Nokkur orð í viskubrunninn Einar Helgason skrifar 26. mars 2026 18:33 Hvað er betra þegar maður er kominn á efri ár og sestur í helgan stein eins og það er kallað að fylgjast með þjóðfélagsumræðunni á íslandi frá degi til dags. Og þegar sú furðulega ákvörðun ríkisstjórnarinnar að efna eitt af loforðum sínum í kosningabaráttunni og kanna aðild að Evrópusambandinu varð að veruleika þá má heita að fjörið hafi virkilega byrjað. Í fyrsta lagi kom það mér á óvart að stjórnmálaflokkar sem ná kjöri og mynda ríkisstjórn ætla að standa við kosningaloforð. Og satt að segja þótt ég sé komin nálægt áttrætt hef ég ekki beint vanist því í gegn um tíðina á Íslandi. En þar sem ég er auðvita bjartsýnn og vongóður maður þá vona ég innilega að þetta sé ekki merki um að það eigi að fara að umbylta þjóðfélaginu í eitthvað sem heitir siðað. En þegar þessi ákvörðun lá fyrir um hvort við Íslendingar ættum að sundra sjálfstæði okkar með því að leggja lag okkar við þessa skuggalegu verur sem sitja í kjöllurunum þarna í Brussel, þá fór maður að hlusta betur. Hvort sem þátturinn heitir Silfrið eða Sprengisandur eða eitthvað annað þá lagði maður sig fram um að missa ekki af neinu. Kannski er það því að þakka að ég finn mig knúin til að leggja orð í þennan viskubrunn eftir að hafa hlustað á öll þessi gáfumenni sem þar hafa látið ljós sitt skína. Og þvílík speki og gáfur sem þarna hefur flætt um allar gáttir gerir mann hreinlega orðlausan. Í fyrsta lagi, eins og gáfumennirnir segja, auðvita förum við ekki að hætta okkur inn í brennandi hús. En samkvæmt frásögn þeirra logar allt Evrópusambandið stafnanna á milli og er komið að því að hrynja. Við getum auðvitað verið þakklát fyrir að menn með gáfnafar á þessu kaliberi vara okkur við. Enda hef ég alltaf haft grun um að það sé stórhættulegt að skreppa til Kaupmannahafnar eða Stokkhólms vegna brunans sem þar geisar. Svo er þetta með sjálfstæðið sem við töpum eins og gáfumennirnir segja, það er náttúrlega mun meira sjálfstæði fólgið í því að sitja úti á gangi í dimmum kjöllurunum í Brussel en við fundarborðið í herberginu þar sem ákvarðanir eru teknar. Þar getum við setið áhyggjulaus og jafnvel leikið okkur í símanum á meðan þeir sem sitja við fundarborðið búa til einhverjar reglugerðir til að fara eftir. Þegar fundirnir eru svo búnir þá tökum við bara við reglugerðunum fullkomlega áhyggjulaus og bætum kannski eitthvað við þær svona til að sýna hvað við erum gáfuð. Það er nú varla hægt að vera sjálfstæðari en þetta. Í einum af gáfumannaþáttunum sem ég hef hlustað á að undanförnu talaði kona sem lýsti furðu sinni á því að einhver Íslendingur dytti það í hug að ganga í Evrópusambandið. Þessi kona sem þarna talaði var hvorki meira né minna en formaður flokks sem einu sinni var stór á Íslandi en hefur nú skroppið saman í flokksbrot þótt furðulegt sé. Hún benti auðvita réttilega á það að þar sem okkar land væri á alþjóðlegum mælikvörðum besta land í heimi til að búa á þá væri það furðulegt að einhverjum dytti þessi della í hug. Hérna væri jöfnuður á milli þjóðfélagshópa svo stórkostlega mikill að aðrar þjóðir kæmust ekki með tærnar þar sem við hefðum hælanna. Eftir að ég hafði hlustað á þessa ágætu konu flytja þennan boðskap þá fór ég að íhuga hvort ég væri svona helvíti heimskur að ég sæi þetta ekki. Þegar ég fór svo að reikna þetta út í rólegheitunum þá sá ég auðvita að konan hafði alveg laukrétt fyrir sér. Sko, ef maður tekur laun sem þessi kona fær í hverjum mánuði og ellilaunin sem ég fæ á mánuði þá sér náttúrlega hver heilvita maður hvað maður hefur það gott. Ef hún, sem hefur í laun svona tvær til þrjár milljónir á mánuði og ég með mín ellilaun sem er tæplega fjögur hundruð þúsund leggjum saman og deilum með