„Ekki rétt með farið að einka­reknu stöðvarnar séu að skara fram úr“

Fólk þarf að meðaltali að bíða í 27 daga eftir tíma hjá heimilislækni á höfuðborgarsvæðinu samkvæmt úttekt Viðskiptaráðs, eða fimmfalt lengur en sem nemur fimm daga viðmiði landlæknis.

Björn Brynjúlfur Björnsson, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs, og Sigríður Dóra Magnúsdóttir, forstjóri heilsugæslunnar, tókust á um málin í setti.

Sigríður Dóra sagði að heilsugæslan legði áherslu á að fólk fengi tíma eftir því hvert erindið væri og eftir því hvaða fagaðila er best að hitta. „Fyrir öll bráðaerindi áttu að komast að innan sólarhrings,“ sagði hún. „Þessi einfalda leið sem tíðkaðist þegar við vorum ung fyrir löngu síðan er ekki lengur það sem gildir í dag,“ sagði hún einnig. Í grunninn vantaði fjármagn og heimilislækna.

Telma Tómasson sjónvarpsþulur nefndi þá að hún hefði sjálf bókað tíma hjá heilsugæslu og fengið upp að biðtíminn væri 31 dagur.

„Ég myndi vilja óska að það væri engin bið,“ sagði hún. „En við viljum fara vel með fjármuni hins opinbera; það er ekki alltaf þannig að það sé rétt að hitta lækninn fyrst heldur þarftu kannski fyrst að hitta sjúkraþjálfara eða ljósmóður eða hvað sem er.“

En er þetta ásættanlegt?

„Við verðum að horfast í augu við að við höfum ekki nógu mikinn mannafla og verðum að aðlaga okkur að því og gera sem best úr. Þá er það meðal annars að breyta þeirri hugsun að þú hringir alltaf og pantar tíma hjá heimilislækni.“

Björn hjá Viðskiptaráði sagði að litið væri til tveggja atriða um hvernig mætti leysa þennan vanda: annars vegar að fjölga læknum og hins vegar að auka afköst kerfisins.

„[Þ]að er pottur brotinn í stefnu stjórnvalda,“ sagði Börn sem nefndi svo að fjórar einkareknar heilsugæslur væri að finna á höfuðborgarsvæðinu; Höfða, Urðarhvarfi, Salahverfi og Kirkjusandi. Þessar heilsugæslur hefðu raðað sér í efstu sæti í samanburðarmælingum bæði hvað varðar gæði þjónustu.

Viðskiptaráð vill að samkeppnisstaða heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins annars vegar og einkarekinna heilsugæslustöðva sé jöfnuð.

„Þetta eru tillögur meðal annars frá Samkeppniseftirlitinu sem við erum í þessari úttekt að gera að okkar og erum að hvetja til þess að þjónustan sé veitt á jöfnum grundvelli.“

Hann segir að aukin samkeppni myndi bæta þjónustu og draga verulega úr vandanum sem birtist í þessum langa biðtíma eftir þjónustu hjá heilsugæslunni.

Sigríður Dóra hjá heilsugæslunni greip þá orðið og sagði að í úttekt Viðskiptaráðs væri vísað í þriggja ára gamla þjónustukönnun, ný könnun sýni aðra mynd.

„Það er ekkert ein mynd í þessu. Einkareknu stöðvarnar eru að blanda sér inn í okkar stöðvar. Þetta er allt fínt fagfólk, það vantar alls staðar fagfólk,“ segir hún.

„En því er ekki rétt með farið að einkareknu stöðvarnar séu að skara fram úr. Margar stöðvar sýna alveg frábæran árangur, jafnt hjá okkur og þeim. Við erum öll að vinna að því að bæta þjónustu í heilsugæslu á höfuðborgarsvæðinu og við erum ekki að gera okkur einhverja óvini.“

Björn tók fram að hann teldi heilsugæsluna á höfuðborgarsvæðinu vinna frábært starf og að hann vildi ekki egna þessum tveimur aðilum gegn hver öðrum, heldur vilji þeir að leikreglur séu þær sömu fyrir alla.

„Þannig fáum við heilbrigða samkeppni,“ heldur Björn áfram og nefndi að stjórnvöld hefðu dregið lappirnar árum saman og réðust aldrei í umbætur.

Viðskiptaráð vilji tvímælalaust auka einkarekstur í heilsugæslu og nefnir Skandinavíu sem dæmi; þar sé hið opinbera enn fjármögnunaraðilinn en þar komi þó „dynamík“ í kerfið sem geti stytt biðtíma.

Sigríður tók þá fram að rekstur heilsugæslustöðva á Norðurlöndum væri mjög fjölbreyttur og mismunandi hve mikið væri einkarekið en þar væri ávallt sterkur grunnur hins opinbera. „Fjármagnið kemur allt frá ríkinu,“ sagði hún.

„Við skulum muna það líka að allar heilsugæslustöðvar á höfuðborgarsvæðinu, og reyndar á landsbyggðinni líka, vinna eftir sömu kröfulýsingum, sömu lögum og reglugerðum og eru í sama fjármögnunarlíkaninu. Við erum allar á sama borði, við erum að spila með sömu spilin,“ sagði Sigríður Dóra að lokum.