Ráð­herra gengur fram án laga

Atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra hefur gengið fram með aðgerðum sem fara gegn grunnstoðum fiskveiðistjórnunar á Íslandi. Með því að úthluta 1.000 tonnum í viðbótar strandveiðiheimildir – án þess að lagagrundvöllur liggi fyrir – er verið að búa til hættulegt fordæmi. Slík stjórnsýsla er hvorki fagleg, lögmæt né forsvaranleg.

Engar heimildir – samt úthlutun

Frumvarp sem á að veita ráðherra heimild til að ráðstafa afla milli ára hefur ekki verið samþykkt af Alþingi. Samt sem áður hefur ráðherrann ákveðið að bæta við kvóta. Þetta er ekki „framtak“ – þetta er brot á grundvallarreglum réttarríkisins. Að úthluta afla sem ekki er til, og vona að Alþingi „leiðrétti“ það síðar, er ekki stjórnsýsla – það er stjórnleysi.

Ráðherrann ábyrgur – ekki embættismenn

Það er mikilvægt að benda á að þetta er ekki á ábyrgð Fiskistofu né undirmanna ráðherra. Þeir framkvæma það sem þeim er sagt – og bera ekki ábyrgð á pólitískum yfirgangi. Ef ráðherra gengur fram með óskýr fyrirmæli og óformlega ákvörðun sem brýtur í bága við gildandi lagaheimildir, þá ber hún ábyrgðina ein og sér.

Hagsmunir strandveiðimanna notaðir sem skjöldur

Það er auðvelt að hampa strandveiðimönnum sem réttlætishetjum og nota þá sem skjöld gegn gagnrýni. En réttlæti á ekki að byggjast á lögbroti. Við höfum séð það áður – ráðherrar sem sniðganga lög til að afla sér vinsælda. Það þjónar hvorki þeim veiðimönnum sem byggja lífsviðurværi sitt á kerfinu né þeim sem vilja halda uppi sjálfbærri fiskveiðistjórnun.

Skýr skilaboð

Það er kominn tími til að Alþingi, stjórnarandstaðan og eftirlitsstofnanir grípi inn í. Ef ráðherra telur sig geta úthlutað kvóta án þess að afla heimilda, þá þarf að stöðva slíka ákvörðun áður en hún festist í sessi. Hversu mörg þúsund tonn verða næst teknir „fram í tímann“? Hversu oft ætlar ráðherra að svíkja réttarríkið fyrir eitt sumar í viðbót?

Niðurstaðan er einföld:

Ráðherra hefur gengið fram með ólögmætum hætti. Alþingi á að hafna frumvarpinu. Fiskistofa á ekki að framkvæma úthlutun sem ekki hefur stoð í lögum. Og þjóðin á að segja skýrt: við tökum ekki þátt í leik þar sem lög eru beygð eftir hentugleika dagsins.

Höfundur er stofnandi Bláa hagkerfisins ehf.