tveimur þá sér þetta auðvita hver hálfviti. Ég er bara svo mikill bjáni að ég hef ekki séð hvað miklir fjármunir hellast inn á reikninginn minn um hver mánaðarmót. Og, ég sem stóð í þeirri meiningu að ég hefði ekki efni á að skreppa til Tene. Ég sé það auðvita núna að ég gæti kíkt þangað einu sinni í mánuði ef ég vildi með svona rosalaun á mánuði. Það er ekkert skrítið þegar alþjóðastofnanir úti í heimi fá svona útreikninga að þeir setji Ísland í fremsta sæti í lífskjörum. Svo er það hann Jói sem býr hérna á hæðinni fyrir neðan með henni Dísu konunni sinni. Þetta unga fólk er sko gott dæmi um sjálfstæða Íslendinga sem munu aldrei samþykkja að ganga í þetta Evrópusamband. Hann starfar á bensínstöðinna hérna úti á horni en Dísa vinnur í leikskóla. Reyndar er þau bæði með aukavinnu þar sem þau vinna fram á nótt í hreingerningum og um helgar líka sérstaklega til þess að geta borgað húsaleiguna. En þau eru það lánsöm að leigja íbúðina hjá fyrirtækinu, Sporður EHF, sem á nokkur þúsund íbúðir og er í eigu nokkra útgerðamanna á Íslandi. Stærsti eigandi þar er líklegast hún Gudda, en hún er frá Vestmannaeyjum. Eins og Jói segir stundum þegar hann rífst við vinnufélagana. Ég hefði ekki þetta frelsi til að vinna á mörgum stöðum ef við færum inn í þetta Evrópusamband. Og síðan bætir hann gjarnan við að hann myndi aldrei taka séns á því að bæði missa sjálfstæðið og auðlindir þjóðarinnar í hendurnar á þessum græðgispungum sem sitja í dimmum kjöllurunum þarna í Brussel. Og Jói veit alveg hvað hann syngur þótt honum hafi ekki gengið vel í gegn um skólagönguna og hafi ekki getað lesið sér til gagns. Enda þarf hann ekkert að lesa sér til um þetta andskotans Evrópusamband eftir að hann hefur hlustað á sinn mann, Sigmund Davíð segja frá hvers konar glæpafélag þetta er og ekki lýgur hann, þingmaðurinn sjálfur. Svo get ég ekki látið það vera í þessum hugleiðingum mínum en að minnast á Íslensku krónuna. En það eru einhverjir bjánar sem halda því fram að ef við köstum henni og tökum einhverja útlenska peninga þá muni bæði vextir og óstöðugt gengi snarlagast í Íslensku þjóðfélagi. Þvílíkur barnaskapur sem þarna er á ferðinni og ég spyr bara á móti, hvað haldið þið að hafi bjargað okkur út úr hruninu sem var auðvita bara prófraun á okkar fjármálasnilli. Ekki þurftu frændur okkar Færeyingarnir að takast á slíka eldraun, enda hefðu þeir varla ráðið við það. Þjóð sem á ekki einu sinni seðlabanka eins og við Íslendingar þar sem tæplega þrjú hundruð mans reikna út vexti frá morgni til kvölds. Hvar í ósköpunum ættum við að finna vinnu fyrir allt þetta fólk ef við færum að nota aðra mynt en krónuna. Svo vitum við öll um þessi tæplega þrjú hundruð stærstu fyrirtæki á Íslandi sem eru að prófa að reka sjálfan sig með erlendum peningum að auðvita eru þau að prófa þetta eingöngu fyrir okkur fátæka fólkið til að vara okkur við að fara sömu leið. Enda eru stjórnendur þessara fyrirtækja duglegastir við að segja okkur að við myndum missa allt sjálfstæði ef við færum að nota aðra mynt. Þarna er kannski kominn skýringinn á því hvers vegna þeir snúa ekki til baka og taka upp okkar Íslensku krónu í sínum rekstri. Þeir eru auðvita búnir að missa allt sjálfstæði til að snúa við og komast ekki til baka. En svona að síðustu ætla ég að fullvissa ykkur lesendur góðir að ég mun áfram fylgjast vel með öllum umræðum um þessi mál og upplýsa ykkur svo við förum ekki að álpast inn í þetta Evrópusamband. Höfundur er eftirlaunaþegi sem hefur gaman af því að velta sér upp úr þjóðfélagsmálum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Halldór 18.04.2026 Halldór Menntamálin eru í alvarlegum vanda Ragnar Þór Pétursson Skoðun Snorri Másson Heller Mills Sjöfn Asare Hauksdóttir