Staða Sinaloa slæm eftir blóðug á­tök

Ráðamenn í Bandaríkjunum hafa gefið til kynna að til greina komi að beita hernum gegn Sinaloa-samtökunum og öðrum slíkum sem framleiða og smygla fíkniefnum eins og kókaíni, metamfetamín og fentanyl til Bandaríkjanna í miklu magni.

Bandaríkjamenn hafa skilgreint samtökin, og önnur gengi í Mexíkó og öðrum ríkjum Suður-Ameríku, sem hryðjuverkasamtök.

Sjá einnig: CIA flýgur herdrónum yfir Mexíkó

Sérfræðingar segja mögulegt að samtökin muni aldrei ná styrk sínum á nýjan leik og segja íbúar í samnefndu héraði Mexíkó að Sinaloa-samtökin gætu orðið fórnarlömb annarra glæpagengja ríkisins.

Í ítarlegri grein Wall Street Journal segir að andstæðingar Sinaloa í öðrum glæpahópi sem kallast Jalisco New Generation, séu líklegastir til að reyna að fylla upp í það tómarúm sem átökin innan Sinaloa hafa myndað og reyna að ná yfirráðum yfir fentanyl-framleiðslu samtakanna, sem er mjög umfangsmikil.

JSN voru einnig skilgreind sem hryðjuverkasamtök í Bandaríkjunum.

Svik leiddu til stríðs

Um fimm mánuðir eru síðan tvær stærstu fylkingar Sinaloa-samtakanna byrjuðu að slást um yfirráð. Synir hins víðfræga Joaquín Guzmán, eða „El Chapo“, hafa baris um yfirráð yfir samtökunum gegn stuðningsmönnum hins 76 ára gamla Ismael Zambada eða „El Mayo“, sem leiddir eru af Mayito Flaco, syni „El Mayo“.

Bæði El Chapo og El Mayo komu að stofnun Sinaloa-samtakanna og tóku fulla stjórn á þeim í gífurlega blóðugum átökum árið 2008. Báðir sitja þeir þó núna í fangaklefum í Bandaríkjum.

El Chapo var handtekinn fyrir nokkrum árum og dæmdur í lífstíðarfangelsi árið 2019. El Mayo var óvænt handtekinn síðasta sumar eftir að þriðji sonur El Chapo plataði hann til Bandaríkjanna og leiddi þau svik til stríðsins innan samtakanna.

Þegar sólin sest í Culiacan, höfuðborg Sinaloa-héraðsins, drífa íbúar borgarinnar sig heim og læsa sig inni. Götur, veitingastaðir og verslanir borgarinnar eru tómar. Þúsundir hafa flúið heimili sín í borginni vegna átakanna.

Átökin hafa kostað Sinaloa-samtökin verulega bæði í mannafla og peningum. Þau hafa sömuleiðis gert fíkniefnaframleiðslu erfiðari og dýrari.

Talið er að átökin hafi kostað að minnsta kosti átta hundruð manns lífið en tæplega tvö þúsund er saknað. WSJ segir stríðandi fylkingar hafa myrt fjölda stuðningsmanna hvors annars og þar á meðal áhrifavalda. Einnig liggja fjölmargir lögregluþjónar, stjórnmála- og embættismenn auk annarra óbreyttra borgara í valnum.

Her Mexíkó og aðrar öryggissveitir hafa lagt mikið púður í að góma Iván Archivaldo Guzmán, einn sona „El Chapo“, en árið 2019 leiddi hann hundruð glæpamanna í umsátri um Culiacan sem leiddi til þess að lögregluþjónar þurftu að sleppa Ovidio Guzmán úr haldi.

Ovidio var gómaður aftur árið 2023 í áhlaupi hersins sem leiddi til dauða um 150 glæpamanna og tíu hermanna.

Erfiðleikar hjá sonum „El Chapo“

Nýverið gómuðu hermenn tvo af háttsettum meðlimum Sinaloa. Þar á meðal var Canobbio Inzunza, sem talinn er vera hægri hönd Iván Archivaldo. Inzunza hefur verið ákærður í Bandaríkjunum og verður mögulega framseldur.

CNN segir tvo aðra háttsetta meðlimi Sinaloa hafa einnig verið handsamaða í síðustu viku.

Allir þrír eru taldir hafa tekið virkan þátt í átökum undanfarinna mánaða og stjórnun Sinaloa-samtakanna.

Blaðamaður EL País í Mexíkó segir handtökurnar til marks um veikari stöðu Chapo-fylkingarinnar innan Sinaloa-samtakanna. Sú fylking hafi misst fjölmarga leiðtoga á undanförnum mánuðum. Þá segir í grein spænska miðilsins að næstu dagar gætu varpað frekara ljósi á hver örlög Sinaloa-samtakanna verði og þá sérstaklega hverjir muni vinna stríðið.

Sú fylking mun þá standa frammi fyrir miklum erfiðleikum, hvort sem það er frá yfirvöldum í Mexíkó eða í Bandaríkjunum, eða frá öðrum glæpasamtökum Mexíkó.