Akreinum fækki þó bílum fjölgi: Flöskuhálsinn ekki endilega fjöldi akreina Birgir Olgeirsson skrifar 3. júlí 2026 07:01 Atli Björn Levý, samgönguverkfræðingur og forstöðumaður verkefnastofu Borgarlínu, fer yfir Borgarlínuverkefnið í hlaðvarpi Vísis. Vilhelm Áform Borgarlínunnar gera ráð fyrir að bílaakreinum fækki á ákveðnum köflum, meðal annars á Suðurlandsbraut, þótt spár geri áfram ráð fyrir aukinni bílaumferð á höfuðborgarsvæðinu. Atli Björn Levy, samgönguverkfræðingur og forstöðumaður verkefnastofu Borgarlínu hjá Betri samgöngum, segir skýringuna felast í því að verkefnið snúist um flutningsgetu kerfisins í heild, ekki aðeins fjölda akreina á hverjum götukafla. Til að Borgarlínan virki þurfi vagnarnir að komast greiðlega um helstu samgönguása og ekki sitja fastir í sömu umferð og aðrir. Þess vegna þurfi á sumum stöðum að taka rými undir sérakreinar, jafnvel þar sem bílaumferð heldur áfram að aukast. Atli segir þó að það sé ekki sjálfgefið að fækkun akreina á beinum kafla þýði samsvarandi aukningu tafa. Á annatíma myndist vandinn oft annars staðar. „Flöskuhálsinn á annatímum er ekki endilega fjöldi akreinanna, heldur þá eru það þessar tengingar og ljósastýrðu punktarnir sem eru flöskuhálsinn,“ segir Atli í hlaðvarpsviðtali við Vísi. Hlusta má á viðtalið á öllum helstu hlaðvarpsveitum. Á Suðurlandsbraut gera núverandi áform ráð fyrir miðjusettum Borgarlínuvagni og að bílaakreinum fækki um eina í hvora átt á ákveðnum köflum. Atli segir að þar þurfi að horfa sérstaklega til gatnamóta, ljósastýringar og tenginga inn og út af götunni til að milda áhrifin á bílaumferð. Þess ber að geta að nýr meirihluti í borginni hefur synjað deiliskipulagi Suðurlandsbrautar og vill endurskoða áætlanir með hana. Atli segir það geta tafið tímalínu Borgarlínunnar en hann segir núverandi plan Borgarlínunnar vera bestu útfærslu með tilliti til öryggis og umferðarflæðis. „Ef þetta eru þessar hugmyndir um að fara með Borgarlínuna í hægri akrein við hlið núverandi umferð og reyna að halda þessum fjölda bílaakreina líka, þá erum við komin í lausn sem Borgarlínuverkefnið mælir ekki með bara vegna umferðaröryggis,“ segir Atli. Hann segir Suðurlandsbrautina ekki verða metna eina og sér. Hún sé hluti af stærra samgöngukerfi þar sem einnig sé gert ráð fyrir stofnvegaframkvæmdum á borð við Miklubrautargöng og Sæbrautarstokk. „Þannig að þegar þú ert að hugsa þetta þá megum við ekki detta í einhverja rörsýn og horfa bara á einhvern ákveðinn gang. Það er búið að hugsa þetta í heild sinni,“ segir Atli. Í dag eru um fjögur til fimm prósent ferða á höfuðborgarsvæðinu farin með almenningssamgöngum. Markmiðið er að hlutfallið verði komið í tólf prósent árið 2040. Borgarlínuverkefnið gerir þó ráð fyrir áframhaldandi vexti bíla í umferð, en vonast er til að aukin notkun almenningssamgangna hægi á vextinum. Samhliða Borgarlínu er einnig gert ráð fyrir uppbyggingu hjólastíga og breytingum á stofnvegakerfinu. Atli segir að með þessu sé reynt að taka við vexti borgarinnar án þess að allur viðbótarþunginn lendi á sama gatnakerfi og í dag. „Mér finnst engin ástæða til þess að hugsa eins og himinn og jörð séu að farast,“ segir Atli. Borgarlína Samgöngumál Hlaðvarp Vísis Reykjavík Skipulagsmál Mest lesið Réðust á fleiri olíuflutningaskip Erlent Töluðu saman í klukkutíma Erlent Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Innlent „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Innlent Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi Innlent Bannar innflutning á kanadískum vörum Erlent Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Innlent „Það kostar peninga að afla peninga“ Innlent Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent Fleiri fréttir Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í Miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Sjá meira