Skoðun Ilmefni í umhverfi barna Harpa Fönn SIgurjónsdóttir Skoðun Fullveldi eða ESB: Hver greiðir heimilisreikninginn? Sigurður Árni Reynisson Skoðun Ríkisstjórnin má ekki bíða lengur Stefán Vagn Stefánsson Skoðun Slapp lifandi út af elliheimili Margrét Sigríður Guðmundsdóttir Skoðun Börn með málþroskaraskanir geta ekki beðið endalaust Hildur Jónsdóttir Skoðun Lyfjatengd dauðsföll eru pólitísk ákvörðun Unnar Þór Sæmundsson Skoðun Regnbogagrýlan Sigtryggur Ellertsson Skoðun Skoðun Skoðun Kópavogsdalur er okkar Central Park Hákon Gunnarsson skrifar Skoðun Rödd þeirra sem bera kerfið uppi og rétturinn til að nota hana Formenn fag- og stéttarfélaga í heilbrigðisþjónustu skrifar Skoðun Trillukarlar – síðasta vígið gegn fáræði og spillingu Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Lyfjatengd dauðsföll eru pólitísk ákvörðun Unnar Þór Sæmundsson skrifar Skoðun Börn með málþroskaraskanir geta ekki beðið endalaust Hildur Jónsdóttir skrifar Skoðun Regnbogagrýlan Sigtryggur Ellertsson skrifar Skoðun Tímasetning efnahagsaðgerða er lykilatriði Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Snorri Másson Heller Mills Sjöfn Asare Hauksdóttir skrifar Skoðun Menntamálin eru í alvarlegum vanda Ragnar Þór Pétursson skrifar Skoðun Ríkisstjórnin má ekki bíða lengur Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Fullveldi eða ESB: Hver greiðir heimilisreikninginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum lengra Auður Hrefna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Ilmefni í umhverfi barna Harpa Fönn SIgurjónsdóttir skrifar Skoðun Í stuttu máli: Villandi tal um aðlögunarviðræður Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Vald í velvild Guðný Sara Birgisdóttir skrifar Skoðun „Hugmyndafræði“ regnbogans Snæbjörn Guðmundsson skrifar Skoðun Álag vegna keppnisferða að buga suma foreldra Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Kostnaður, kvíði og aðskilnaður Sigdór Yngvi Kristinsson skrifar Skoðun Staðfestur kerfisbrestur! Hver ber ábyrgð? Jón Þór Guðjónsson skrifar Skoðun Aðlögun Íslands að ESB: Þrír ólíkir farvegir Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Sanngjörn þjónusta fyrir alla Kópavogsbúa - líka í efri byggðum Örn Arnarson skrifar Skoðun Sjúklingar með langvinna sjúkdóma bera fastan kostnað sem heilbrigðir blessunarlega sleppa við Gestur Andrés Grjetarsson skrifar Skoðun Á leiksviði lífsins Hörður Torfason skrifar Skoðun Ekki nóg að ráða – við þurfum að rækta Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Áratugalöng barátta við sandfok í Þorlákshöfn Páll Marvin Jónsson,Garðar Þorfinnsson,Hreinn Óskarsson,Eva Lind Guðmundsdóttir,Davíð Halldórsson skrifar Skoðun Húsnæði er hluti af grunninnviðum samfélagsins, ekki bara markaðsvara Mikael Snær Gíslason skrifar Skoðun Samgöngur til Vestmannaeyja á kostnað annarra landshluta Hildur Sólveig Sigurðardóttir,Viktoría Líf Valdimars Ingibergsdóttir skrifar Skoðun „Mér finnst, ég ræð!“ – en þannig byggjum við ekki upp skólastarf Lis Ruth Klörudóttir skrifar Skoðun Þegar yfirmaður er skrímslið í okkar lífi Ómar Skapti Gíslason skrifar Skoðun Verða Íslendingar kvaddir í evrópskan her? Steinar Logi Hafsteinsson skrifar Sjá meira
