RÚV, aðgerðasinnar og íslenskan okkar Jón Pétur Zimsen skrifar 3. janúar 2026 12:30 Íslenskan á í vök að verjast en tungan er það sem skilgreinir okkur sem þjóð. Vigdís Finnbogadóttir sagði eitt sinn: „Ef íslenskan hverfur tapast þekking og við hættum að vera þjóð.“ Vigdís vildi undirstrika að íslenska tungumálið er ekki aðeins samskiptatæki, heldur ein af grunnstoðum þjóðar- og menningarauðs. Hún tengdi tungumálið beint við þjóðartilfinningu, menningarlega sjálfsmynd og sjálfstæði okkar. Íslenskan er örmál sem verður að styðja og vernda með öllum tiltækum ráðum annars töpum við henni á stuttum tíma. Því miður er ekki nóg að enskan sæki á hana þá nýta sumir starfsmenn ríkisútvarpsins stöðu sína og reyna markvisst að breyta henni með tilliti til pólítískrar hugmyndafræði. Sú hugmyndafræði er líklega sprottin upp úr deiglu aðgerðasinna , stundum í líki fræðimanna, sem vilja stjórna tungumálinu og orðaforðanum í þágu eigin sérhagsmuna og valdasækni. Að skilgreina hvað teljist „rétt“ og „þóknanlegt“ orðfæri og hugsun er bein leið til aukinna áhrifa og valda. Líkja mætti íslenskunni við náttúru landsins, öðru þjóðardjásni okkar. Náttúran tekur hægfara breytingum með sínum hræringum og ágangi veðurs, það ætti íslenskan líka að gera. Hins vegar þykir sumum starfsmönnum RÚV og aðgerðasinnum eðlilegt að menn spænist um á vélknúnum ökutækjum skiljandi eftir sig, líklega, óafturkræfar slóðir og sár. Það er ekki eðlileg þróun eða breytingar. Með þessu er íslenskan ekki að breytast, það er verið að breyta henni hratt og af ásetningi. Hvað segir í málstefnu RÚV?: „Allt starfsfólk RÚV skal vanda mál sitt og vera til fyrirmyndar um málnotkun.“ Er það raunin? Aðgerðasinnarnir segja að ekkert sé í raun rangt eða rétt hvað íslenskuna varðar, allt til að dyggðaskreyta sig og láta alla vita hve ,,vakandi“ og „umburðarlyndar“ þeir eru. Hér er ekki um eðlilega þróun íslenskunnar að ræða, heldur markvissa hugmyndafræðilega íhlutun sem er til þess fallin að skapa samviskubit hjá fólki ef það fylgir ekki „réttu“ málsniði eða notar ekki „réttu“ orðin. Á þá ætíð að breyta tungunni þegar tíðarandi breytist og nýir framsæknir aðgerðasinnar krefjast breytinga í nafni mannúðar, gæsku og umburðarlyndis á kostnað íslenskunnar sjálfrar? Munum að þegar tungumál breytast breytist hugsun um leið. Tungan er rót hugsunar. Hvernig eiga aðfluttir að bera virðingu fyrir íslenskunni ef við gerum það ekki sjálf? Hvaða hvata hafa þeir til að læra tungumálið þegar eigendur þess leyfa fámennum hópi stjórnlyndra, en ábyrgðarlausra, einstaklinga að hola það að innan? Göngum um íslenskuna eins og við viljum að almennt sé gengið um náttúruna; af virðingu, þannig að komandi kynslóðir fái notið hennar eins og fyrri kynslóðir, án svöðusára og markvissrar afbökunar. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Jón Pétur Zimsen Íslensk tunga Fjölmiðlar Sjálfstæðisflokkurinn Mest lesið Brennum kerfið til grunna Unnar Þór Sæmundsson Skoðun Nóg komið af lóðabraski og okri fjárfesta – Stofnum Byggingafélag Reykjavíkur Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Bjór og bolti - uppsögn á íslenska forvarnarmódelinu Ellen Calmon,Sabine Leskopf Skoðun Frá 50 þúsund í 110 þúsund! Stenst mæling á kjaragliðnun? Bogi Ragnarsson Skoðun Aumingjar Jökull Leuschner Veigarsson Skoðun Það mun enginn bjarga Íslendingum í þriðju heimsstyrjöldinni Jón Frímann Jónsson Skoðun Hátt kólesteról er ekki óvinurinn Anna Lind Fells Skoðun Að „fara í ræturnar“, val Samfylkingarinnar í Reykjavík við skipan á framboðslista Margrét Sigrún Björnsdóttir Skoðun Hugrekki krefst nafns – nafnleynd krefst einskis Liv Åse Skarstad Skoðun Hver á að þrífa? Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Ég brenn (út) fyrir menntakerfinu Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Að „fara í ræturnar“, val Samfylkingarinnar í Reykjavík við skipan á framboðslista Margrét Sigrún Björnsdóttir skrifar Skoðun Hugrekki krefst nafns – nafnleynd krefst einskis Liv Åse Skarstad skrifar Skoðun Jafnara aðgengi að Frístundastyrk í Reykjavík Helga Þórðardóttir skrifar Skoðun Er verið að bregðast brotaþolum kynferðisofbeldis? Brynhildur Yrsa Valkyrja Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Vilt þú vita hvað hönnun í raun þýðir og hvað hún gerir? Sigríður Heimisdóttir skrifar Skoðun Þörf fyrir raunverulegar breytingar í sveitarstjórn GOGG Guðrún Njálsdóttir skrifar Skoðun Auður Önnu, Kvenréttindafélagið og barnaníðshringurinn Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Hver á að þrífa? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Þjóð að þyngjast – Offita er orsök stórs hluta meðferðarkostnaðar Janus Guðlaugsson skrifar Skoðun Viðbrögð við grein ASÍ Christian Kamhaug skrifar Skoðun Aumingjar Jökull Leuschner Veigarsson skrifar Skoðun Brennum kerfið til grunna Unnar Þór Sæmundsson skrifar Skoðun Frá 50 þúsund í 110 þúsund! Stenst mæling á kjaragliðnun? Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Það mun enginn bjarga Íslendingum í þriðju heimsstyrjöldinni Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Er AMOC kerfisáhættan í Epstein-skjölunum? Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Bjór og bolti - uppsögn á íslenska forvarnarmódelinu Ellen Calmon,Sabine Leskopf skrifar Skoðun Svínar á Austurlandi með óheiðarleika til að koma sínum jarðgöngum að Jónína Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna getum við ekki lifað saman í friði ? Einar Helgason skrifar Skoðun Svartir sauðir eða stjórnunarvandi? Hilja Guðmundsóttir skrifar Skoðun Byggjum fleiri skautasvell Friðjón B. Gunnarsson skrifar Skoðun Áhyggjur vakna þegar bæta á stöðu fátækra — ekki þegar efstu hópar hækka Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Ó Jafnréttisdagar háskólanna - án karlmanna - minnihluta nemenda - en meirihluta landsmanna Ingimundur Stefánsson skrifar Skoðun Reykjavíkurleiðin í leikskólamálum Skúli Helgason skrifar Skoðun Hátt kólesteról er ekki óvinurinn Anna Lind Fells skrifar Skoðun Þegar „góði kallinn“ skyggir á raunveruleikann – um jafnrétti, ofbeldi og ábyrgð Jenný Kristín Valberg skrifar Skoðun Reykjavíkurleiðin ekki rétta leiðin Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Þegar heimurinn var ekki í buxnavasanum Björn Leifur Þórisson skrifar Skoðun Hvernig höfnum við blóðsugu-hagkerfi heimsins og sameinumst um uppvaxtar-hagkerfi Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Fyrirtækjaleikskólar: Lausn á skorti – eða tvöfalt kerfi? Gunnar Einarsson skrifar Sjá meira
Íslenskan á í vök að verjast en tungan er það sem skilgreinir okkur sem þjóð. Vigdís Finnbogadóttir sagði eitt sinn: „Ef íslenskan hverfur tapast þekking og við hættum að vera þjóð.