Armenar horfa á­fram til vesturs eftir kosningar

Niðurstöðurnar þykja til marks um að kjósendur séu samþykkir því hvernig forsætisráðherrann hélt á spöðunum varðandi friðarsamkomulag við Aserbaídsjan og það hvernig ríkisstjórn hans hefur lagt aukna áherslu á bætt samskipti við Vesturlönd.

Eftirlitsaðilar segja Rússa hafa haft afskipti af kosningunum og beitt Armena þrýstingi vegna þeirra, samkvæmt frétt Reuters, í formi ógnana og viðskiptaaðgerða.

Kjörsókn var tæp 59 prósent, sem þykir mikið í Armeníu, en tveir stjórnarandstöðuflokkar sem tala fyrir auknum samskiptum við Rússa fengu saman 31 prósent atkvæða. Það er meira en búist var við.

Ráðamenn í Rússlandi saka Vesturlönd um að hafa afskipti af kosningunum. Þá voru leiðtogar stjórnarandstöðunnar ákærðir í aðdraganda kosninganna og sakaðir um að hafa reynt að kaupa atkvæði.

María Sakaróva, talskona utanríkisráðuneytis Rússlands, sagði í morgun að í Armeníu væri mikil eftirspurn eftir auknum samskiptum við Rússland.

Fyrstu kosningarnar frá falli Nagorno-Karabakh

Kosningarnar voru þær fyrstu frá árinu 2023, þegar Aserar gerðu innrás í Nagorno-Karabakh og ráku Armena þaðan.

Aserar og Armenar höfðu deilt um Nagorno-Karabakh um árabil. Héraðið er hluti af Aserbaídsjan en því hefur verið stýrt af Armenum, sem eru í miklum meirihluta íbúa þar, frá 1994 þegar sex ára stríði ríkjanna lauk.

Hersveitir Aserbaísjan réðust inn í héraðið þann 19. september og sögðu að aðskilnaðarsinnar Armena hefðu fellt tvo vegagerðarmenn og fjóra lögreglumenn með jarðsprengjum. Degi síðar gáfust sveitir aðskilnaðarsinna upp.

Sjá einnig: Nagorno-Karabakh heyrir sögunni til

Armenar hlutu afhroð í átökunum eins og öðrum átökum árið 2020. Þá voru rússneskir friðargæsluliðar sendir til Nagorno-Karabakh og áttu þeir að koma í veg fyrir frekari átök. Rússar voru þá helstu bakhjarlar Armeníu.

Sjá einnig: Samkomulagið sagt sársaukafullt og ósigur fyrir Armena

Síðan þá hefur flokkur Pashinyans lagt meiri áherslu á samskipti við Evrópusambandið og hafa kosningarnar að miklu leyti snúist um hvert Armenar vilji stefna í framtíðinni.

Í aðdraganda kosninganna hafa Rússar beitt Armena viðskiptaþvingunum og refsiaðgerðum. Þá hafa Vladimír Pútín, forseti Rússlands, og aðrir embættismenn líkt stöðu Armeníu við Úkraínu og snúning Úkraínumanna frá Rússlandi til Evrópu, en eins og flestir vita gerðu Rússar innrás í Úkraínu árið 2022 og stendur hún enn yfir.

Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, hefur óskað Pashinyan til hamingju með sigurinn og sagði Armena geta treyst á Evrópu. Marco Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, sló á svipaða strengi og sagði Bandaríkjamenn standa með Armenum og hlakka til að vinna með þeim að stöðugleika og friði í sunnanverðum Kákasusfjöllum.

Hefði þurft stærri meirihluta til stjórnarskrárbreytinga

Pashinyan tókst ekki að tryggja sér þá tvo þriðju af þingsætum sem til þarf til að gera stjórnarskrárbreytingar í Armeníu. Ráðamenn í Aserbaídsjan hafa krafist þess að Armenar geri slíka breytingu og fjarlægi ákvæði sem þeir segja fela í sér tilkall til Nagorno-Karabakh. Fyrr verði landamæri ríkjanna ekki opnuð aftur og fyrr geti Armenar ekki hafið viðskipti við Tyrkland á nýjan leik.

Í samtali við Reuters segir sérfræðingur óljóst hvort Aserar séu tilbúnir til að halda áfram með friðarferlið án slíkra breytinga. Haldi ferlið ekki áfram gæti það reynst Armenum erfitt.