Banda­menn taka fá­lega í aðstoðarkröfur Trumps

Ráðamenn í Þýskalandi hafa sagt að ekki komi til greina að senda herafla til Mið-Austurlanda og Japanar og Ástralar hafa slegið á svipaða strengi. Flestir aðrir segjast vera að skoða stöðuna.

„Þetta er ekki okkar stríð. Við hófum það ekki,“ sagði Boris Pistorius, varnarmálaráðherra Þýskalands, í dag.

„Við hverju býst Trump frá, segjum nokkrum evrópskum freigátum?“ spurði Pistorius og sagðist hugsi yfir því hvað þessar nokkrar freigátur ættu að geta sem bandaríski flotinn gæti ekki.

Keir Starmer, forsætisráðherra Bretlands, vildi ekki segja af eða á í dag en sagði nauðsynlegt að binda enda á átökin og í senn takmarka þróun klerkastjórnarinnar í Íran á kjarnorkuvopnum.

Hann sagði Breta vinna með bandamönnum sínum að áætlun um það hvernig hægt væri að opna sundið aftur fyrir umferð og í senn koma í veg fyrir að Bretar drægjust inn í átökin.

Rúmur fimmtungur olíu heimsins er sagður fluttur um Hormússund, auk mikils magns jarðgass, og hafa átökin haft mikil og slæm áhrif á olíuverð og markaði.

Sagði framtíð NATO í húfi

Trump sagði í gærkvöldi að framtíð Atlantshafsbandalagsins væri í húfi ef bandamenn Bandaríkjanna kæmu ekki til aðstoðar.

„Við erum alltaf til staðar fyrir NATO. Við erum að hjálpa þeim með Úkraínu, þó það sé haf á milli okkar. Það hefur ekki áhrif á okkur en við höfum hjálpað þeim. Það verður áhugavert að sjá hvaða land hjálpar okkur ekki með þetta mjög smáa verkefni, sem er að halda sundinu opnu.“

Sjá einnig: Trump hefur í hótunum við bandamenn vegna Hormússunds

„Í rauninni er ég að krefjast þess að þessi lönd komi og verji þeirra eigin svæði,“ sagði Trump.

Trump gagnrýndi einnig Keir Starmer, forsætisráðherra Bretlands, enn eina ferðina en hann var verulega ósáttur við að Bretar hefðu um tíma meinað Bandaríkjunum að nota breskar herstöðvar til árása á Íran.

Þá sagði Trump að það yrði áhugavert að sjá hverjir kæmu Bandaríkjunum til aðstoðar og ítrekaði:

„Við munum muna það.“

Hefur áður gagnrýnt NATO

Frá því Donald Trump settist aftur að í Hvíta húsinu hefur ríkisstjórn hans ekki samþykkt neina nýja umfangsmikla aðstoðarpakka handa Úkraínumönnum. Svo gott sem eina aðstoðin í formi hergagna eða peninga sem hefur borist þaðan er aðstoð sem samþykkt var í forsetatíð Joes Biden. Að undanskildum fjögur hundruð milljónum dala á ári næstu tvö ár, sem Trump samþykkti í lok síðasta árs. Þeim peningum á að verja í bandarísk vopn og hergögn sem send verða til Úkraínu.

Þá hefur hann selt ríkjum Evrópu bandarísk hergögn, aðallega flugskeyti fyrir loftvarnarkerfi, sem send hafa verið til Úkraínu.

Sjá einnig: Gífur­legt mann­fall en litlar breytingar á víg­línunni

Trump hefur áður gagnrýnt ríki NATO og sakað þau um að gera lítið sem ekkert fyrir Bandaríkin og dregið í efa að ríkin kæmu Bandaríkjunum til aðstoðar ef ráðist yrði á þau.

