Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Aberg með vallarmet og meiddur McIlroy bjargaði sér Golf Formúlu 1 keppnum í Mið-Austurlöndum aflýst Formúla 1 Valsmenn hafi sýnt vanvirðingu: „Gamla góða kjaftæðið“ Íslenski boltinn Dagskráin í dag: Slegist á Skaganum, keyrt í Kína, enski boltinn rúllar og rúgbíið bíður Sport „Gerðum heiðarlega tilraun til að henda þessu frá okkur í restina“ Sport „Ég set blóð, svita og tár í þetta og mér finnst ekkert skemmtilegra“ Sport Uppgjörið: Grindavík - Stjarnan 94-88 | Deildarmeistarar eftir magnaðan viðsnúning Körfubolti Geta hefnt fyrir ófarir Hákonar annað kvöld Sport Haukur og félagar eyðilögðu hátíðarhöld Handbolti Fann ekkert atvinnumannalið í Þorlákshöfn: „Þeir hefðu getað tapað svona 30-0“ Fótbolti Fleiri fréttir Dagskráin í dag: Slegist á Skaganum, keyrt í Kína, enski boltinn rúllar og rúgbíið bíður „Gerðum heiðarlega tilraun til að henda þessu frá okkur í restina“ Aberg með vallarmet og meiddur McIlroy bjargaði sér „Ég set blóð, svita og tár í þetta og mér finnst ekkert skemmtilegra“ Formúlu 1 keppnum í Mið-Austurlöndum aflýst Stiven flaug áfram í átta liða úrslit Uppgjörið: Grindavík - Stjarnan 94-88 | Deildarmeistarar eftir magnaðan viðsnúning Teitur og Elliði unnu Íslendingaslaginn Ísak skoraði er Lyngby tryggði toppsætið fyrir skiptingu Haukur og félagar eyðilögðu hátíðarhöld Ingibjörg fagnaði mikilvægum sigri Guðmundur og Ísak að missa af úrslitakeppninni Fær lengra leikbann og er til rannsóknar fyrir að hrinda boltastráki Sjáðu sniðugustu hornspyrnur tímabilsins Geta hefnt fyrir ófarir Hákonar annað kvöld Besta sætið: Fjandi stór fjárfesting á föstudeginum þrettánda Hulda Clara best í lokin og grátlega nærri bráðabana Moyes varði Arteta: Efast frekar um þá sem gagnrýna Arsenal Russell sakar Ferrari um eigingirni Tvisvar markakóngur fyrir tvítugt David James þjálfar markverði Vals „Allir hjá Manchester United elska hann“ Sektir fyrir klúður í skýrslu og brotthvarf í hálfleik Munaði litlu að uppalinn Bodö-maður missti af Evrópuævintýrinu Föstudagsfjör hjá KA: Svíi mættur í kjölfar Danijels Einkaviðtal við Cody Gakpo: „Það eru miklar væntingar frá öllum“ „Sé ekki að almannahagsmunir séu ríkari hér en í Danmörku eða Svíþjóð“ „Þetta er svolítið skrítið því ég vil ekki „jinxa“ neitt“ Danijel Djuric gerir þriggja ára samning við KA Kvaddi Chelsea með tárin í augunum Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Aberg með vallarmet og meiddur McIlroy bjargaði sér Golf Formúlu 1 keppnum í Mið-Austurlöndum aflýst Formúla 1 Valsmenn hafi sýnt vanvirðingu: „Gamla góða kjaftæðið“ Íslenski boltinn Dagskráin í dag: Slegist á Skaganum, keyrt í Kína, enski boltinn rúllar og rúgbíið bíður Sport „Gerðum heiðarlega tilraun til að henda þessu frá okkur í restina“ Sport „Ég set blóð, svita og tár í þetta og mér finnst ekkert skemmtilegra“ Sport Uppgjörið: Grindavík - Stjarnan 94-88 | Deildarmeistarar eftir magnaðan viðsnúning Körfubolti Geta hefnt fyrir ófarir Hákonar annað kvöld Sport Haukur og félagar eyðilögðu hátíðarhöld Handbolti Fann ekkert atvinnumannalið í Þorlákshöfn: „Þeir hefðu getað tapað svona 30-0“ Fótbolti Fleiri fréttir Dagskráin í dag: Slegist á Skaganum, keyrt í Kína, enski boltinn rúllar og rúgbíið bíður „Gerðum heiðarlega tilraun til að henda þessu frá okkur í restina“ Aberg með vallarmet og meiddur McIlroy bjargaði sér „Ég set blóð, svita og tár í þetta og mér finnst ekkert skemmtilegra“ Formúlu 1 keppnum í Mið-Austurlöndum aflýst Stiven flaug áfram í átta liða úrslit Uppgjörið: Grindavík - Stjarnan 94-88 | Deildarmeistarar eftir magnaðan viðsnúning Teitur og Elliði unnu Íslendingaslaginn Ísak skoraði er Lyngby tryggði toppsætið fyrir skiptingu Haukur og félagar eyðilögðu hátíðarhöld Ingibjörg fagnaði mikilvægum sigri Guðmundur og Ísak að missa af úrslitakeppninni Fær lengra leikbann og er til rannsóknar fyrir að hrinda boltastráki Sjáðu sniðugustu hornspyrnur tímabilsins Geta hefnt fyrir ófarir Hákonar annað kvöld Besta sætið: Fjandi stór fjárfesting á föstudeginum þrettánda Hulda Clara best í lokin og grátlega nærri bráðabana Moyes varði Arteta: Efast frekar um þá sem gagnrýna Arsenal Russell sakar Ferrari um eigingirni Tvisvar markakóngur fyrir tvítugt David James þjálfar markverði Vals „Allir hjá Manchester United elska hann“ Sektir fyrir klúður í skýrslu og brotthvarf í hálfleik Munaði litlu að uppalinn Bodö-maður missti af Evrópuævintýrinu Föstudagsfjör hjá KA: Svíi mættur í kjölfar Danijels Einkaviðtal við Cody Gakpo: „Það eru miklar væntingar frá öllum“ „Sé ekki að almannahagsmunir séu ríkari hér en í Danmörku eða Svíþjóð“ „Þetta er svolítið skrítið því ég vil ekki „jinxa“ neitt“ Danijel Djuric gerir þriggja ára samning við KA Kvaddi Chelsea með tárin í augunum Sjá meira