Hvað er betra þegar maður er kominn á efri ár og sestur í helgan stein eins og það er kallað að fylgjast með þjóðfélagsumræðunni á íslandi frá degi til dags. Og þegar sú furðulega ákvörðun ríkisstjórnarinnar að efna eitt af loforðum sínum í kosningabaráttunni og kanna aðild að Evrópusambandinu varð að veruleika þá má heita að fjörið hafi virkilega byrjað. Í fyrsta lagi kom það mér á óvart að stjórnmálaflokkar sem ná kjöri og mynda ríkisstjórn ætla að standa við kosningaloforð. Og satt að segja þótt ég sé komin nálægt áttrætt hef ég ekki beint vanist því í gegn um tíðina á Íslandi. En þar sem ég er auðvita bjartsýnn og vongóður maður þá vona ég innilega að þetta sé ekki merki um að það eigi að fara að umbylta þjóðfélaginu í eitthvað sem heitir siðað. En þegar þessi ákvörðun lá fyrir um hvort við Íslendingar ættum að sundra sjálfstæði okkar með því að leggja lag okkar við þessa skuggalegu verur sem sitja í kjöllurunum þarna í Brussel, þá fór maður að hlusta betur. Hvort sem þátturinn heitir Silfrið eða Sprengisandur eða eitthvað annað þá lagði maður sig fram um að missa ekki af neinu. Kannski er það því að þakka að ég finn mig knúin til að leggja orð í þennan viskubrunn eftir að hafa hlustað á öll þessi gáfumenni sem þar hafa látið ljós sitt skína. Og þvílík speki og gáfur sem þarna hefur flætt um allar gáttir gerir mann hreinlega orðlausan. Í fyrsta lagi, eins og gáfumennirnir segja, auðvita förum við ekki að hætta okkur inn í brennandi hús. En samkvæmt frásögn þeirra logar allt Evrópusambandið stafnanna á milli og er komið að því að hrynja. Við getum auðvitað verið þakklát fyrir að menn með gáfnafar á þessu kaliberi vara okkur við. Enda hef ég alltaf haft grun um að það sé stórhættulegt að skreppa til Kaupmannahafnar eða Stokkhólms vegna brunans sem þar geisar. Svo er þetta með sjálfstæðið sem við töpum eins og gáfumennirnir segja, það er náttúrlega mun meira sjálfstæði fólgið í því að sitja úti á gangi í dimmum kjöllurunum í Brussel en við fundarborðið í herberginu þar sem ákvarðanir eru teknar. Þar getum við setið áhyggjulaus og jafnvel leikið okkur í símanum á meðan þeir sem sitja við fundarborðið búa til einhverjar reglugerðir til að fara eftir. Þegar fundirnir eru svo búnir þá tökum við bara við reglugerðunum fullkomlega áhyggjulaus og bætum kannski eitthvað við þær svona til að sýna hvað við erum gáfuð. Það er nú varla hægt að vera sjálfstæðari en þetta. Í einum af gáfumannaþáttunum sem ég hef hlustað á að undanförnu talaði kona sem lýsti furðu sinni á því að einhver Íslendingur dytti það í hug að ganga í Evrópusambandið. Þessi kona sem þarna talaði var hvorki meira né minna en formaður flokks sem einu sinni var stór á Íslandi en hefur nú skroppið saman í flokksbrot þótt furðulegt sé. Hún benti auðvita réttilega á það að þar sem okkar land væri á alþjóðlegum mælikvörðum besta land í heimi til að búa á þá væri það furðulegt að einhverjum dytti þessi della í hug. Hérna væri jöfnuður á milli þjóðfélagshópa svo stórkostlega mikill að aðrar þjóðir kæmust ekki með tærnar þar sem við hefðum hælanna. Eftir að ég hafði hlustað á þessa ágætu konu flytja þennan boðskap þá fór ég að íhuga hvort ég væri svona helvíti heimskur að ég sæi þetta ekki. Þegar ég fór svo að reikna þetta út í rólegheitunum þá sá ég auðvita að konan hafði alveg laukrétt fyrir sér. Sko, ef maður tekur laun sem þessi kona fær í hverjum mánuði og ellilaunin sem ég fæ á mánuði þá sér náttúrlega hver heilvita maður hvað maður hefur það gott. Ef hún, sem hefur í laun svona tvær til þrjár milljónir á mánuði og ég með mín ellilaun sem er tæplega fjögur hundruð þúsund leggjum saman og deilum með tveimur þá sér þetta auðvita hver hálfviti. Ég er bara svo mikill bjáni að ég hef ekki séð hvað miklir fjármunir hellast inn á reikninginn minn um hver mánaðarmót. Og, ég sem stóð í þeirri meiningu að ég hefði ekki efni á að skreppa til Tene. Ég sé það auðvita núna að ég gæti kíkt þangað einu sinni í mánuði ef ég vildi með svona rosalaun á mánuði. Það er ekkert skrítið þegar alþjóðastofnanir úti í heimi fá svona útreikninga að þeir setji Ísland í fremsta sæti í lífskjörum. Svo er það hann Jói sem býr hérna á hæðinni fyrir neðan með henni Dísu konunni sinni. Þetta unga fólk