Seðlabankastjóri gagnrýndur fyrir að hundsa viðvaranir

Nils Bernstein seðlabankastjóri Danmerkur sem og bankastjórnin í heild mega nú sitja undir mikilli gagnrýni fyrir að hafa hundsað viðvaranir um eigna- og útþennslubóluna í Danmörku árin 2005 til 2008. Töluverð umræða hefur verið um málið í dönskum fjölmiðlum yfir helgina.

Seðlabankinn hefur samkvæmt lögum þá skyldu að passa upp á fjármálastöðuleika landsins. Gagnrýnendur segja að slíkt hafi Bernstein ekki gert og Danmörk því farið verr en ella út úr fjármálakreppunni.

Í umfjöllun Politiken um málið segir að seðlabankinn hefði átt að grípa inn í útlánaveislu bankanna á fyrrgreindu tímabili. Það gerðist ekki og var bönkunum leyft að byggja upp svokallaðan innlánahalla upp á 550 milljarða danskra kr. eða um 11.500 milljarða kr.

Um áratugaskeið var jafnvægi milli inn- og útlána dönsku bankanna. Þetta breyttist á dramatískan hátt árið 2005. Í leit sinni að hagnaði lánuðu bankarnir risavaxnar fjárhæðir sem studdar voru af skammtímalánum frá erlendum bönkum. Við þetta myndaðist tifandi tímasprengja í bankakerfinu.

Afleiðingarnar af græðgi dönsku bankanna voru síðan þær að eftir 2008 hafa dönsk stjórnvöld þurft að veita bankakerfi landsins tryggingar að upphæð 4.200 milljarðar danskra kr. eða hinni stjarnfræðilegu upphæð 88.000 milljarða kr.

Sjálfur segir Bernstein einfaldlega að það sé auðvelt að vera vitur eftirá. Umfang kreppunnar hafi komið á óvart og það sé þekkt að hagfræðispár byggi oft á mikilli óvissu.