Skilnings­leysi for­eldra mætti lit­blindum syninum

„Sonur minn er 16 ára og tók þátt á knattspyrnumótinu Rey Cup um síðustu helgi. Hann er litblindur. Hann fæddist litblindur þar sem hann erfði gallað litsjónargen frá mér, móður sinni,“ skrifar Ingunn í skoðanagrein á Vísi.

Sonur hennar sér því ekki mun á pastellitum og mörgum dökkum litum, til dæmis svörtum, rauðum, grænum, brúnum og bláum. Hins vegar sér hann hvítan og gulan vel. Hann hefur hins vegar ekki viljað minna á litblinduna, sér í lagi þegar hann spilar fótbolta.

Ingunn vísar í handbók leikja sem gefin var út af KSÍ. Þar segir að dómari eigi að skoða búningana klukkustund fyrir leik og sérstaklega tekið fram að gæta þurfi þess að litirnir séu aðgreinanlegir með tilliti til litblindu. 

Á mótinu var notast við vesti sem voru gul eða hvít syninum til aðstoðar.

„Á ReyCup skildi ég hins vegar hvers vegna sonur minn hefur síður viljað minna á litblinduna og notkun vesta. Ég varð vitni að skilningsleysi, hneykslun og athugasemdum frá sumum áhorfendum þegar vesti voru notuð,“ skrifar Ingunn.

„Sumir veltu því jafnvel fyrir sér hvort þetta væri uppspuni eða leið til að skapa forskot í leiknum.“

Neituðu að spila í vestunum

Í samtali við fréttastofu segist Ingunn hafa skrifað greinina sem eins konar vitundarvakningu.

Þegar hún sat í stúkunni hafi hún heyrt í öðrum foreldrum sem furðuðu sig á vestanotkuninni í leiknum. Sjálf finnur hún fyrir miklum skilningi meðal liðsfélaga sonar síns.

„Ég hef farið á leiki þar sem hann hefur ítrekað sent boltann á mótherja því hann gat ekki greint á milli búninganna. Eftir einn slíkan leik ræddum við málið við þjálfarann sem hefur sýnt þessu mikinn skilning og verið duglegur að tryggja að vesti séu notuð þegar þess þarf.“

Sömu sögu er ekki að segja um mótherjana.

„Þeir létu í rauninni eins og þetta væri ekki satt, sumir voru pirraðir,“ segir hún.

Í einum leik voru mótherjarnir látnir spila í sérstökum vestum en þegar spila átti aftur við liðið neituðu þeir að vera í vestunum. Ingunn segir að þeim hafi mætt skilningsleysi og dónaskapur, foreldrar hafi verið hneykslaðir og jafnvel ranghvolft augunum.

Einn af hverjum tólf litblindur

Einn af hverjum tólf karlmönnum er litblindur og ein af hverjum tvö hundruð konum.

„Það er því tölfræðilega líklegt að í hverju karlaliði sé að minnsta kosti einn litblindur leikmaður. KSÍ hóf mikilvægt verkefni árið 2020 til að vekja athygli á litblindu í fótbolta. Markmið verkefnisins var að öll knattspyrnuhreyfingin og þeir sem að henni koma yrðu meðvitaðir um litblindu og þær áskoranir sem litblindir leikmenn geta staðið frammi fyrir,“ segir Ingunn.

Átakið um litblindu í fótbolta var í birtingu á miðlum KSÍ í nokkur ár að sögn samskiptafulltrúa KSÍ og var það hluti af verkefni sem sambandið setti af stað árið 2020. Tilgangur þess var að vekja athygli á stöðu litblindra í fótbolta og áhersla lögð á að litblinda snerti ekki aðeins leikmenn heldur einnig þjálfara, dómara, áhorfendur og aðra sem koma að leiknum.

Vitundarvakningin hafi sér í lagi skilað sér til leikmanna í efstu deildum en til að mynda eiga liðin Breiðablik og Valur ekki að spila hvort á móti öðru í aðalbúningum þar sem græn-rauð litblinda er afar algeng.

Ingunn kallar eftir enn frekari vitundarvakningu.

„Reynsla mín af Rey Cup bendir þó til þess að enn sé þörf á frekari vitundarvakningu um litblindu í fótbolta. Ég vildi því vekja athygli á sýn sonar míns og hvetja til þess að við mætum litblindum leikmönnum af skilningi, umburðarlyndi og virðingu.“