Gera hlé á veitingu verð­tryggðra íbúðalána

Að sögn Arion banka eru skilmálar íbúðalána bankans með breytilega vexti ólíkir þeim sem voru dæmdir ólögmætir í máli Íslandsbanka. Óháð því muni dómstólinn síðar taka fyrir mál sem snúi að láni Arion banka með breytilegum verðtryggðum vöxtum. Landsréttur hafi dæmt bankanum í vil í febrúar en óvissa ríki um lögmæti vaxtabreytingarskilmála verðtryggðra lána á meðan beðið er niðurstöðu Hæstaréttar í málinu gegn Arion.

Þetta kemur fram í tilkynningu frá bankanum en í ljósi aðstæðna hafa stjórnendur hans ákveðið að gera hlé á veitingu verðtryggðra lána, bæði með föstum og breytilegum vöxtum. Til skoðunar sé hvort hægt verði að bjóða upp á bráðabirgðalausn þar til óvissu um lögmæti skilmálanna hafi verið eytt. Arion banki bendir á að óverðtryggð lán verði áfram í boði.

Haraldur Guðni Eiðsson, forstöðumaður samskiptasviðs Arion banka, segir í samtali við fréttastofu að unnið sé að því að finna lausn í málinu og það verði að koma í ljós hvenær það takist því staðan sé nokkuð snúin.

„Við hvetjum viðskiptavini til að hafa samband við okkur til að kanna með þá kosti sem eru í boði.“

Erfitt að meta nákvæm áhrif dómsins

Arion banki gaf út þann 15. október að skilmálar íbúðalána bankans með ákvæðum um breytilega vexti væru frábrugðnir þeim sem fjallað er um í dómi Hæstaréttar í málinu gegn Íslandsbanka. Því væri erfitt að meta nákvæm áhrif af dómnum á lán Arion banka með óverðtryggðum vöxtum.

Að því gefnu að sambærileg niðurstaða fengist í áðurnefndu ágreiningsmáli um lán Arion banka með óverðtryggðum vöxtum væri það bráðabirgðamat bankans að fjárhagsleg áhrif slíkrar niðurstöðu yrðu óveruleg.

Ekki fyrsti bankinn sem gerir hlé á lánveitingum eftir dóminn

Landsbankinn tilkynnti á miðvikudag að hlé yrði gert á vinnslu lánsumsókna fram yfir helgi á meðan bankinn greindi áhrif áðurnefnds dóms Hæstaréttar. Móttaka nýrra umsókna um íbúðalán yrði sett á bið en unnið með viðskiptavinum að afgreiðslu þeirra lánsumsókna sem þegar væru í vinnslu hjá bankanum. 

Á vef Landsbankans kemur nú fram að enn sé unnið að því að meta áhrif dóms Hæstaréttar og til standi að kynna breytingar á lánaframboði bankans á næstu dögum.

Þá hefur Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins (LSR) einnig gert hlé á úrvinnslu íbúðalána með breytilegum vöxtum og afgreiðir nú eingöngu umsóknir um lán með föstum vöxtum út lánstímann. LSR hyggst afgreiða allar lánsumsóknir sem voru í vinnslu hjá sjóðnum fyrir tilkynninguna á föstudag. 

Skilmálar Íslandsbanka dæmdir ólögmætir 

Málið varðar dóm Hæstaréttar sem féllst í síðustu viku á kröfur neytenda að hluta í Vaxtamálinu svokallaða. Dómsmálið varðaði skilmála í skuldabréfi sem fól í sér heimild Íslandsbanka til að hækka vexti á óverðtryggðu láni. Allir sjö dómarar Hæstaréttar voru sammála um að skilmálar í lánasamningi Íslandsbanka um breytilega vexti hafi verið ólögmætir.

Í málinu kröfðust lánþegar ógildingar á skilmálum um breytilega vexti óverðtryggðs húsnæðisláns. Samkvæmt þeim skyldu breytingar á vöxtum „meðal annars taka mið af breytingum á fjármögnunarkostnaði (lánskjörum) bankans, rekstrarkostnaði, opinberum álögum og/eða öðrum ófyrirséðum kostnaði, stýrivöxtum Seðlabanka Íslands, breytingum á vísitölu neysluverðs o.s.frv.“

Hæstiréttur taldi að Íslandsbanka hafi verið heimilt að miða vaxtakjör við stýrivexti Seðlabankans en ekki vísitölu neysluverðs þar sem óljóst væri hvert vægi vísitölunnar væri þegar kom að vaxtaákvörðunum Íslandsbanka. Jafnframt taldi Hæstiréttur að aðrir þættir skilmálans uppfylltu ekki skilyrði laga enda vísuðu þeir til þátta sem neytandi gæti ekki sannreynt og veittu Íslandsbanka þannig opna og ófyrirsjáanlega heimild til vaxtabreytinga.

Skilmálinn raskaði því til muna jafnvægi milli réttinda og skyldna aðila samningsins neytendunum í óhag og teldist ósanngjarn í skilningi samningalaga.

Þrátt fyrir þetta var Íslandsbanki sýknaður af fjárkröfu lánþeganna með vísan til þess að vextir á láni þeirra hafi hækkað minna en stýrivextir Seðlabankans á því tímabili sem ágreiningur málsins tók til. Hæstiréttur mun síðar taka fyrir annað mál gegn Arion banka sem snýr að verðtryggðum lánum með breytilegum vöxtum.

Fréttin hefur verið uppfærð.