er sko gott dæmi um sjálfstæða Íslendinga sem munu aldrei samþykkja að ganga í þetta Evrópusamband. Hann starfar á bensínstöðinna hérna úti á horni en Dísa vinnur í leikskóla. Reyndar er þau bæði með aukavinnu þar sem þau vinna fram á nótt í hreingerningum og um helgar líka sérstaklega til þess að geta borgað húsaleiguna. En þau eru það lánsöm að leigja íbúðina hjá fyrirtækinu, Sporður EHF, sem á nokkur þúsund íbúðir og er í eigu nokkra útgerðamanna á Íslandi. Stærsti eigandi þar er líklegast hún Gudda, en hún er frá Vestmannaeyjum. Eins og Jói segir stundum þegar hann rífst við vinnufélagana. Ég hefði ekki þetta frelsi til að vinna á mörgum stöðum ef við færum inn í þetta Evrópusamband. Og síðan bætir hann gjarnan við að hann myndi aldrei taka séns á því að bæði missa sjálfstæðið og auðlindir þjóðarinnar í hendurnar á þessum græðgispungum sem sitja í dimmum kjöllurunum þarna í Brussel. Og Jói veit alveg hvað hann syngur þótt honum hafi ekki gengið vel í gegn um skólagönguna og hafi ekki getað lesið sér til gagns. Enda þarf hann ekkert að lesa sér til um þetta andskotans Evrópusamband eftir að hann hefur hlustað á sinn mann, Sigmund Davíð segja frá hvers konar glæpafélag þetta er og ekki lýgur hann, þingmaðurinn sjálfur. Svo get ég ekki látið það vera í þessum hugleiðingum mínum en að minnast á Íslensku krónuna. En það eru einhverjir bjánar sem halda því fram að ef við köstum henni og tökum einhverja útlenska peninga þá muni bæði vextir og óstöðugt gengi snarlagast í Íslensku þjóðfélagi. Þvílíkur barnaskapur sem þarna er á ferðinni og ég spyr bara á móti, hvað haldið þið að hafi bjargað okkur út úr hruninu sem var auðvita bara prófraun á okkar fjármálasnilli. Ekki þurftu frændur okkar Færeyingarnir að takast á slíka eldraun, enda hefðu þeir varla ráðið við það. Þjóð sem á ekki einu sinni seðlabanka eins og við Íslendingar þar sem tæplega þrjú hundruð mans reikna út vexti frá morgni til kvölds. Hvar í ósköpunum ættum við að finna vinnu fyrir allt þetta fólk ef við færum að nota aðra mynt en krónuna. Svo vitum við öll um þessi tæplega þrjú hundruð stærstu fyrirtæki á Íslandi sem eru að prófa að reka sjálfan sig með erlendum peningum að auðvita eru þau að prófa þetta eingöngu fyrir okkur fátæka fólkið til að vara okkur við að fara sömu leið. Enda eru stjórnendur þessara fyrirtækja duglegastir við að segja okkur að við myndum missa allt sjálfstæði ef við færum að nota aðra mynt. Þarna er kannski kominn skýringinn á því hvers vegna þeir snúa ekki til baka og taka upp okkar Íslensku krónu í sínum rekstri. Þeir eru auðvita búnir að missa allt sjálfstæði til að snúa við og komast ekki til baka. En svona að síðustu ætla ég að fullvissa ykkur lesendur góðir að ég mun áfram fylgjast vel með öllum umræðum um þessi mál og upplýsa ykkur svo við förum ekki að álpast inn í þetta Evrópusamband. Höfundur er eftirlaunaþegi sem hefur gaman af því að velta sér upp úr þjóðfélagsmálum.
Skoðun Rödd þeirra sem bera kerfið uppi og rétturinn til að nota hana Formenn fag- og stéttarfélaga í heilbrigðisþjónustu skrifar
Skoðun Sjúklingar með langvinna sjúkdóma bera fastan kostnað sem heilbrigðir blessunarlega sleppa við Gestur Andrés Grjetarsson skrifar
Skoðun Áratugalöng barátta við sandfok í Þorlákshöfn Páll Marvin Jónsson,Garðar Þorfinnsson,Hreinn Óskarsson,Eva Lind Guðmundsdóttir,Davíð Halldórsson skrifar
Skoðun Húsnæði er hluti af grunninnviðum samfélagsins, ekki bara markaðsvara Mikael Snær Gíslason skrifar
Skoðun Samgöngur til Vestmannaeyja á kostnað annarra landshluta Hildur Sólveig Sigurðardóttir,Viktoría Líf Valdimars Ingibergsdóttir skrifar
Skoðun „Mér finnst, ég ræð!“ – en þannig byggjum við ekki upp skólastarf Lis Ruth Klörudóttir skrifar