Mikið uppnám fyrir lítið innihald Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar 3. október 2026 10:30 Það var full ástæða til að endurskoða námsmat við lok grunnskóla. Ráðuneytið hafði sjálft sýnt fram á mikinn mun á einkunnadreifingu milli skóla. Vandinn virtist skýr; hvernig tryggjum við að sama hæfni nemanda sé metin með sambærilegum hætti óháð skóla? Eða vorum við ekki að meta hæfni í samræmi við námskrá heldur að tryggja skiljanlega einkunn óháð því á hverju hún byggði? Skólakerfið dælir út of miklum upplýsingum til foreldra sem fá skilja en vilja vonandi engu að síður. Þess vegna veldur niðurstaðan nú gríðarlegum vonbrigðum. Vandinn var aldrei hvort einkunnin hét B eða 7 heldur hvort hún þýddi það sama milli skóla og sýndi fram á hæfni. Að skipta bókstaf út fyrir tölustaf tryggir ekki meira samræmi. Fyrst 1–10. Svo 4–10. Svo bæði en mismunandi. Ferlið hefur auk þess verið óþarflega ruglingslegt í meira lagi. Í ágúst sl. var boðaður einkunnakvarðinn 1–10, tæpum tveimur mánuðum síðar er hann orðinn 4–10, á meðan áfram má nota 1–10 á einstökum prófum. Sama tala getur því haft mismunandi merkingu eftir því hvar hún birtist. Skýrara kerfi sem þarf að útskýra Kerfi sem átti að verða skýrara þarf strax töluverðar skýringar. Undir þessu stendur hæfnimiðað námsmat að verulegu leyti áfram. Raunverulega verkefnið er enn það sama; skýrari matsviðmið, samræmdari túlkun þeirra og að sambærileg frammistaða fái sambærilegt mat milli skóla. Breytingin sem engu breytir Eftir miklar yfirlýsingar, óvissu og breytingar á breytingunum stendur því kjarninn eftir. Vandinn var ekki að við kölluðum ósamræmið B. Vandinn var ósamræmið. Að kalla það 7 leysir það ekki. Það sem átti að einfalda og skýra námsmatið varð sjálft að breytingu sem þurfti sífellt að breyta og skýra. Þegar fagfólkið þarf að bjarga breytingunni Eins óvönduð vinnubrögð og hægt er að hugsa sér hjá ráðherra og ráðuneyti menntamála meðan Miðstöð menntunar og skólaþjónustu sem reynir að bjarga málum af fagmennsku. Höfundur er kennari og skólastjórnandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjálmar Bogi Hafliðason Skóla- og menntamál Mest lesið Hagræðing Hildar á sannleikanum Kári Sigurðsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun Keðjusagarstjórnmál Atli Bollason Skoðun Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun Til kall Drífa Snædal Skoðun Krabbameinsmeðferð lokið en hvað svo? Óttinn við að endurgreinast Þorri Snæbjörnsson Skoðun Að taka á móti myrkrinu Þuríður Santos Stefánsdóttir Skoðun Hvað verður um vinnuna eftir uppsagnir? Ragnhildur Bjarkadóttir Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson Skoðun Skoðun Skoðun Nokkur orð um röflritun Kristján Logason skrifar Skoðun Alnetið er dautt! Lengi tóri lýðræðið! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Til hvers ætlum við að virkja? Andrés Kristjánsson skrifar Skoðun Ríkið ákveður – sveitarfélögin borga – skólarnir framkvæma Sævar Helgason skrifar Skoðun Hagræðing Hildar á sannleikanum Kári Sigurðsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Að taka á móti myrkrinu Þuríður Santos Stefánsdóttir skrifar Skoðun Ábyrg sýn í málefnum útlendinga Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Skoðun Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks skrifar Skoðun Þjóðarátak í uppbyggingu hjúkrunarheimila Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Krabbameinsmeðferð lokið en hvað svo? Óttinn við að endurgreinast Þorri Snæbjörnsson skrifar Skoðun Keðjusagarstjórnmál Atli Bollason skrifar Skoðun Hvað verður um vinnuna eftir uppsagnir? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Til kall Drífa Snædal skrifar Skoðun Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Atlaga að fátækt Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason skrifar Skoðun Hvernig tala ég við barnið mitt um netið? Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Ríkið þrengir að frelsi og samkeppni á fjölmiðlamarkaði Gísli Stefánsson skrifar Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Öll börn eru hluti af liðinu Thelma Dögg Grétarsdóttir skrifar Skoðun Heljarhestar um veturnætur Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson skrifar Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Málshraðasögur Dvalarleyfi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir skrifar Skoðun Hugsjónasvelta Reykjavík Líf Magneudóttir ,Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Sjá meira
Það var full ástæða til að endurskoða námsmat við lok grunnskóla. Ráðuneytið hafði sjálft sýnt fram á mikinn mun á einkunnadreifingu milli skóla. Vandinn virtist skýr; hvernig tryggjum við að sama hæfni nemanda sé metin með sambærilegum hætti óháð skóla? Eða vorum við ekki að meta hæfni í samræmi við námskrá heldur að tryggja skiljanlega einkunn óháð því á hverju hún byggði? Skólakerfið dælir út of miklum upplýsingum til foreldra sem fá skilja en vilja vonandi engu að síður. Þess vegna veldur niðurstaðan nú gríðarlegum vonbrigðum. Vandinn var aldrei hvort einkunnin hét B eða 7 heldur hvort hún þýddi það sama milli skóla og sýndi fram á hæfni. Að skipta bókstaf út fyrir tölustaf tryggir ekki meira samræmi. Fyrst 1–10. Svo 4–10. Svo bæði en mismunandi. Ferlið hefur auk þess verið óþarflega ruglingslegt í meira lagi. Í ágúst sl. var boðaður einkunnakvarðinn 1–10, tæpum tveimur mánuðum síðar er hann orðinn 4–10, á meðan áfram má nota 1–10 á einstökum prófum. Sama tala getur því haft mismunandi merkingu eftir því hvar hún birtist. Skýrara kerfi sem þarf að útskýra Kerfi sem átti að verða skýrara þarf strax töluverðar skýringar. Undir þessu stendur hæfnimiðað námsmat að verulegu leyti áfram. Raunverulega verkefnið er enn það sama; skýrari matsviðmið, samræmdari túlkun þeirra og að sambærileg frammistaða fái sambærilegt mat milli skóla. Breytingin sem engu breytir Eftir miklar yfirlýsingar, óvissu og breytingar á breytingunum stendur því kjarninn eftir. Vandinn var ekki að við kölluðum ósamræmið B. Vandinn var ósamræmið. Að kalla það 7 leysir það ekki. Það sem átti að einfalda og skýra námsmatið varð sjálft að breytingu sem þurfti sífellt að breyta og skýra. Þegar fagfólkið þarf að bjarga breytingunni Eins óvönduð vinnubrögð og hægt er að hugsa sér hjá ráðherra og ráðuneyti menntamála meðan Miðstöð menntunar og skólaþjónustu sem reynir að bjarga málum af fagmennsku. Höfundur er kennari og skólastjórnandi.
Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun
Skoðun Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks skrifar
Skoðun Krabbameinsmeðferð lokið en hvað svo? Óttinn við að endurgreinast Þorri Snæbjörnsson skrifar
Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar
Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar
Við skorum á ríkisstjórnina að standa við fyrirheitin og tryggja framtíð Skipholts 37 Hópur listafólks Skoðun