Ákvæði stofnsáttmála NATO um sameiginlegar varnir hefur einu sinni verið virkjað. Það var eftir árásirnar á Tvíburaturnana og varnarmálaráðuneyti Bandaríkjanna í september 2001. Þá gerðu Bandaríkjamenn innrás í Afganistan, þar sem leiðtogar al-Qaeda, sem gerðu árásirnar, héldu til.

Ríki NATO tóku þátt í þeirri innrás og sömuleiðis í innrásinni í Írak árið 2003. Þá komu ríki NATO að þessum tveimur óvinsælu stríðum í gegnum árin og misstu fjölmarga hermenn.

Pirraður Trump í slæmri stöðu

Í greiningu blaðamanna AP fréttaveitunnar segir að ummæli Trumps í forsetaflugvélinni í gær séu til marks um aukinn pirring hans vegna stríðsins gegn Íran, sem Trump hefur ítrekað haldið fram að hafi þegar verið unnið.

Staða Trumps hefur versnað töluvert en honum hefur gengið verulega illa að útskýra fyrir bandarísku þjóðinni, og öðrum, af hverju hann hóf þetta stríð og hvernig hann sér fyrir sér að binda enda á það.

Hann hefur verið margsaga um markmið þess, hver staða stríðsins sé í rauninni og ýmislegt annað.

Þá hafa Trump-liðar kvartað mjög yfir fréttaflutningi af stríðinu vestanhafs. Um helgina hótaði Brendan Carr, stjórnarformaður Fjarskiptastofnunar Bandaríkjanna (FCC), því að svipta fjölmiðla útsendingarleyfi vegna fréttaflutnings sem er ekki litinn jákvæðum augum af ríkisstjórninni og tók Trump þeim hótunum fagnandi.

Forsetinn sagði bandaríska fjölmiðla undir áhrifum frá írönskum áróðri. Of mikið væri gert úr styrk Írana og stuðningi klerkastjórnarinnar í Íran.

Útlit er fyrir að varnarmálaráðuneyti Bandaríkjanna muni biðja þingið um hundrað milljarða dala, eða jafnvel meira, í aukafjárveitingu vegna stríðsins sem hefur nú staðið yfir í rúmlega tvær vikur. Það er samkvæmt heimildum blaðamanna vestanhafs í þinghúsinu.

Erfitt að opna sundið og halda opnu

Jafnvel þó Trump takist að mynda einhvers konar bandalag um að opna Hormússund og halda því þannig er ljóst að það yrði ekki auðvelt verk. Sundið er mjög mótt og er undan ströndum Írans.

Eins og bent er á í frétt Reuters sagði yfirmaður í íranska byltingarverðinum árið 2011 að það yrði Írönum eins auðvelt að loka sundinu og að drekka vatnsglas. Hótunin hafði margsinnis áður verið sögð og í kjölfarið.

Sérfræðingar hafa lengi talið að mikið þyrfti til fyrir Írani til að loka Hormússundi, þar sem það myndi hafa langvarandi afleiðingar þegar kemur að samskiptum Írana við nágranna sína og mögulegar hefndaraðgerðir á framleiðslu olíu og jarðgass í Íran.

Siglingaleiðirnar gegnum Hormússund eru eingöngu tveggja sjómílna breiðar og þarf að beygja skipum á milli tveggja eyja sem Íranir stjórna annars vegar og fjalllendis hins vegar, þar sem hersveitir Írana geta fundið mikið skjól gegn loftárásum.

Hefðbundnum herskipum Írana hefur flestum verið sökkt af Bandaríkjamönnum en Íranir hafa margar leiðir til að loka sundinu.

Með notkun sjálfsprengidróna, eldflauga, tundurdufla, smárra fjarstýrðra kafbáta, sæþotna og hefðbundins stórskotaliðs, svo eitthvað sé nefnt, geta Íranar gert áhöfnum olíuflutningaskipa mjög hættulegt að sigla þarna um.

Skipin eru risastór og fara hægt um sundið, sem gerir þau að tiltölulega auðveldum skotmörkum.