Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið UEFA hótar FIFA með lögsókn Fótbolti Donald Trump tók við verðlaunum sem klúbbmeistari á sínum eigin velli Golf Fjögur mörk og meiðsli í slæmum seinni hálfleik gegn Leeds Fótbolti Írskur hnefaleikakappi í „alvarlegu“ ástandi eftir að hafa rotast í bardaga Sport Klifraði upp í stúku og réðst á stuðningsmann eftir að hafa verið skipt af velli Fótbolti Ökumaður Formúlu 1 vann sér keppnisrétt á heimsmeistaramóti á miðju tímabili Formúla 1 Freyr tapaði gegn sínu gamla félagi þar sem Kristall var á skotskónum Fótbolti Uppgjörið: ÍA - Víkingur 2-2 | Tvö rauð og bæði ósátt heim Íslenski boltinn Vann bráðabanann eftir að hafa beðið lengi í klúbbhúsinu Golf Sjáðu sjálfsmark og vítaspyrnur í Þjóðhátíðarleiknum Fótbolti Fleiri fréttir Dagskráin í dag: Evrópulið mætast í Bestu deild karla Klifraði upp í stúku og réðst á stuðningsmann eftir að hafa verið skipt af velli UEFA hótar FIFA með lögsókn Vann bráðabanann eftir að hafa beðið lengi í klúbbhúsinu Fjögur mörk og meiðsli í slæmum seinni hálfleik gegn Leeds Írskur hnefaleikakappi í „alvarlegu“ ástandi eftir að hafa rotast í bardaga Donald Trump tók við verðlaunum sem klúbbmeistari á sínum eigin velli Sjáðu sjálfsmark og vítaspyrnur í Þjóðhátíðarleiknum Freyr tapaði gegn sínu gamla félagi þar sem Kristall var á skotskónum Ökumaður Formúlu 1 vann sér keppnisrétt á heimsmeistaramóti á miðju tímabili Sár Alonso sem hann fékk hjá Real Madrid gróin Dómararnir ástæðan fyrir því að ÍA vann ekki „Fæ einhverja skepnu á blindu hliðina“ Sjáðu mörkin og rauðu spjöldin á Skaganum Uppgjörið: ÍA - Víkingur 2-2 | Tvö rauð og bæði ósátt heim Costa-bræðurnir eftirsóttu völdu Flensburg Á enn hauka í horni: Marokkó og Katar lýsa yfir stuðningi við Infantino Elías hafði betur gegn Guðlaugi Victori „Ef við vinnum Brann á heimavelli þeirra verð ég glaður maður“ Rebekka með 31 stig í góðum sigri á Portúgal Unnu leikina í riðlinum með samtals 32 mörkum og Króatar og Portúgalir bíða Komnir með fleiri stig en í fyrra og eiga enn tíu leiki eftir Finnst Maresca vera fullkominn fyrir City Casemiro skoraði sjálfsmark í fyrsta heimaleiknum og Messi sneri aftur NBA-stjarna skuldar Cam Newton 32 milljónir vegna vangreiddrar leigu Hló er hann var spurður út í Vinícius Júnior Fyrrverandi stjórnarmaður Newcastle kaupir hlut í West Ham Tékkland ræður spænskan Ólympíumeistara Dagskráin í dag: Víkingur mætir Skaganum og Opna breska klárast Nýr leikmaður Arsenal á skotskónum í sínum fyrsta leik Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið UEFA hótar FIFA með lögsókn Fótbolti Donald Trump tók við verðlaunum sem klúbbmeistari á sínum eigin velli Golf Fjögur mörk og meiðsli í slæmum seinni hálfleik gegn Leeds Fótbolti Írskur hnefaleikakappi í „alvarlegu“ ástandi eftir að hafa rotast í bardaga Sport Klifraði upp í stúku og réðst á stuðningsmann eftir að hafa verið skipt af velli Fótbolti Ökumaður Formúlu 1 vann sér keppnisrétt á heimsmeistaramóti á miðju tímabili Formúla 1 Freyr tapaði gegn sínu gamla félagi þar sem Kristall var á skotskónum Fótbolti Uppgjörið: ÍA - Víkingur 2-2 | Tvö rauð og bæði ósátt heim Íslenski boltinn Vann bráðabanann eftir að hafa beðið lengi í klúbbhúsinu Golf Sjáðu sjálfsmark og vítaspyrnur í Þjóðhátíðarleiknum Fótbolti Fleiri fréttir Dagskráin í dag: Evrópulið mætast í Bestu deild karla Klifraði upp í stúku og réðst á stuðningsmann eftir að hafa verið skipt af velli UEFA hótar FIFA með lögsókn Vann bráðabanann eftir að hafa beðið lengi í klúbbhúsinu Fjögur mörk og meiðsli í slæmum seinni hálfleik gegn Leeds Írskur hnefaleikakappi í „alvarlegu“ ástandi eftir að hafa rotast í bardaga Donald Trump tók við verðlaunum sem klúbbmeistari á sínum eigin velli Sjáðu sjálfsmark og vítaspyrnur í Þjóðhátíðarleiknum Freyr tapaði gegn sínu gamla félagi þar sem Kristall var á skotskónum Ökumaður Formúlu 1 vann sér keppnisrétt á heimsmeistaramóti á miðju tímabili Sár Alonso sem hann fékk hjá Real Madrid gróin Dómararnir ástæðan fyrir því að ÍA vann ekki „Fæ einhverja skepnu á blindu hliðina“ Sjáðu mörkin og rauðu spjöldin á Skaganum Uppgjörið: ÍA - Víkingur 2-2 | Tvö rauð og bæði ósátt heim Costa-bræðurnir eftirsóttu völdu Flensburg Á enn hauka í horni: Marokkó og Katar lýsa yfir stuðningi við Infantino Elías hafði betur gegn Guðlaugi Victori „Ef við vinnum Brann á heimavelli þeirra verð ég glaður maður“ Rebekka með 31 stig í góðum sigri á Portúgal Unnu leikina í riðlinum með samtals 32 mörkum og Króatar og Portúgalir bíða Komnir með fleiri stig en í fyrra og eiga enn tíu leiki eftir Finnst Maresca vera fullkominn fyrir City Casemiro skoraði sjálfsmark í fyrsta heimaleiknum og Messi sneri aftur NBA-stjarna skuldar Cam Newton 32 milljónir vegna vangreiddrar leigu Hló er hann var spurður út í Vinícius Júnior Fyrrverandi stjórnarmaður Newcastle kaupir hlut í West Ham Tékkland ræður spænskan Ólympíumeistara Dagskráin í dag: Víkingur mætir Skaganum og Opna breska klárast Nýr leikmaður Arsenal á skotskónum í sínum fyrsta leik Sjá meira