Atli Björn Levy, samgönguverkfræðingur og forstöðumaður verkefnastofu Borgarlínu hjá Betri samgöngum, segir skýringuna felast í því að verkefnið snúist um flutningsgetu kerfisins í heild, ekki aðeins fjölda akreina á hverjum götukafla. Til að Borgarlínan virki þurfi vagnarnir að komast greiðlega um helstu samgönguása og ekki sitja fastir í sömu umferð og aðrir. Þess vegna þurfi á sumum stöðum að taka rými undir sérakreinar, jafnvel þar sem bílaumferð heldur áfram að aukast. Atli segir þó að það sé ekki sjálfgefið að fækkun akreina á beinum kafla þýði samsvarandi aukningu tafa. Á annatíma myndist vandinn oft annars staðar. „Flöskuhálsinn á annatímum er ekki endilega fjöldi akreinanna, heldur þá eru það þessar tengingar og ljósastýrðu punktarnir sem eru flöskuhálsinn,“ segir Atli í hlaðvarpsviðtali við Vísi. Hlusta má á viðtalið á öllum helstu hlaðvarpsveitum. Á Suðurlandsbraut gera núverandi áform ráð fyrir miðjusettum Borgarlínuvagni og að bílaakreinum fækki um eina í hvora átt á ákveðnum köflum. Atli segir að þar þurfi að horfa sérstaklega til gatnamóta, ljósastýringar og tenginga inn og út af götunni til að milda áhrifin á bílaumferð. Þess ber að geta að nýr meirihluti í borginni hefur synjað deiliskipulagi Suðurlandsbrautar og vill endurskoða áætlanir með hana. Atli segir það geta tafið tímalínu Borgarlínunnar en hann segir núverandi plan Borgarlínunnar vera bestu útfærslu með tilliti til öryggis og umferðarflæðis. „Ef þetta eru þessar hugmyndir um að fara með Borgarlínuna í hægri akrein við hlið núverandi umferð og reyna að halda þessum fjölda bílaakreina líka, þá erum við komin í lausn sem Borgarlínuverkefnið mælir ekki með bara vegna umferðaröryggis,“ segir Atli. Hann segir Suðurlandsbrautina ekki verða metna eina og sér. Hún sé hluti af stærra samgöngukerfi þar sem einnig sé gert ráð fyrir stofnvegaframkvæmdum á borð við Miklubrautargöng og Sæbrautarstokk. „Þannig að þegar þú ert að hugsa þetta þá megum við ekki detta í einhverja rörsýn og horfa bara á einhvern ákveðinn gang. Það er búið að hugsa þetta í heild sinni,“ segir Atli. Í dag eru um fjögur til fimm prósent ferða á höfuðborgarsvæðinu farin með almenningssamgöngum. Markmiðið er að hlutfallið verði komið í tólf prósent árið 2040. Borgarlínuverkefnið gerir þó ráð fyrir áframhaldandi vexti bíla í umferð, en vonast er til að aukin notkun almenningssamgangna hægi á vextinum. Samhliða Borgarlínu er einnig gert ráð fyrir uppbyggingu hjólastíga og breytingum á stofnvegakerfinu. Atli segir að með þessu sé reynt að taka við vexti borgarinnar án þess að allur viðbótarþunginn lendi á sama gatnakerfi og í dag. „Mér finnst engin ástæða til þess að hugsa eins og himinn og jörð séu að farast,“ segir Atli.
Borgarlína Samgöngumál Hlaðvarp Vísis Reykjavík Skipulagsmál Mest lesið Réðust á fleiri olíuflutningaskip Erlent Töluðu saman í klukkutíma Erlent Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Innlent „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Innlent Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi Innlent Bannar innflutning á kanadískum vörum Erlent Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Innlent „Það kostar peninga að afla peninga“ Innlent Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent Fleiri fréttir Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í Miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Sjá meira
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu