Sterk gróðurhúsalofttegund fylgifiskur aukinnar rafvæðingar

Losun kröftugrar gróðurhúsalofttegundar hefur aukist verulega í Evrópu undanfarin ár samfara aukinni rafvæðingu sem á að vinna gegn loftslagsbreytingum á jörðinni. Áætlað er að losunin frá rafmagnsiðnaði jafnist á við ársútblástur meira en milljóna bíla.

Brennisteinshexaflúoríð er gastegund sem er notuð sem einangrun á háspennubúnað, meðal annars á Íslandi. Gasinu er ætlað að koma í veg fyrir skammhlaup og eldsvoða út frá rafmagni. Það er einnig ein öflugasta gróðurhúsalofttegund sem til er og veldur 23.500 sinnum meiri hlýnun en koltvísýringur, að því er kemur fram í umfjöllun breska ríkisútvarpsins BBC.

Vegna breytinga í orkuframleiðslu sem er ætlað að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda hefur notkuð brennisteinshexaflúoríðs aukist mikið. Í stað stórra kolaorkuvera sem knýja raforkukerfi tengjast nú minni vind-, sólar- og gasorkuver kerfinu. Það hefur kallað á fleiri tengivirki sem þarf að einangra til að koma í veg fyrir slys.

Spá 75% aukningu í notkun til 2030

BBC vísar í rannsókn Cardiff-háskóla um að á Bretlandi hafi notkun á SF6 aukist um 30-40 tonn á ári. Í Evrópusambandsríkjunum 28 hafi losun á gastegundinni numið jafngildi 6,73 milljóna tonna koltvísýrings árið 2017. Það jafnist á við útblástur frá 1,4 milljónum bíla yfir heilt ár.

Gasið sleppur út í andrúmsloftið þegar það lekur frá rafmagnsinnviðum. Auk þess að vera mun öflugri gróðurhúsalofttegund en koltvísýringur endist brennisteinshexaflúoríð lengi í lofthjúpi jarðar, allt að þúsund ár. Það brotnar ekki niður náttúrulega eða gengur í efnasambönd við önnur efni. Því þarf að finna annað efni í staðinn fyrir það og eyða því úr lofthjúpnum til að takmarka áhrif þess.

SF6 er þó aðeins í snefilmagni í andrúmslofti jarðar og styrkur gassins er aðeins brotabrot af styrk koltvísýrings. Áhrif þess gætu þó orðið meiri í framtíðinni þar sem spáð er allt að 75% aukningu í notkun þess fram til ársins 2030.

Rætt var um að banna notkun SF6 innan Evrópusambandsins árið 2014 en þær hugmyndir eru sagðar hafa orðið að engu vegna andstöðu iðnaðar. Til standi að endurskoða notkun SF6 á næsta ári en ólíklegt er talið að bann verði lagt við notkun þess fyrr en í fyrsta lagi árið 2025.