þó óalgengt að engin skýring liggi beinast við. „Því miður er algengt að þetta greinist seint. Stundum vantar þekkingu til að greina þetta rétt þannig að það er búið að reyna að meðhöndla ýmislegt annað áður en kemur að þessu. Þannig að oft og tíðum eru komnar miklar skemmdir í lungun þegar þetta uppgötvast,“ segir Gunnar. Lyf hægi á en stöðvi ekki trefjamyndun Gunnar segir tvö lyf hægja á þróun sjúkdómsins og að von sé á nýju lyfi á næsta ári. Sé sjúkdómurinn kominn á það stig að sjúklingi er ekki mikið lengra lífs auðið kemur lungnaígræðsla til greina. Norskir miðlar greindu einmitt frá því í dag að Mette-Marit væri komin á biðlista fyrir slíka aðgerð. Að fá grætt í sig lunga er þó ekki gert af léttúð. „Það hentar ekki fyrir marga. Í raun mjög fáa því maður þarf að vera hraustur og ungur til að fara í svona aðgerð og láta það ganga eftir. Það eru ekki nema lítill hluti þeirra sem er með svona sjúkdóma sem í fyrsta lagi þarfnast svona lungnaígræðslu og í öðru lagi er í ástandi til að geta farið í hana. Það er ekki verið að lækna neitt heldur bara skipta um nafn á sjúkdómnum. Þú ferð frá því að vera með lungnatrefjun yfir í að vera með ígrætt lunga. Það í sjálfu sér er sjúkdómsástand,“ segir Gunnar Guðmundsson lungnalæknir.
Noregur Kóngafólk Heilsa Mest lesið „Ég læt ekki stilla mér svona upp við vegg“ Innlent Úkraínumenn gáfu Kananum á baukinn Erlent Tókst á við umdeilda rabbínann: „Þú ert hættulegur maður“ Innlent Íbúar flúðu undan tónlistarhátíð Bjarkar Innlent Farage sigraði en Ruslatunnufés greifi hlaut fjórðung atkvæða Erlent Búa sig undir annað áhlaup á Ceuta Erlent Fara fjallabaksleið til að koma nafni Trump á Kennedy-miðstöðina Erlent Tilkynnt um alblóðugan mann á gangi í miðborginni Innlent Vara við að erlendir aðilar gætu náð yfirráðum yfir íslenskum sjávarútvegi Innlent Komu í veg fyrir launmorð á Bandaríkjamanni í Varsjá Erlent Fleiri fréttir Sektaður fyrir að nota þokulúður til að vekja ísbjörn Búa sig undir annað áhlaup á Ceuta Fara fjallabaksleið til að koma nafni Trump á Kennedy-miðstöðina Farage sigraði en Ruslatunnufés greifi hlaut fjórðung atkvæða Komu í veg fyrir launmorð á Bandaríkjamanni í Varsjá Hafa áhyggjur af geðheilsu þúsunda sjóliða Úkraínumenn gáfu Kananum á baukinn Mangione sagður ætla að játa Mannskæð sprenging í stærstu höfn Evrópu Sagður hafa setið fyrir foreldrum sínum áður en hann myrti þau Senda inn liðsauka þar sem landtökumenn sitja um heimili Palestínumanna Handtóku og ákærðu baráttukonu gegn Kú Klúx Klan Stefna Trump vegna sölu á samfélagsmiðlafærslum hans Olíuborunum á Grænlandi frestað eftir viðræður við stjórnvöld Leavitt hættir hjá Trump ICE-liðar fá rafmagnshanska Létu sprengjum rigna á rússneska flotastöð við Svartahaf Ófrjósemi: Gervigreindin notuð til að finna sáðfrumur í geldsæði Farage etur kappi við grínara og aðra furðufugla Blaðamenn og aðrir farþegar notaðir sem tálbeita? Þúsunda saknað og tíminn að renna út Stríðsfangar barðir og beittir kynferðislegu ofbeldi Pútín vildi ekkert fyrir Bandaríkjamann í rússnesku fangelsi Norskir nei-sinnar bæta við sig Ætla að senda alla sem brutust inn í Ceuta til baka Vill aðskilja bólusetningar gegn mislingum, hettusótt og rauðum hundum Efnt til æfinga í Taívan fyrir umfangsmikið rof á fjarskiptum Assad dæmdur til dauða í heimalandinu Réttað yfir fyrrverandi glæpaforingja vegna morðsins á Tupac Flaug hvorki með gömlu né nýju Air Force One Sjá meira