“ Vigdís vildi undirstrika að íslenska tungumálið er ekki aðeins samskiptatæki, heldur ein af grunnstoðum þjóðar- og menningarauðs. Hún tengdi tungumálið beint við þjóðartilfinningu, menningarlega sjálfsmynd og sjálfstæði okkar. Íslenskan er örmál sem verður að styðja og vernda með öllum tiltækum ráðum annars töpum við henni á stuttum tíma. Því miður er ekki nóg að enskan sæki á hana þá nýta sumir starfsmenn ríkisútvarpsins stöðu sína og reyna markvisst að breyta henni með tilliti til pólítískrar hugmyndafræði. Sú hugmyndafræði er líklega sprottin upp úr deiglu aðgerðasinna , stundum í líki fræðimanna, sem vilja stjórna tungumálinu og orðaforðanum í þágu eigin sérhagsmuna og valdasækni. Að skilgreina hvað teljist „rétt“ og „þóknanlegt“ orðfæri og hugsun er bein leið til aukinna áhrifa og valda. Líkja mætti íslenskunni við náttúru landsins, öðru þjóðardjásni okkar. Náttúran tekur hægfara breytingum með sínum hræringum og ágangi veðurs, það ætti íslenskan líka að gera. Hins vegar þykir sumum starfsmönnum RÚV og aðgerðasinnum eðlilegt að menn spænist um á vélknúnum ökutækjum skiljandi eftir sig, líklega, óafturkræfar slóðir og sár. Það er ekki eðlileg þróun eða breytingar. Með þessu er íslenskan ekki að breytast, það er verið að breyta henni hratt og af ásetningi. Hvað segir í málstefnu RÚV?: „Allt starfsfólk RÚV skal vanda mál sitt og vera til fyrirmyndar um málnotkun.“ Er það raunin? Aðgerðasinnarnir segja að ekkert sé í raun rangt eða rétt hvað íslenskuna varðar, allt til að dyggðaskreyta sig og láta alla vita hve ,,vakandi“ og „umburðarlyndar“ þeir eru. Hér er ekki um eðlilega þróun íslenskunnar að ræða, heldur markvissa hugmyndafræðilega íhlutun sem er til þess fallin að skapa samviskubit hjá fólki ef það fylgir ekki „réttu“ málsniði eða notar ekki „réttu“ orðin. Á þá ætíð að breyta tungunni þegar tíðarandi breytist og nýir framsæknir aðgerðasinnar krefjast breytinga í nafni mannúðar, gæsku og umburðarlyndis á kostnað íslenskunnar sjálfrar? Munum að þegar tungumál breytast breytist hugsun um leið. Tungan er rót hugsunar. Hvernig eiga aðfluttir að bera virðingu fyrir íslenskunni ef við gerum það ekki sjálf? Hvaða hvata hafa þeir til að læra tungumálið þegar eigendur þess leyfa fámennum hópi stjórnlyndra, en ábyrgðarlausra, einstaklinga að hola það að innan? Göngum um íslenskuna eins og við viljum að almennt sé gengið um náttúruna; af virðingu, þannig að komandi kynslóðir fái notið hennar eins og fyrri kynslóðir, án svöðusára og markvissrar afbökunar. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Nóg komið af lóðabraski og okri fjárfesta – Stofnum Byggingafélag Reykjavíkur Jón Ferdínand Estherarson Skoðun
Að „fara í ræturnar“, val Samfylkingarinnar í Reykjavík við skipan á framboðslista Margrét Sigrún Björnsdóttir Skoðun
Skoðun Að „fara í ræturnar“, val Samfylkingarinnar í Reykjavík við skipan á framboðslista Margrét Sigrún Björnsdóttir skrifar
Skoðun Er verið að bregðast brotaþolum kynferðisofbeldis? Brynhildur Yrsa Valkyrja Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Svínar á Austurlandi með óheiðarleika til að koma sínum jarðgöngum að Jónína Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun Áhyggjur vakna þegar bæta á stöðu fátækra — ekki þegar efstu hópar hækka Vilhelm Jónsson skrifar
Skoðun Ó Jafnréttisdagar háskólanna - án karlmanna - minnihluta nemenda - en meirihluta landsmanna Ingimundur Stefánsson skrifar
Skoðun Þegar „góði kallinn“ skyggir á raunveruleikann – um jafnrétti, ofbeldi og ábyrgð Jenný Kristín Valberg skrifar
Skoðun Hvernig höfnum við blóðsugu-hagkerfi heimsins og sameinumst um uppvaxtar-hagkerfi Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir skrifar
Nóg komið af lóðabraski og okri fjárfesta – Stofnum Byggingafélag Reykjavíkur Jón Ferdínand Estherarson Skoðun
Að „fara í ræturnar“, val Samfylkingarinnar í Reykjavík við skipan á framboðslista Margrét Sigrún Björnsdóttir Skoðun