Er fagmennska kennara einskis virði? Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar 16. apríl 2026 11:16 Reiðin sem kraumar hjá kennurum eftir 9. þing Kennarasambands Íslands snýst um miklu meira en tölustafi eða bókstafi á blaði. Hún snýst um grundvallarvirðingu fyrir þeirri fagmennsku sem á að ríkja þegar ákvarðanir um menntakerfið okkar eru teknar. Af hverju skipta hæfniviðmið máli? Núverandi Aðalnámskrá byggir á hæfninálgun. Hæfniviðmið eru ekki bara tæknilegt orðalag; þau lýsa því sem nemendur eiga að kunna, geta og skilja í raun. Þau horfa á nám sem ferli þar sem framfarir og hæfni til að beita þekkingu skipta meira máli en stök prófniðurstaða eða ein tölustafaeinkunn. Með því að meta nám með fjölbreyttum hætti fæst heildrænni mynd af styrkleikum barna. Hvað er í húfi? Skólafólk hefur eytt yfir áratug í að innleiða þessa nálgun, með takmörkuðum stuðningi frá yfirvöldum og námsmatskerfum sem eru óþjál og gera foreldrum erfitt fyrir að skilja framvindu barns síns. Það er staðreynd og á það verðum við að hlusta á!. En að kasta þessari hugmyndafræði og vinnu fyrir bý byggt á „popúlískum skoðunum“ meðal fólks utan skólakerfisins er alger vanvirðing við þessa vinnu. Lög og reglur Skólafólk vinnur samkvæmt gildandi Aðalnámskrá sem kveður skýrt á um einkunnir í bókstöfum við lok 10. bekkjar. Það er með ólíkindum að ráðherra kasti fram hugmyndum sem ganga þvert gegn þeim ramma sem hún sjálf á að styðja við. Það er óábyrgt og sýnir litla innsýn inn í skólaumhverfið. Þetta er spurning um hvort kemur á undan, eggið eða hænan. Aðalnámskrá segir okkur hvernig á að vinna hlutina. Ef það þarf að breyta þá þarf að breyta námskránni. Það var að koma út endurskoðun og hópur kennara í mínum skóla hefur setið klukkutíma saman í hverri viku í 8 vikur á innleiðingarfundum. Hvaða skilaboð er ráðherra að senda til þeirra um vinnu þeirra og tíma? Vélin vs. áklæðið Eins og Ragnar Þór Pétursson kennari við Norðlingaskóla benti á í viðtali hjá Sýn, þá er eins og verið sé að stinga upp á því að skipta um áklæði á sætum bíls þar sem vélin er hreinlega að bila. Við þurfum að ræða stuðning við börn, álag á kennara og raunverulegar úrbætur. Þar vísar hann til þess að skólakerfið okkar þarf svo sannarlega stuðning en að telja að svarið sé táknin á vitnisburðarblaðinu sem ráðherra telur brýnast að vaða í eða lengja skólatíma barna sé mögulega forgangsatriði sem ekki munu gera útslagið um betri námsárangur. Við krefjumst þess að ráðherra sýni fagmennsku okkar virðingu. Menntakerfið á að byggja á samtali við þá sem helga sig námi og kennslu dags daglega – fólkinu á gólfinu. Hlustið á kennara! Höfundur er skólastjóri Rimaskóla. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Halldór 5.9.2026 Agnar Már Másson Halldór Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Bilið sem skilningurinn fyllir ekki Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Málshraðasögur Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðgreiðslan: Aðild að Evrópusambandinu hafnað Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Blekking litla samfélagsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar Skoðun Bókun 35: Munurinn á stjórnarskrá Noregs og Íslands Júlíus Valsson skrifar Skoðun Kærleikur er pönk Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Er kostnaðurinn einskis virði? Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi þess að lifa æskuna af Einar Torfi Einarsson Reynis skrifar Skoðun Hvað ef svarið hefði verið já? Eva Magnúsdóttir skrifar Sjá meira
Reiðin sem kraumar hjá kennurum eftir 9. þing Kennarasambands Íslands snýst um miklu meira en tölustafi eða bókstafi á blaði. Hún snýst um grundvallarvirðingu fyrir þeirri fagmennsku sem á að ríkja þegar ákvarðanir um menntakerfið okkar eru teknar. Af hverju skipta hæfniviðmið máli? Núverandi Aðalnámskrá byggir á hæfninálgun. Hæfniviðmið eru ekki bara tæknilegt orðalag; þau lýsa því sem nemendur eiga að kunna, geta og skilja í raun. Þau horfa á nám sem ferli þar sem framfarir og hæfni til að beita þekkingu skipta meira máli en stök prófniðurstaða eða ein tölustafaeinkunn. Með því að meta nám með fjölbreyttum hætti fæst heildrænni mynd af styrkleikum barna. Hvað er í húfi? Skólafólk hefur eytt yfir áratug í að innleiða þessa nálgun, með takmörkuðum stuðningi frá yfirvöldum og námsmatskerfum sem eru óþjál og gera foreldrum erfitt fyrir að skilja framvindu barns síns. Það er staðreynd og á það verðum við að hlusta á!. En að kasta þessari hugmyndafræði og vinnu fyrir bý byggt á „popúlískum skoðunum“ meðal fólks utan skólakerfisins er alger vanvirðing við þessa vinnu. Lög og reglur Skólafólk vinnur samkvæmt gildandi Aðalnámskrá sem kveður skýrt á um einkunnir í bókstöfum við lok 10. bekkjar. Það er með ólíkindum að ráðherra kasti fram hugmyndum sem ganga þvert gegn þeim ramma sem hún sjálf á að styðja við. Það er óábyrgt og sýnir litla innsýn inn í skólaumhverfið. Þetta er spurning um hvort kemur á undan, eggið eða hænan. Aðalnámskrá segir okkur hvernig á að vinna hlutina. Ef það þarf að breyta þá þarf að breyta námskránni. Það var að koma út endurskoðun og hópur kennara í mínum skóla hefur setið klukkutíma saman í hverri viku í 8 vikur á innleiðingarfundum. Hvaða skilaboð er ráðherra að senda til þeirra um vinnu þeirra og tíma? Vélin vs. áklæðið Eins og Ragnar Þór Pétursson kennari við Norðlingaskóla benti á í viðtali hjá Sýn, þá er eins og verið sé að stinga upp á því að skipta um áklæði á sætum bíls þar sem vélin er hreinlega að bila. Við þurfum að ræða stuðning við börn, álag á kennara og raunverulegar úrbætur. Þar vísar hann til þess að skólakerfið okkar þarf svo sannarlega stuðning en að telja að svarið sé táknin á vitnisburðarblaðinu sem ráðherra telur brýnast að vaða í eða lengja skólatíma barna sé mögulega forgangsatriði sem ekki munu gera útslagið um betri námsárangur. Við krefjumst þess að ráðherra sýni fagmennsku okkar virðingu. Menntakerfið á að byggja á samtali við þá sem helga sig námi og kennslu dags daglega – fólkinu á gólfinu. Hlustið á kennara! Höfundur er skólastjóri Rimaskóla.
Skoðun Óþægilegar niðurstöður gera könnun ekki ómarktæka Ingrid Kuhlman,Svanur Sigurbjörnsson skrifar
Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar