Vextir geti lækkað fyrr og lækkað meira

Þetta er meðal þess sem fram kom í kvöldfréttum Sýnar í kvöld en Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra mætti þangað til að ræða miklar vendingar á fasteignamarkaði í kjölfar vaxtadómsins svonefnda. Óvissunni hefur verið lýst sem sögulegri og kynnti ríkisstjórnin á dögunum húsnæðispakka, þar sem aðgerðum hefur ýmist verið fagnað eða þær gagnrýndar.

Í kvöldfréttum Sýnar er Daði meðal annars spurður að því hvort hann telji að ríkisstjórnin hafi gert nóg til þess að peningastefnunefnd Seðlabankans geti lækkað vexti. Næsta vaxtaákvörðun verður kynnt miðvikudaginn 19. nóvember. Stýrivöxtum var haldið óbreyttum þegar síðasta ákvörðun var kynnt í október og eru nú 7,5 prósent.

Vendingar ættu að flýta ferlinu

„Við höfum auðvitað lagt fram alveg skýrt plan um það að ná rekstri ríkisins yfir núllið og við erum á mjög góðri leið með það með fjármálunum sem núna liggja fyrir þinginu. Það er hinsvegar alltaf vandasamt að beita ríkisfjármálunum, þess vegna hefur Seðlabankinn þetta hlutverk að stýra eftirspurn í gegnum vaxtaákvarðanir,“ segir Daði í kvöldfréttum.

„Ég hef tjáð mig um það áður og ég tel það einsýnt að þær vendingar sem við höfum séð, bæði þessi dómur og líka áföll eins og til dæmis lokunin hjá Norðuráli verði til þess að það flýti ferlinu og ferlið verði brattara. Hvort það hefjist síðan í nóvember, Seðlabankinn er sjálfstæður en eigum við ekki að segja: Staðan hefur breyst og talar mjög fyrir því að vextir lækki fyrr og lækki meira.“

Megi ekki hindra fyrstu kaupendur

Daði segist deila áhyggjum af óvissunni sem uppi er á lánamarkaði vegna vaxtadómsins. Ríkisstjórnin og Seðlabankinn hafi þegar brugðist við. Þá lýsti stjórnarformaður Húseigendafélagsins yfir áhyggjum af því í dag að áform ríkisstjórnarinnar um að draga úr skattaafslætti leigutekna muni bitna á leigjendum.

„Það er ekki markmið okkar að hafa neinar slíkar neikvæðar afleiðingar og auðvitað förum við það vandlega í útfærslunni að það verði ekki. Meginmarkmiðið er nú samt að tryggja framboð og við höfum séð það að það hefur verið töluvert mikið framboð á fasteignamarkaði en eignirnar sem hafa verið til sölu eru ekki eignirnar sem fólk er að sækjast eftir,“ segir Daði. Litlar íbúðir séu vinsælastar meðal fyrstu kaupenda.

„Það hefur verið mikil eftirspurn eftir því að eignast þær sem bara fjárfestingakost til þess að koma þeim í útleigu. Það má ekki verða til þess að fólk komist ekki út á fasteignamarkaðinn. Séreignastefnan er eitthvað sem þessi stjórnvöld styðja eindregið og hefur reynst Íslendingum vel.“

Hann segir mikilvægt að tryggja framboð á fasteignamarkaði. Núverandi kæling megi ekki verða til þess að uppbygging stöðvist. „Það hefur gerst í fortíðinni og á endanum fáum við það í bakið með miklum hækkunum þegar aftur hægist um. Það má ekki gerast núna, þess vegna er mjög mikilvægt að við erum að vinna á framboðshliðinni en líka að reyna að reyna að tryggja það að óvissunni á markaðnum sé eytt og í því markmiði að setja þessi vaxtaviðmið.“